Australia gục ngã trước Ai Cập sau loạt đấu súng cân não trên chấm 11m. Niềm hy vọng cuối cùng của Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) đã xách va-li ra về. Trước đó, các ông lớn khác của châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran hay Saudi Arabia đều đã phải khăn gói về nước theo những kịch bản khác nhau.
Lần cuối cùng đội bóng thuộc AFC giành chiến thắng ở trận đấu loại trực tiếp World Cup diễn ra từ năm 2002. Năm đó, Hàn Quốc tạo nên cơn địa chấn toàn cầu khi đánh bại Italy và Tây Ban Nha để tiến tới bán kết. Dù rằng các chiến thắng của Hàn Quốc để lại tranh cãi dữ dội về tinh thần fair-play, song đó vẫn là thành tích giúp bóng đá châu Á bứt phá mạnh mẽ tại giải đấu số 1 hành tinh.
Kể từ sau mùa hè năm 2002, suốt 24 năm qua, chưa có thêm đại diện AFC nếm mùi chiến thắng khi bước vào vòng knock-out. Tại World Cup 2026, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Australia có thời điểm chơi rất hay ở vòng bảng, tạo nên các chiến thắng thuyết phục trước các đại diện châu Âu.
Kết thúc chiến dịch vòng bảng World Cup 2026, chỉ 2 đại diện châu Á tiến vào vòng 32 đội là Nhật Bản và Australia. Hàn Quốc, Iran, Saudi Arabia, Qatar, Uzbekistan, Iraq và Jordan bị loại. Thất bại của Hàn Quốc sau vòng bảng gây tiếc nuối hơn cả, khi Son Heung-min và đồng đội đã giành trọn 3 điểm ở ngày ra quân.
Tại vòng 32 đội, Nhật Bản thua tiếc nuối Brazil ở những phút cuối cùng. Australia chơi một trận sòng phẳng trước Ai Cập nhưng thiếu bản lĩnh trong loạt đấu 11m.
Với thể thức tăng số đội tham dự World Cup từ 32 lên 48, châu Á có 9 đại diện góp mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh ở Bắc Mỹ. Sau lượt trận đầu tiên ở vòng bảng, tình hình rất khả quan với bóng đá châu Á khi Hàn Quốc thắng CH Czech, Australia hạ Thổ Nhĩ Kỳ, Nhật Bản, Qatar và Saudi Arabia hòa đối thủ được đánh giá cao hơn. Iran cũng ra quân với kết quả hòa. Iraq, Jordan và Uzbekistan thua ngày ra quân.
Kể từ lượt 2, sự chênh lệch đẳng cấp giữa các đội châu Á và châu lục khác thể hiện rõ. Trừ Nhật Bản, phần còn lại đều chật vật.
Nhìn vào tổng thể màn trình diễn của đại diện châu Á ở World Cup 2026, chỉ Nhật Bản cho thấy khởi sắc. "Samurai xanh" bước vào World Cup 2026 khi không có 2 ngôi sao sáng nhất là Mitoma và Minamino. Sau đó, Kubo và Endo chấn thương. Nhật Bản vẫn chơi tốt bằng chiều sâu lực lượng ấn tượng, với chất lượng cầu thủ dự bị vẫn rất ổn.
Đó là thành quả sau nhiều năm làm bóng đá bài bản của Nhật Bản. Chiến lược gửi gắm cầu thủ sang các nền bóng đá phát triển ở châu Âu từ sớm đang phát huy tác dụng cho Nhật Bản. Họ thất bại tại World Cup 2026 nhưng không quá buồn vì thua dưới tay Brazil. Phía trước Nhật Bản là tương lai tươi sáng, với thế hệ cầu thủ chủ chốt hiện tại sẽ đạt độ chín sự nghiệp ở World Cup 2030.
Những niềm hy vọng khác của bóng đá châu Á như Hàn Quốc, Iran, Saudi Arabia và Australia chưa cho thấy sự tiến bộ vượt bậc. Hàn Quốc vẫn dựa quá nhiều vào Son Heung-min. Khi Son sa sút, đội bóng xứ kim chi hụt hơi theo. Iran bước vào World Cup 2026 với quá nhiều vấn đề bên ngoài sân cỏ, dẫn đến phong độ không đảm bảo.
Saudi Arabia đang sở hữu giải VĐQG đắt đỏ, quy tụ nhiều ngôi sao thế giới, song thực lực cầu thủ nội của đội tuyển này chưa ấn tượng. Australia khi bước ra World Cup vẫn là cách chơi phòng ngự phản công, dựa vào thể chất và các tình huống bóng dài như mọi khi. Các tân binh của châu Á tiến ra biển lớn như Uzbekistan vẫn còn non trẻ tại sân chơi này.
