Một trong những chi tiết đáng chú ý tại triển lãm Maj Trang Olson: Đi tiếp con đường của cha là câu chuyện về bức chân dung danh họa Bùi Xuân Phái từng vẽ Maj Trang Olson năm 1988.
Khi ấy, Maj Trang còn là cô gái trẻ. Đến nay, sau gần bốn thập niên, nữ họa sĩ trở lại Hà Nội. Chiếc áo với những họa tiết từng xuất hiện trong bức chân dung năm 1988 một lần nữa được tái hiện trong bức tự họa của Maj Trang.
Lễ khai mạc triển lãm giới thiệu các tác phẩm của nữ họa sĩ Maj Trang Olson, cùng hai người anh ruột được tổ chức tại Bảo tàng Mỹ thuật Hà Nội.
Từ cô gái trong tranh đến hành trình hội họa
Bà Mai Trang là người mẫu trong bức tranh Cô gái mặc áo đen họa tiết kỷ hà trắng của danh họa Bùi Xuân Phái. Tác phẩm ra đời năm 1988 và chỉ vài tháng sau khi bức tranh hoàn thiện, danh họa Bùi Xuân Phái qua đời.
Đây là bức tranh chân dung “mộng mị”, độc đáo luôn thu hút sự chú ý của các nhà sưu tầm trong và ngoài nước.
Năm 1990, Maj Trang sang Thụy Điển định cư. Maj Trang không được đào tạo mỹ thuật chính quy mà đến với hội họa chủ yếu bằng con đường tự học, thông qua quan sát, trải nghiệm và những chuyến tham quan các bảo tàng nghệ thuật.
Trong quá trình sống ở nước ngoài, bà có cơ hội tiếp cận nhiều bảo tàng lớn như Louvre, Prado, MoMA cũng như tác phẩm của Leonardo da Vinci, Vincent van Gogh, Pablo Picasso... Những trải nghiệm này trở thành một phần trong quá trình Maj Trang tìm kiếm cách biểu đạt riêng.
Dù sống xa Việt Nam nhiều năm, Hà Nội và những ký ức về quê hương vẫn xuất hiện trong sáng tác của bà. Tranh Maj Trang có thiên nhiên, mây trời, cánh chim, hình ảnh người phụ nữ cùng những dấu vết gợi nhắc nơi bà sinh ra và lớn lên.
Từ năm 2010 đến 2025, Maj Trang tham gia 25 triển lãm tại Thụy Điển, Italy và Việt Nam. Năm 2024, bà được trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam. Lần trở về Hà Nội này cũng đưa Maj Trang trở lại với câu chuyện nghệ thuật của chính gia đình mình.
Ba anh em cùng triển lãm
Triển lãm Maj Trang Olson: Đi tiếp con đường của cha có sự hiện diện của Maj Trang cùng hai người anh là Nguyễn Hồng Hưng và Thiền Zen (Paul Vân Thuyết). Cả ba là những người con của cố họa sĩ Hồng Vân.
Lớn lên trong cùng một gia đình có truyền thống nghệ thuật nhưng ba người lựa chọn những hướng sáng tạo khác nhau.
Nguyễn Hồng Hưng theo đuổi hội họa, điêu khắc, nghiên cứu và giảng dạy. Ông tốt nghiệp chuyên ngành điêu khắc tại Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, dành nhiều năm sáng tác và nghiên cứu nguyên lý thị giác. Ba tác phẩm của ông hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Trong khi đó, Thiền Zen (Paul Vân Thuyết) có xuất phát điểm từ âm nhạc. Ông từng là nhạc công violin của Đoàn Ca múa Hà Tây, sau đó giảng dạy tại Khoa Tạo dáng Công nghiệp, Viện Đại học Mở Hà Nội. Quá trình sáng tác của ông trải rộng từ âm nhạc đến điêu khắc, hội họa và thi ca.
Bên cạnh ba nghệ sĩ còn có Bá Nghĩa, người con thứ sáu trong gia đình. Không xuất hiện nhiều trước công chúng, Bá Nghĩa là người lưu giữ các tác phẩm của anh, chị trong nhiều năm. Bá Nghĩa góp phần giúp các tác phẩm của gia đình được bảo quản và kết nối qua nhiều giai đoạn.
Tên gọi Đi tiếp con đường của cha xuất phát từ mối liên hệ giữa những người con với cố họa sĩ Hồng Vân. Tuy nhiên, sự tiếp nối ở đây không đồng nghĩa với việc những người con lựa chọn cùng một phong cách hay con đường sáng tác.
Với Maj Trang, cuộc trở về Hà Nội lần này còn gợi lại dấu mốc đặc biệt của riêng bà.
Năm 1988, bà là cô gái xuất hiện trong tranh của Bùi Xuân Phái. Hai năm sau, bà rời Việt Nam sang Thụy Điển sống. Những năm tiếp theo, Maj Trang tìm đến hội họa và từng bước xây dựng con đường sáng tác.
Gần bốn thập niên trôi qua, cô gái từng ngồi làm mẫu cho Bùi Xuân Phái năm nào trở về Hà Nội với những bức tranh do chính mình thực hiện. Chiếc áo xuất hiện trong bức chân dung cũ cũng được bà đưa vào bức tự họa như một chi tiết kết nối hai thời điểm trong cuộc đời.
