Tại hội thảo “Giới thiệu Chuỗi Thực phẩm an toàn” do VISSAN tổ chức ngày 28/5, bà Huỳnh Lê Như Trang, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM cho biết, toàn thành phố hiện có khoảng 3.500 trường học với hơn 2,5 triệu học sinh. Sau sáp nhập địa giới, quy mô trường lớp tăng nhanh khiến áp lực kiểm soát an toàn thực phẩm càng lớn hơn trước.
Siết chặt toàn bộ quy trình chế biến thức ăn
Theo bà Trang, ngành giáo dục đang phối hợp với Sở An toàn thực phẩm TPHCM xây dựng cơ chế giám sát đồng bộ nhằm bảo đảm sức khỏe cho học sinh. Không chỉ tăng cường tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên cấp dưỡng, ngành còn yêu cầu các trường siết chặt toàn bộ quy trình từ tiếp nhận nguyên liệu, chế biến đến phân phối suất ăn.
Hiện TPHCM đang xây dựng hệ thống phần mềm quản lý suất ăn học đường để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và truy xuất nguồn gốc thực phẩm trong toàn hệ thống. Đây được xem là bước đi quan trọng trong bối cảnh phụ huynh ngày càng quan tâm đến tính minh bạch của bữa ăn học sinh.
Cô Phan Thị Kim Thủy – Phó Hiệu trưởng Trường mầm non 2 (phường Vĩnh Hội) cho biết, công tác kiểm tra thực phẩm được thực hiện nghiêm ngặt ngay từ đầu giờ sáng. Mọi nguyên liệu trước khi đưa vào chế biến đều được kiểm tra kỹ hướng dẫn sử dụng, nguồn gốc và thành phần trên bao bì. Nhà trường ưu tiên ký kết với các đơn vị cung cấp có chứng nhận VietGAP hoặc tham gia các chuỗi thực phẩm đạt “tick xanh” nhằm hạn chế rủi ro từ nguồn nguyên liệu không bảo đảm chất lượng.
Phụ huynh tham gia giám sát
Theo cô Cô Phan Thị Kim Thủy, áp lực lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở khâu kiểm soát kỹ thuật mà còn đến từ tâm lý lo lắng của phụ huynh. “Mỗi thông tin về ngộ độc thực phẩm học đường xuất hiện trên truyền thông đều khiến phụ huynh thêm bất an. Dù trường chưa từng xảy ra sự cố mất an toàn thực phẩm, việc duy trì tuyệt đối an toàn cho 342 học sinh vẫn là trách nhiệm nặng nề, không được phép chủ quan” – cô Thủy nói.
Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương TPHCM thông tin, thành phố đang thí điểm chương trình “tick xanh trách nhiệm” tại một số phường, xã. Đây là mô hình hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa với sự tham gia của nhà trường, phụ huynh và cơ quan quản lý.
Theo đó, Sở Công Thương xây dựng quy trình, còn việc đánh giá chất lượng thực tế của bếp ăn sẽ do phụ huynh giám sát và xác nhận “tick xanh” đó. Cách làm này nhằm tạo thêm lớp kiểm tra xã hội đối với nguồn thực phẩm học đường.
Áp lực cạnh tranh giữ thực phẩm sạch và hàng giá rẻ
Các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng thực phẩm sạch cho trường học cũng đang đối mặt nhiều khó khăn và bài toán lớn nhất hiện nay vẫn là giá cả.
![z7767994533930-291716d650e6a18278f6ae84afc3c8df.jpg](https://cdn.tienphong.vn/images/0c3996091fa286a717bff7040c15384b053a02574aa28f14a0e5fbd3e2868ee511cb410cf65a272b4c262ec2183ee1f557c3ad66c1a44212d14b7cf167f9fc35537e77fc2e50412e117fd6781e50cb9ef0ca7ea95604f1801b5908427e7f00fe/z7767994533930-291716d650e6a18278f6ae84afc3c8df.jpg.avif "Giá cả là một trong những "rào cản" để chuỗi thực phẩm an toàn vào trường học")
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Lê Minh Tuấn, Tổng giám đốc VISSAN cho biết, chi phí đầu tư cho công nghệ, phòng thí nghiệm, kiểm dịch thú y và bảo hộ lao động ngày càng cao khiến giá thành sản xuất tăng mạnh. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ giá bán ổn định.
Theo ông Tuấn, khoảng 5-6 năm trước, sản phẩm của VISSAN từng hiện diện ở phần lớn trường học trên địa bàn TPHCM. Thời gian gần đây, sản lượng cung ứng vào kênh trường học giảm đáng kể do áp lực cắt giảm chi phí. “Các trường học và đơn vị nấu suất ăn công nghiệp phải tính toán rất kỹ bài toán tài chính, nên nhiều nơi buộc chọn nguồn nguyên liệu giá rẻ hơn” – ông Tuấn nói.
Để giữ thị phần trong bếp ăn học đường, VISSAN cho biết sẽ áp dụng chính sách giảm giá từ 10% trở lên so với giá bán tại siêu thị đối với cả sản phẩm tươi sống lẫn chế biến. Doanh nghiệp cam kết duy trì mức giá ổn định lâu dài thay vì chỉ khuyến mãi theo từng thời điểm.
Các đơn vị cung ứng suất ăn học đường cũng thừa nhận đang chịu sức ép lớn khi giá xăng, gas và nguyên liệu đầu vào liên tục tăng cao. Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng cực đoan khiến việc bảo quản thực phẩm tươi sống trở nên khó khăn hơn.
Trong khi đó, yêu cầu về tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và quy trình sản xuất một chiều ngày càng khắt khe khiến nhiều doanh nghiệp phải đầu tư thêm chi phí lớn để đáp ứng.
Vừa qua, Sở An toàn thực phẩm TPHCM đã lập 20 đoàn kiểm tra việc chấp hành quy định an toàn thực phẩm tại các cơ sở cung cấp suất ăn học đường trên địa bàn thành phố. Trong tổng số 317 cơ sở dự kiến kiểm tra, cơ quan chức năng mới tiếp cận được 220 cơ sở, tương đương gần 70%. Nhiều cơ sở còn lại không thể kiểm tra do đã ngừng hoạt động, sang nhượng, thay đổi pháp nhân hoặc sai lệch địa chỉ đăng ký. Đây được xem là một trong những bất cập lớn khiến công tác quản lý gặp nhiều khó khăn.
Ngoài ra, nhiều cơ sở chế biến hoạt động từ 1-5 giờ sáng để kịp giao hàng cho trường học, nên việc kiểm tra trong giờ hành chính khó đạt hiệu quả. Vì vậy, Sở đề xuất tăng cường các cuộc kiểm tra đột xuất ngoài giờ và đẩy mạnh chuyển đổi số để cập nhật dữ liệu doanh nghiệp theo thời gian thực. Một giải pháp khác được đề xuất là công khai danh sách doanh nghiệp vi phạm, đặc biệt là các trường hợp tái phạm nghiêm trọng, để nhà trường và phụ huynh chủ động sàng lọc, từ chối sử dụng nguồn hàng không an toàn.
