Thượng nguồn sông Hương bồi lấp, sạt lở, nhiều hộ dân thấp thỏm chờ di dời

TPO - Sau các đợt mưa lũ cuối năm 2025, sông Tả Trạch - một nhánh của thượng nguồn sông Hương - đoạn qua xã Khe Tre, TP. Huế bị bồi lấp nghiêm trọng, dòng chảy đổi hướng làm gia tăng nguy cơ sạt lở, ngập úng, đe dọa nhiều nhà dân ven sông. Địa phương đã đề xuất nạo vét khơi thông dòng chảy nhưng vẫn vướng những thủ tục, điều kiện kinh phí.

VIDEO: Bồi lấp, sạt lở nghiêm trọng ở thượng nguồn sông Hương.
tp-c_2-sat-lo-khe-tre.jpg
Mặc dù đang trong những ngày hè, nhưng nhiều hộ dân sống dọc sông Tả Trạch, đặc biệt là tại khu vực thác Trượt thuộc thôn Xuân Phú, xã Khe Tre, vẫn luôn trong tâm trạng bất an. Sau những trận lũ dữ cuối năm 2025, nhánh sông đầu nguồn sông Hương qua khu vực này đã biến dạng mạnh, để lại hàng loạt điểm, bồi lấp, sạt lở nguy hiểm.
tp-c_1-sat-lo-khe-tre.jpg
Nhiều đoạn bờ sông bị khoét sâu từ 20-40 m, có nơi hàm ếch ăn sát khu dân cư. Dòng nước đổi hướng, dồn mạnh về một phía gây xói lở nghiêm trọng, trong khi phía đối diện bị bồi lấp bởi lượng lớn cát, sỏi. Lòng sông bị thu hẹp, khả năng thoát lũ suy giảm rõ rệt.
tp-3-sat-lo-khe-tre-2.jpg
tp-3-sat-lo-khe-tre-1.jpg
Theo thống kê của chính quyền xã Khe Tre, đợt mưa lũ cuối năm ngoái đã làm sập hoàn toàn 3 căn nhà trên địa bàn, 3 căn khác bị hư hỏng khoảng 30 - 40%. Nhiều công trình phụ trợ bị cuốn trôi. Các cầu Lê Nô, Đa Phú, Phú Mậu cũng bị nước lũ cuốn hỏng mố cầu, gây chia cắt cục bộ, ảnh hưởng lớn đến việc đi lại, sinh hoạt của người dân.
tp-c_4-sat-lo-khe-tre.jpg
Anh Nguyễn Long Thành, người dân sống trong vùng sạt lở tại thôn Xuân Phú, cho biết sau đợt mưa lũ cuối năm ngoái, bờ sông Tả Trạch bị khoét sâu, hàm ếch ăn sát đến hiên nhà dân nhưng đến nay tình trạng này vẫn chưa dừng lại. “Theo thời gian, đất vườn, đất ở ven sông tiếp tục bị nước cuốn trôi từng ngày khiến bà con rất bất an. Phía bên kia sông xuất hiện nhiều bãi bồi, gò đất đá nổi lên giữa dòng, trong khi bờ bên này lại bị dòng chảy khoét sâu vào khu dân cư. Nhiều hộ dân mong sớm được đầu tư kè chống sạt lở hoặc di dời khỏi vùng nguy hiểm để ổn định cuộc sống”, anh Thành lo lắng.
tp-5-sat-lo-khe-tre-1.jpg
tp-5-sat-lo-khe-tre-2.jpg
Không riêng gia đình anh Thành, nhiều hộ dân ven sông Tả Trạch cũng sống trong tình trạng bất an. Giải pháp trước mắt của các hộ dân là gia cố nhà cửa để ứng phó tạm thời với nguy cơ sạt lở. Tuy nhiên, theo người dân thôn Xuân Phú, nếu dòng chảy không được khơi thông, nắn chỉnh, việc sạt lở sẽ còn tiếp diễn trong mùa mưa tới.
tp-6-sat-lo-khe-tre-2.jpg
tp-6-sat-lo-khe-tre-1.jpg
Theo UBND xã Khe Tre, sau thiên tai cuối năm 2025, địa phương liên tục rà soát các điểm xung yếu. Qua thống kê mới nhất, toàn xã hiện có 92 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ sạt lở, lũ quét cần được bố trí tái định cư. Ông Dương Thanh Phước - Chủ tịch UBND xã Khe Tre, cho biết năm 2025 địa phương đã khẩn cấp xây dựng nhà ở cho 3 hộ dân vùng sạt lở theo “Chiến dịch Quang Trung”. Tuy nhiên, đây mới chỉ là giải pháp tình thế trong bối cảnh nguy cơ thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp.
tp-c_7-sat-lo-khe-tre.jpg
Theo ông Phước, vấn đề cấp bách hiện nay là khối lượng bồi lấp lớn trên sông Tả Trạch đã làm thay đổi dòng chảy tự nhiên. Nếu không xử lý kịp thời, mùa mưa tới nguy cơ ngập úng, sạt lở sẽ còn nghiêm trọng hơn.
tp-c_8-sat-lo-khe-tre-2.jpg
Địa phương đã xây dựng phương án nạo vét, khơi thông sông Tả Trạch nhằm tăng khả năng thoát lũ và ổn định dòng chảy. Tổng khối lượng cát, sỏi cần xử lý ước khoảng 93.700 m3.
tp-9-sat-lo-khe-tre-1.jpg
tp-9-sat-lo-khe-tre-3.jpg
Các điểm bồi lấp tập trung tại nhiều vị trí trọng yếu như khu vực thượng lưu cầu Hương Hòa, cầu Lê Nô, ngã ba sông hạ lưu cầu Đa Phú, cầu Hà An, cầu Cây Xoài và hạ lưu thác Trượt. Đây đều là những khu vực đang xảy ra sạt lở hoặc có nguy cơ cao trong mùa mưa bão tới.
tp-9-1-sat-lo-khe-tre-1.jpg
tp-9-1-sat-lo-khe-tre-2.jpg
Tuy nhiên, việc triển khai nạo vét hiện gặp nhiều vướng mắc về kinh phí và thủ tục pháp lý. UBND xã Khe Tre đã kiến nghị các sở, ngành của TP. Huế hướng dẫn quy trình thực hiện, đồng thời sớm bố trí nguồn lực để triển khai dự án.

Theo kế hoạch bố trí dân cư vùng thiên tai giai đoạn 2026-2035, TP. Huế dự kiến sắp xếp, ổn định chỗ ở cho 963 hộ dân. Riêng giai đoạn 2026-2030 sẽ thực hiện cho 704 hộ, trong đó xã Khe Tre có 92 hộ thuộc diện ưu tiên bố trí tái định cư.