Sẽ chuyển trạng thái
Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Văn bản số 9608/NHNN-CSTT về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng. Theo đó, các ngân hàng thương mại thực hiện giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong các tháng cuối năm 2026 so với mức lãi suất của chính ngân hàng thương mại tại kỳ báo cáo ngày 11- 20/10.
Các ngân hàng tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn đến an ninh tài chính tiền tệ.
Đối với lãi suất cho vay, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai giải pháp giảm lãi suất cho khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5 - 2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Viết Hùng - Tổng Giám đốc Công ty H Holding - cho rằng, khi lãi suất hạ nhiệt, dòng tiền sẽ không chảy vào một kênh duy nhất mà mang tính phân bổ theo khẩu vị rủi ro và kỳ vọng lợi nhuận.
Cụ thể, kênh tiết kiệm sẽ giữ lại một phần dòng tiền của nhóm nhà đầu tư thận trọng, ưa chắc ăn, nhưng sức hút sẽ giảm dần khi lãi suất huy động thấp. Tuy nhiên, vẫn là một phần dự phòng thanh khoản nhanh trong ngắn hạn, phòng bị cho những biến động.
Với đầu tư chứng khoán thường là “kênh nhạy bén nhất” và phản ứng nhanh nhất ngay khi lãi suất hạ, dòng tiền ngắn hạn sẽ đổ vào đây trước để tìm kiếm sóng ngắn.
Trong khi đó, bất động sản, là “bến đỗ” của dòng vốn trung và dài hạn. Khi lãi suất hạ và ngấm dần vào nền kinh tế, dòng tiền lớn sẽ chảy mạnh vào bất động sản có giá trị thực, phục vụ nhu cầu ở thực hoặc khai thác thương mại được ngay.
Ông Hùng khẳng định, việc lãi suất cho vay hạ nhiệt - giảm từ 1,5 - 2%/năm - không chỉ đơn thuần là một con số giảm chi phí tài chính mà còn thay đổi kỳ vọng của toàn bộ thị trường. Trong giai đoạn trước, chi phí vốn đắt đỏ khiến dòng tiền thủ thế, nhà đầu tư e dè sử dụng đòn bẩy. Khi lãi suất đảo chiều, chi phí gánh nặng tài chính giảm xuống, kích thích dòng tiền nhàn rỗi dịch chuyển từ kênh an toàn (tiết kiệm) sang các kênh đầu tư sinh lời cao hơn, trong đó bất động sản là một “bến đỗ” chiến lược có độ trễ nhất định.
"Cuộc chơi sẽ chuyển dịch từ trạng thái “phòng thủ, thanh khoản chậm” sang trạng thái “chuẩn bị đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới”, ông Hùng nhận định.
Cần chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp
Trong khi đó, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) cho biết, khi phải giảm lãi suất cho vay thực chất, các ngân hàng thương mại chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp và khách hàng vay vốn. HoREA đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước quyết liệt đôn đốc, kiểm tra các ngân hàng thương mại thực hiện chủ trương giảm lãi suất cho vay, nhằm hỗ trợ nền kinh tế.
“Các ngân hàng cần chia sẻ một phần lợi nhuận để giảm chi phí vốn cho khách hàng, thay vì chỉ trông chờ vào việc tiết giảm chi phí hoạt động”, ông Châu nói.
Theo HoREA, tại cuộc họp với các tổ chức tín dụng ngày 19/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn đã chỉ đạo quyết liệt việc giảm mặt bằng lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế.
Thống kê của HoREA cho thấy, phần lớn trong số 27 ngân hàng thương mại duy trì lợi nhuận khá cao và ổn định, với tổng lợi nhuận thường đạt khoảng 7 - 10 tỷ USD mỗi năm. So với tổng vốn điều lệ khoảng 922.000 tỷ đồng của 27 ngân hàng này, HoREA tính toán tỷ lệ lợi nhuận tương đương khoảng 19,7 - 28,2%/năm.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp vẫn phải tiếp cận vốn với lãi suất cao. Đặc biệt, tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản ngày 13/10, một số địa phương phản ánh có trường hợp lãi suất vay lên đến 18-19%/năm.
“Sự chênh lệch giữa mức lợi nhuận của các ngân hàng và chi phí vốn mà doanh nghiệp phải gánh chịu là vấn đề được HoREA đặt ra khi kiến nghị giảm lãi suất cho vay”, ông Châu nói.
Đáng chú ý, ông Châu cũng phản ánh tình trạng một số tổ chức tín dụng định giá tài sản thế chấp thấp hơn giá trị thực tế, có trường hợp chỉ bằng khoảng 70%, khiến doanh nghiệp và người vay khó tiếp cận đủ nguồn vốn cần thiết. Do đó, ông Châu đề nghị Ngân hàng Nhà nước tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm chủ trương giảm lãi suất được triển khai thực chất, mang lại lợi ích cho khách hàng vay vốn.
“Việc giảm lãi suất không chỉ áp dụng cho khách hàng vay mới mà còn đối với các khoản dư nợ hiện hữu. Điều này có ý nghĩa đối với những doanh nghiệp đang duy trì dư nợ lớn, phải trả lãi định kỳ và chịu áp lực chi phí tài chính trong hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Châu lưu ý.
