Cách nào phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên hiệu quả?
Ngày 29/5, Đoàn Thanh niên Chính phủ phối hợp Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) tổ chức hội thảo "Thanh niên đóng góp ý kiến với dự thảo Luật phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)". Đây là diễn đàn quan trọng để thế hệ trẻ “hiến kế” đưa pháp luật vào cuộc sống một cách hiện đại và hiệu quả hơn.
Tại hội thảo, chị Đoàn Thị Thu Hiền (Đoàn Thanh niên Tòa án nhân dân tối cao) cho biết, thay vì các phiên tòa lưu động truyền thống vốn đôi khi gây ra sự kỳ thị xã hội cho người lầm lỡ và áp lực cho người thân, “phiên tòa giả định” mang lại hiệu quả giáo dục trực quan và nhân văn hơn.
Ở mô hình này, các bạn trẻ được trực tiếp sắm vai thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư và cả bị cáo để trải nghiệm trọn vẹn quy trình tố tụng, từ xét hỏi, tranh luận đến tuyên án.
Thông qua các vụ án có thật gắn với các chủ đề "nóng" như bạo lực gia đình, ma túy, hay vi phạm trên không gian mạng... mô hình phiên tòa giả định góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, đồng thời giúp thanh niên nâng cao kiến thức pháp lý, hình thành ý thức thượng tôn pháp luật một cách tự nhiên.
“Đầu tư cho phổ biến giáo dục pháp luật và phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa luôn hiệu quả và bền vững hơn việc xử lý hậu quả. Chi phí xã hội để giải quyết một hành vi vi phạm pháp luật luôn lớn hơn rất nhiều so với chi phí cho giáo dục, tuyên truyền”, chị Hiền nói.
Còn chị Hoàng Minh Quỳnh (Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp) đề xuất dự thảo Luật cần có điều khoản riêng biệt quy định về vai trò của lực lượng thanh niên. Việc luật hóa các cơ chế, chính sách đi kèm sẽ bảo đảm “mục tiêu kép” vừa phát huy tinh thần xung kích, trí tuệ của sức trẻ, vừa khẳng định vị thế nòng cốt của thanh niên trong công tác tuyên truyền pháp luật.
Cũng tại hội thảo, một số đại biểu đề xuất các giải pháp mang tính ứng dụng cao như xây dựng hệ sinh thái số về phổ biến, giáo dục pháp luật; tận dụng mạng xã hội để tuyên truyền chính sách, và tăng cường vai trò của thanh niên trong trợ giúp pháp lý.
Thanh niên là lực lượng nòng cốt
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Quang Thái - Phó Bí thư Đảng ủy Bộ Tư pháp nhấn mạnh, sau 13 năm triển khai, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật cần được sửa đổi để phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số. Trong đó, thanh niên vừa là đối tượng thụ hưởng vừa là lực lượng lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật, đưa các quy định pháp luật vào cuộc sống nhanh và hiệu quả nhất.
Theo anh Bùi Hoàng Tùng - Bí thư Đoàn Thanh niên Chính phủ, Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị xác định, phải đổi mới tư duy trong xây dựng và thi hành pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; nâng cao chất lượng thể chế, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát huy dân chủ, huy động trí tuệ xã hội trong quá trình hoạch định và hoàn hoàn thiện chính sách pháp luật.
Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi Luật phổ biến giáo dục pháp luật không chỉ nhằm tháo gỡ những khó khăn, bất cập phát sinh từ thực tiễn mà còn là một yêu cầu cấp thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
"Đối với tổ chức Đoàn và người trẻ, đây cũng là dịp để tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, trách nhiệm xã hội và tinh thần sáng tạo của đoàn viên trong tham gia xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, góp phần lan tỏa cái ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật trong thế hệ trẻ”, anh Tùng nói.
Ông Phan Hồng Nguyên - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý, cho biết dự thảo sửa đổi toàn diện Luật phổ biến giáo dục pháp luật hiện nay được xây dựng trên quan điểm thể chế hoá đầy đủ chủ trương của Đảng, đặc biệt là tinh thần phân cấp, phân quyền, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp đồng bộ với tư duy trong xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.
Dự thảo Luật hiện đang được lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và tập trung vào 6 nhóm chính sách lớn. Trong đó, có các quy định trách nhiệm của các cơ quan trong hệ thống chính trị; kiện toàn thiết chế Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật; mở rộng đối tượng đặc thù; quy định trách nhiệm giáo dục pháp luật trong nhà trường; đẩy mạnh truyền thông chính sách và chuyển đổi số; và bổ sung cơ chế nguồn lực tương xứng.
