Theo tính toán của Reuters dựa trên các công bố công khai và báo cáo của Fitch Ratings, các đợt chào bán cổ phần của ngân hàng Việt Nam có thể huy động gần 7 tỷ USD vào cuối năm 2027. Fitch nhận định đây có thể là đợt huy động vốn quy mô lớn nhất từ trước đến nay của các ngân hàng Việt Nam.
Nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng gần 10% trong quý gần nhất, thị trường vốn trở thành lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận thị trường của các nhà đầu tư nước ngoài vẫn bị hạn chế, với tổng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các ngân hàng bị giới hạn ở mức 30%, tỷ lệ sở hữu của một nhà đầu tư tối đa 20%, trong khi hoạt động vay vốn từ nước ngoài cũng chịu những hạn chế nghiêm ngặt.
Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, Việt Nam có xu hướng mở rộng cánh cửa cho dòng vốn ngoại. Giới hạn vay nước ngoài đã được nâng 11% lên 6,1 tỷ USD trong năm nay. Ba ngân hàng trong nước được phép nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên 49%.
Bên cạnh đó, việc chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9 và kế hoạch thành lập các trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng tạo thêm động lực thu hút dòng vốn quốc tế.
Hàng loạt ngân hàng chuẩn bị bán cổ phần
Một trong những thương vụ đáng chú ý là kế hoạch của VPBank.Theo Reuters, ngân hàng này đang đàm phán với ngân hàng SMBC của Nhật Bản để nâng tỷ lệ sở hữu từ 15% lên 20%. VPBank dự kiến thực hiện đợt phát hành riêng lẻ trị giá khoảng 560 triệu USD theo giá thị trường hiện tại. VPBank được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.
Trong khi đó, Vietcombank lên kế hoạch bán 6,5% cổ phần vào cuối năm nay, với giá trị ước tính khoảng 1,2 tỷ USD. Ngân hàng Mizuho của Nhật Bản - nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Vietcombank với tỷ lệ sở hữu 15% được cho là có khả năng tiếp tục tăng tỷ lệ nắm giữ.
BIDV cũng đã bán khoảng 3% cổ phần cho hàng chục nhà đầu tư hồi tháng 3 và dự kiến bán thêm gần 11% vào cuối năm 2027. Tổng giá trị các đợt bán cổ phần dự kiến khoảng 1,4 tỷ USD.
Tại HDBank, ngân hàng dự kiến bán 10,7% cổ phần vào cuối năm 2027. HDBank hiện được phép nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên 49%.
Theo FiinRatings, các ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam đã công bố kế hoạch vay vốn nước ngoài với tổng giá trị khoảng 5,3 tỷ USD trong năm nay. Bộ Tài chính cũng đang xem xét khả năng phát hành trái phiếu chính phủ trên thị trường quốc tế, trong khi các ngân hàng có thể tăng cường huy động vốn thông qua trái phiếu ở nước ngoài.
Áp lực tăng vốn ngày càng lớn
Làn sóng huy động vốn diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng Việt Nam phải củng cố năng lực tài chính để đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt hơn của chuẩn Basel III trên toàn cầu vào năm 2030.
Tốc độ tăng trưởng tín dụng nhanh khiến nhu cầu bổ sung vốn trở nên cấp thiết. VIS Rating cảnh báo tăng trưởng cho vay mạnh có thể làm suy giảm bộ đệm vốn có khả năng hấp thụ tổn thất của các ngân hàng.
Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm đến năm 2030 cũng đang góp phần đẩy giá tài sản tăng, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản. Theo một báo cáo nội bộ của Ngân hàng Nhà nước hồi tháng 8, bất động sản chiếm khoảng một phần tư tổng dư nợ cho vay và nợ xấu trong lĩnh vực này đang tăng nhanh.
Fitch Ratings cho rằng các đợt tăng vốn hiện nay khó có khả năng giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ vốn của phần lớn ngân hàng, bởi nguồn tiền mới có khả năng nhanh chóng được đưa vào hoạt động cho vay. Tuy nhiên, những rủi ro này cũng có thể tạo ra những cơ hội mới, bởi theo Fitch “nhiều khả năng sẽ cần thêm những khoản vốn lớn trong những năm tới”.
