Duyên với sim sau hai lần khởi nghiệp
Trên quả đồi ở xã Tân An (Nghệ An), anh Nguyễn Đức Bình (38 tuổi) thoăn thoắt kiểm tra từng gốc sim đang sai trĩu quả. Những chùm sim tím sẫm phủ kín sườn đồi là thành quả sau nhiều năm đánh đổi bằng mồ hôi, tiền bạc và cả những lần trắng tay.
Nhìn xuống vườn sim, anh Bình mỉm cười: “Có lúc tôi mất ngủ vì nghĩ mình đã sai khi bỏ việc. Nhưng nếu cứ sợ thất bại, tôi sẽ không bao giờ biết quê mình có thể cho mình điều gì”. Ít ai biết, trước khi trở thành người tiên phong đưa cây sim rừng vào trồng quy mô lớn ở địa phương, anh từng có công việc mà nhiều người mơ ước.
Sinh ra trong gia đình thuần nông, anh từng mang khát vọng rời quê để đổi đời. Sau khi học một thời gian ở Hà Nội, anh nhận ra mình không phù hợp nên quyết định thi lại vào Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Tốt nghiệp năm 2014, anh nhanh chóng có việc làm tại doanh nghiệp với mức thu nhập khá. Sau đó, anh vào Đà Nẵng làm cho một công ty thuốc thú y và được bổ nhiệm làm giám đốc kỹ thuật. Trở về Nghệ An, anh tiếp tục giữ vị trí quản lý tại một công ty thức ăn chăn nuôi với mức lương khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng.
Thu nhập ổn định, công việc nhiều người ao ước nhưng trong lòng anh luôn canh cánh một suy nghĩ. “Tôi xuất thân là nông dân. Bố mẹ cả đời gắn với ruộng đồng nên tôi luôn muốn trở về làm điều gì đó ngay trên mảnh đất quê hương”, anh kể.
Năm 2020, anh đưa ra quyết định khiến cả gia đình bất ngờ: Nghỉ việc, về quê khởi nghiệp. Bố mẹ lo con trai đánh đổi tương lai. Vợ khuyên nên suy nghĩ kỹ vì công việc đang ổn định. Bạn bè cũng tiếc nuối khi anh từ bỏ chiếc ghế quản lý.
Lần khởi nghiệp đầu tiên với mô hình nuôi giun quế thất bại, anh mất hàng trăm triệu đồng. Chưa kịp gượng dậy, diện tích cây dược liệu anh đầu tư tiếp tục bị thiên tai tàn phá trước ngày thu hoạch.
Hai lần liên tiếp trắng tay khiến nhiều người khuyên anh nên quay lại làm thuê. “Tôi cũng từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc. Nhưng càng thất bại tôi càng thấy mình phải tìm được cây trồng thực sự phù hợp với vùng đất này”, anh nhớ lại.
Điều anh luôn kiên định là làm nông nghiệp theo hướng hữu cơ. Vì thế, trước mỗi quyết định, anh đều dành nhiều thời gian khảo sát đất đai, khí hậu và nhu cầu thị trường.
Năm 2023, trong một lần lên đồi hái sim, anh chợt nhận ra những bụi sim tự nhiên ngày càng ít đi, trong khi thị trường lại có nhu cầu lớn về quả sim để ngâm rượu, làm siro và chế biến thực phẩm.
Ý tưởng đưa loài cây vốn chỉ mọc hoang trên núi về trồng quy mô lớn bắt đầu hình thành. Dù khi ấy hầu như chưa có ai ở Nghệ An làm theo mô hình này, anh vẫn mạnh dạn đầu tư mua giống từ miền Bắc, quy hoạch hơn 8 sào đất và trồng 1.700 cây sim.
Anh tận dụng nguồn phân giun quế còn lại để chăm sóc hoàn toàn theo hướng hữu cơ. Cây sim gần như không có sâu bệnh, chịu hạn tốt và phù hợp với đất đồi. Sau hai năm, những gốc sim bắt đầu cho những vụ quả đầu tiên.
Đồi sim mở ra cơ hội làm giàu trên đất quê
Đầu năm 2025, vườn sim của anh Bình thu hoạch hơn 5 tạ quả. Năm nay, sản lượng dự kiến vượt 1 tấn khi cây bước vào giai đoạn phát triển ổn định. Vào mùa thu hoạch từ tháng 6 đến tháng 9, thương lái tìm đến tận vườn thu mua với giá khoảng 50.000 đồng/kg.
Điều khiến anh Bình phấn khởi hơn cả là sản phẩm luôn có đầu ra ổn định. Nhiều cơ sở sản xuất rượu sim trong nước chủ động đặt mua từ đầu vụ. Theo anh, giá trị lớn nhất của cây sim không chỉ nằm ở quả tươi. “Tôi muốn xây dựng chuỗi sản phẩm từ sim như rượu sim, siro sim, trà sim, mứt sim... Khi làm được chế biến sâu thì giá trị sẽ tăng lên rất nhiều”, anh chia sẻ.
Không dừng lại ở đó, anh Bình còn ấp ủ một kế hoạch khác. Mỗi mùa sim nở, cả quả đồi phủ sắc tím hồng rực rỡ. Đến mùa quả chín, khung cảnh lại trở thành điểm nhấn thu hút khách tham quan. Anh dự định mở rộng thêm khoảng 2 ha, nâng tổng diện tích lên khoảng 10.000 gốc sim, kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm, để du khách tham quan, hái sim và thưởng thức các sản phẩm chế biến ngay tại vườn.
Theo anh, nếu người dân cùng tham gia mở rộng vùng nguyên liệu thì cây sim hoàn toàn có thể trở thành hướng phát triển kinh tế mới của địa phương, mang lại giá trị cao hơn nhiều so với những loại cây trồng truyền thống trên đất đồi.
Đánh giá về mô hình này, ông Nguyễn Hồ Phước - Phó Chủ tịch UBND xã Tân An cho biết, địa phương khuyến khích những hướng sản xuất mới có hiệu quả, phù hợp điều kiện tự nhiên.
“Mô hình trồng sim của anh Nguyễn Đức Bình phù hợp với điều kiện đất đồi tại địa phương, chi phí đầu tư không quá lớn nhưng hiệu quả kinh tế bước đầu khá rõ. Đây là hướng đi có tiềm năng nhân rộng nếu gắn với chế biến sản phẩm và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định”, ông Phước nhận định.
Vị lãnh đạo xã cũng cho rằng, trong bối cảnh nhiều diện tích đất đồi trước đây cho hiệu quả thấp, việc mạnh dạn chuyển đổi sang những cây trồng có giá trị cao như sim là tín hiệu tích cực, góp phần đa dạng hóa sinh kế cho người dân.
