Đủ khoản phải lo
Dù học phí được miễn, nhưng trên thực tế, phụ huynh vẫn có thể phát sinh thêm nhiều khoản chi cho việc ăn bán trú, đưa đón, chăm sóc học sinh và các dịch vụ, chương trình theo nhu cầu.
Gia đình anh Đ.N., có con học tại một trường khu trung tâm TPHCM, cho biết năm học này nhà trường chưa công bố đầy đủ các khoản phải đóng. Tuy nhiên, nếu đối chiếu với bảng thu của năm học trước, gia đình dự kiến mỗi tháng vẫn phải chi hơn 2 triệu đồng cho các khoản phục vụ việc học và sinh hoạt của con tại trường.
Năm ngoái, mỗi tháng, vị phụ huynh này phải đóng hơn 2 triệu đồng cho các khoản ở trường của con. Phần lớn khoản chi dành cho tiền ăn, bán trú và các dịch vụ phục vụ học sinh trong ngày. Ngoài ra còn có các chương trình ngoại ngữ, kỹ năng sống, STEM, câu lạc bộ...
"Tính bình quân, gia đình tôi phải chi khoảng 2,4 triệu đồng mỗi tháng cho các khoản tại trường, dù không có dòng học phí. Tôi có 2 cháu đang đi học, cũng tốn gần 5 triệu, chưa tính sách vở, đồng phục, dụng cụ học tập. Chi phí này cũng là khoản lớn với gia đình tôi", anh N. bày tỏ.
Tương tự, một gia đình khác có con học THCS tại phường Tân Mỹ (TPHCM) cũng chi mỗi tháng gần 2 triệu đồng. Ngoài tiền ăn bán trú, gia đình còn đăng ký một số chương trình như ngoại ngữ với người nước ngoài, tin học quốc tế, STEM, kỹ năng sống, lớp năng khiếu... nên tổng số tiền phát sinh cao hơn so với những học sinh chỉ sử dụng các dịch vụ cơ bản.
Tuy vậy, tổng số tiền mỗi gia đình chi cho việc học của con có thể khác nhau, tùy vào dịch vụ học sinh sử dụng tại trường. Với những học sinh không sử dụng dịch vụ bán trú, tổng các khoản phải đóng sẽ giảm đáng kể, nhưng phụ huynh vẫn có thể chi thêm khoảng 500.000 đồng đến 1 triệu đồng mỗi tháng cho các chương trình như ngoại khóa, tiếng Anh tăng cường và các dịch vụ theo nhu cầu.
Phụ huynh được biết và được chọn đến đâu?
Theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT TPHCM, các khoản thu ngoài học phí gồm nhiều nhóm dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, chương trình nhà trường ngoài giờ chính khóa và các khoản theo nhu cầu của học sinh.
Trong đó, nhiều khoản đã được quy định mức trần. Với dịch vụ ăn uống, suất ăn sáng có mức 20.000 đồng/học sinh/ngày; suất ăn trưa, ăn xế tối đa 40.000 đồng/học sinh/ngày; nước uống 20.000 đồng/học sinh/tháng.
Các hoạt động ngoại khóa tối đa 200.000 đồng/học sinh/hoạt động; kỹ năng sống từ 80.000-120.000 đồng/học sinh/tháng; học bơi an toàn, phòng chống đuối nước tối đa 700.000 đồng/học sinh/khóa.
Trường hợp sử dụng máy lạnh, mức thu tối đa 35.000-50.000 đồng/học sinh/tháng đối với lớp đã được trang bị và 90.000-110.000 đồng/học sinh/tháng với lớp có nhu cầu nhưng chưa có máy lạnh. Tiền giữ xe học sinh, cha mẹ học sinh cũng có mức trần, từ 2.000 đồng/lượt hoặc 40.000 đồng/tháng đối với xe đạp, xe đạp điện và 4.000 đồng/lượt hoặc 80.000 đồng/tháng đối với xe máy, xe máy điện.
Theo Sở GD&ĐT TPHCM, các mức trên là mức tối đa. Nhà trường vẫn phải căn cứ nhu cầu thực tế, lập dự toán và xác định mức thu phù hợp, không được vượt mức trần quy định.
Bên cạnh đó, những chương trình như ngoại ngữ, STEM, câu lạc bộ và các hoạt động ngoài chương trình chính khóa phải dựa trên nhu cầu đăng ký của học sinh, phụ huynh và được tổ chức ngoài thời gian học chính khóa. Với các khoản thu hộ để mua đồng phục, học phẩm, học liệu, nhà trường cũng phải có sự đồng thuận của phụ huynh.
Sở GD&ĐT TPHCM yêu cầu các trường công khai các khoản thu, phát hành biên lai, hóa đơn và tránh thu dồn nhiều khoản cùng thời điểm. Những phần chi phí đã được ngân sách hoặc nguồn khác hỗ trợ phải được trừ khi xác định mức thu. Nếu cuối năm số tiền thu từ dịch vụ cao hơn chi phí thực tế, phần chênh lệch phải được hoàn trả cho học sinh.
