Anh Nguyễn Trọng Lợi (phường Hoàng Mai, Hà Nội) có con đang học lớp 9 Trường THCS Nguyễn Du (Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho biết, bỏ môn tiếng Anh trong tuyển sinh lớp 10 giúp học sinh có điều kiện tập trung hơn vào các môn được sử dụng để đánh giá năng lực chung. Khi số môn thi giảm, học sinh có thể dành nhiều thời gian hơn để củng cố kiến thức và rèn luyện kĩ năng làm bài. Điều này cũng giúp việc ôn thi trở nên nhẹ nhàng hơn. Anh Lợi chia sẻ, từ năm con học lớp 7, gia đình xác định con sẽ thi môn thứ 3 là tiếng Anh nên đầu tư học tại các trung tâm. Năm nay, nếu không thi môn tiếng Anh, anh Lợi khẳng định vẫn đầu tư cho con học bởi đây là kĩ năng không thể thiếu khi đi làm sau này. Anh Lợi mong Bộ GD&ĐT công bố sớm quyết định để học sinh yên tâm học tập, phụ huynh có lộ trình ôn tập cho con.
Chị Trần Ngọc Trâm (xã Thanh Trì, Hà Nội) có con đang học lớp 9 Trường THCS trên địa bàn xã cũng bày tỏ lo lắng nếu không thi môn tiếng Anh trong kì thi tuyển sinh lớp 10 sắp tới. Theo chị, môn Ngữ văn khó có thể đạt được điểm cao nên trông chờ môn ngoại ngữ gỡ điểm.
Thực tế, theo quy chế tuyển sinh THCS, THPT của Bộ GD&ĐT ban hành năm 2024, môn thi thứ 3 không phải bắt buộc là môn tiếng Anh. Những năm qua, phần lớn các sở GD&ĐT trên cả nước lựa chọn môn này nên phụ huynh mặc định giống như hai môn Toán – Ngữ văn bắt buộc, tập trung đầu tư cho con học.
Quy chế hiện hành quy định, môn thứ ba chỉ được chọn cố định không quá 3 năm. Như vậy, dù không muốn, sau 3 năm, môn tiếng Anh bắt buộc phải thay thế bằng môn khác. Nên việc bỏ thi môn thứ 3, không ảnh hưởng đến việc học sinh lơ là môn tiếng Anh như nhiều người nhận định. Hơn nữa, theo chủ trương, tiếng Anh là ngôn ngữ thứ 2 trong trường học, nếu học sinh không có trình độ tiếng Anh nhất định, cũng khó tiếp thu được các môn học khác. Vì vậy, bắt buộc các em phải có năng lực tiếng Anh dù không phải là môn thi tuyển sinh lớp 10.
Bài toán lớn hơn nằm ở năng lực tiếp nhận
Việc Bộ GD&ĐT đề xuất tuyển sinh lớp 10 công lập chỉ thi hai môn Toán và Ngữ văn không chỉ làm thay đổi số lượng môn thi. Đặt trong dự thảo quy chế tuyển sinh mới, đây còn là một phần của hướng tiếp cận khác: không mặc định mọi học sinh đều phải trải qua một kì thi để vào lớp 10.
Trong bối cảnh đó, đề xuất chỉ tổ chức hai môn Toán, Ngữ văn đối với tuyển sinh THPT công lập cần được nhìn như một bước thu gọn kì thi khi thi tuyển vẫn cần thiết.
Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ thi tuyển không còn được đặt tách rời khỏi năng lực tiếp nhận của hệ thống trường học.
Thực tế tuyển sinh lớp 10 nhiều năm qua cho thấy áp lực không chỉ nằm ở đề thi hay số môn thi mà còn ở chênh lệch giữa nhu cầu học trường công và khả năng tiếp nhận của hệ thống.
Dự thảo quy chế mới đặt vấn đề tuyển sinh trong mối quan hệ với quy mô học sinh, nhu cầu học tập, mạng lưới trường lớp và khả năng tiếp nhận.
Việc giảm môn thi không đồng nghĩa với giảm áp lực. Ở các thành phố lớn như TPHCM, Hà Nội, nếu giảm môn thi, áp lực thay vì trên 30%/môn sẽ chuyển thành 50%/môn.
Muốn tiến tới giảm áp lực, bài toán quan trọng không chỉ là sửa quy chế thi mà còn là quy hoạch mạng lưới trường lớp, phân bổ chỉ tiêu và bảo đảm chỗ học.
Nếu quy định mới được ban hành theo hướng dự thảo, câu hỏi về tuyển sinh lớp 10 sẽ dần chuyển từ “thi mấy môn?” sang một câu hỏi rộng hơn địa phương có cần tổ chức thi tuyển hay không? Như vậy, vấn đề cốt lõi vẫn là bảo đảm đủ chỗ học và xây dựng được cơ chế xét tuyển phù hợp với điều kiện từng địa phương.
