Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa - Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng, cần nghiên cứu về việc cấm trẻ em từ 16 tuổi trở xuống sử dụng điện thoại thông minh.
Theo ông, đây là giai đoạn các em còn đang trong quá trình phát triển, nhận thức và khả năng tự bảo vệ bản thân chưa hoàn thiện, do đó cần có sự bảo vệ, quản lý và định hướng chặt chẽ từ gia đình, nhà trường và xã hội.
Trẻ chưa đủ khả năng tự kiểm soát khi sử dụng điện thoại thông minh
Trong phiên thảo luận tại kỳ họp Quốc hội vừa qua, ông đã đề xuất nghiên cứu cấm trẻ em sử dụng điện thoại thông minh. Ông có thể nói rõ hơn về đề xuất này?
Trước tiên, cần nhìn nhận từ thực tế về việc trẻ em sử dụng điện thoại thông minh hiện nay. Điện thoại thông minh đã trở thành một phương tiện cần thiết, phục vụ nhu cầu sinh hoạt và các hoạt động hằng ngày của mỗi cá nhân. Nếu trẻ em có nhận thức và ý thức tốt, biết sử dụng điện thoại đúng mục đích, phục vụ những nhu cầu chính đáng thì đó là điều bình thường.
Tuy nhiên, vấn đề đáng lo ngại là không phải em nào cũng có đủ nhận thức và khả năng tự kiểm soát khi sử dụng điện thoại thông minh. Nhiều em có thể truy cập vào các trang web, mạng xã hội chứa những hình ảnh, video và nội dung không lành mạnh.
Trẻ em vốn có tính tò mò, trong khi tốc độ phát triển về thể chất và tâm sinh lý hiện nay khá nhanh. Có những em chỉ mới hơn 10 tuổi đã bắt đầu có những thay đổi rõ rệt về thể chất, kéo theo nhu cầu và nhận thức về tâm sinh lý cũng phát triển sớm.
Trong khi đó, khả năng nhận biết đúng sai, phân biệt tốt xấu và tự bảo vệ mình của các em còn hạn chế. Vì vậy, các em rất dễ bị tác động, lôi cuốn bởi những hình ảnh và nội dung không phù hợp trên không gian mạng.
Mặt khác, các em còn có nguy cơ bị lôi kéo bởi những nội dung xấu, độc, những thông tin tuyên truyền sai lệch, xuyên tạc, tác động đến nhận thức và hành vi.
Thực tế cho thấy, nhiều vấn đề đáng lo ngại trong một bộ phận trẻ em hiện nay như sa vào các tệ nạn, tiếp xúc với ma túy, ham chơi, bỏ học, quan hệ nam nữ sớm... đều có thể bắt nguồn hoặc chịu ảnh hưởng từ những nội dung mà các em tiếp cận trên điện thoại thông minh.
Từ thực tế đó, tôi cho rằng việc để trẻ em sử dụng điện thoại thông minh một cách tự do, thiếu kiểm soát là điều không có lợi, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sự phát triển và hình thành nhân cách của các em.
Cũng có ý kiến cho rằng điện thoại thông minh không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí mà còn là công cụ hỗ trợ học tập, tra cứu thông tin của học sinh. Ông nhìn nhận thế nào về ý kiến này?
Đúng là hiện nay nhiều gia đình cho con sử dụng điện thoại thông minh để phục vụ việc học tập, làm bài tập và tra cứu kiến thức. Tuy nhiên, đây là một vấn đề khác cần được xem xét riêng.
Đặc biệt, hiện nay với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), học sinh có thể sử dụng các công cụ này để giải bài tập toán, làm bài tập văn và thực hiện nhiều yêu cầu học tập khác. Nếu quá phụ thuộc vào AI thì các em sẽ mất dần khả năng tư duy, chủ động học tập và phát triển năng lực của bản thân. Đây cũng là vấn đề cần được quan tâm, quản lý chặt chẽ, nhất là trong trường học.
(Ảnh minh họa)
Hiện nay, một số quốc gia trên thế giới, dù có trình độ phát triển và nhận thức xã hội rất cao, cũng đã áp dụng các biện pháp hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng điện thoại thông minh. Vì vậy, Việt Nam cũng cần nghiên cứu, xem xét vấn đề này. Quan điểm của tôi là nên cấm trẻ em sử dụng điện thoại thông minh để bảo vệ trẻ em trước những tác động tiêu cực của môi trường số.
Dứt khoát không để học sinh mang điện thoại thông minh vào lớp học
Vậy theo ông, đâu là giải pháp căn cơ nhất cho vấn đề này?
Theo tôi, trước mắt cần quy định dứt khoát việc học sinh không được mang điện thoại thông minh vào lớp học. Giáo viên chủ nhiệm phải có trách nhiệm kiểm tra, nhắc nhở và bảo đảm học sinh thực hiện nghiêm quy định này.
Tuy nhiên, tôi cho rằng cấm đoán thôi là chưa đủ. Về lâu dài, biện pháp giáo dục, tuyên truyền và vận động phải là chủ yếu. Cần nâng cao nhận thức của trẻ em, gia đình và toàn xã hội về những tác động tiêu cực của việc sử dụng điện thoại thông minh không đúng cách. Trong đó, cần phát huy vai trò của gia đình, đặc biệt là trách nhiệm của cha mẹ, bởi nếu cha mẹ không cho phép và không tạo điều kiện thì trẻ em cũng khó có thể tự do sử dụng điện thoại.
Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong công tác tuyên truyền, vận động các gia đình và cộng đồng cùng tham gia quản lý, hạn chế việc trẻ em sử dụng điện thoại thông minh. Khi có quy định cụ thể, đi kèm với công tác tuyên truyền, vận động, nhận thức của phụ huynh sẽ từng bước thay đổi, từ đó tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Cảm ơn ông!
