20 người chôn 120 đồng đội
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ông Nguyễn Quốc Nhung (79 tuổi, cựu chiến binh Sư đoàn 2, hiện sống tại phường Vĩnh Yên, tỉnh Phú Thọ) - người báo tin về nơi chôn cất tập thể tại Ngok Tavak (xã Phước Năng, TP. Đà Nẵng) vẫn nhớ như in từng khoảnh khắc về cứ điểm đẫm máu năm ấy.
Chia sẻ với Tiền Phong tối 20/10, ông Nhung kể, tháng 5/1968, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ đánh ở Ngok Tavak, một cứ điểm quan trọng nhằm giành quyền kiểm soát các điểm cao, tạo điều kiện tiến công sân bay quân sự Khâm Đức cũ.
Sau một đêm chiến đấu hết mình, đến sáng hôm sau quân ta giành chiến thắng, nhưng hy sinh đến 120 người. Quân địch cũng thiệt mạng gần 80 người, bỏ lại hai máy bay, xe, pháo…
“Ngay trưa hôm đó, chúng tôi còn khoảng 20 người sống sót thu dọn chiến trường. Việc cấp bách là đưa gần 200 thi thể đi chôn cất. Số người chết quá nhiều, chỉ một vài thi thể được đưa ra gần phía đường, còn lại chúng tôi bảo nhau đành phải chọn giao thông hào làm nơi cho các anh an nghỉ”, ông nói.
Thời điểm đó, tình hình chiến sự xung quanh còn chưa yên, ông Nhung và mọi người chạy đua với thời gian để hoàn thành việc chôn cất sớm nhất. Các thi thể được đưa về từng đoạn giao thông hào gần nhất rồi chỉ phủ lên vài lớp đất. Một vài điểm lô cốt có người hy sinh thì cũng chôn ngay tại đó. Ông Nhung bảo, dù xót xa, nhưng trong tình thế ấy không thể làm gì hơn được, có lúc anh em đành cắn răng “tiện đâu chôn đó”.
Đến chiều tối, việc chôn cất xong xuôi, ông và đồng đội tiếp tục bám trụ ở đó thêm 3 ngày nữa để giữ thế trận. Theo ông, các chiến sĩ quân ta hy sinh tại cứ điểm Ngok Tavak năm ấy có rất nhiều người miền Bắc, từ các tỉnh như Thái Nguyên, Bắc Kạn… Riêng các anh nuôi thì đa số là người Quảng Nam.
Năm 1971, ông ra quân, về làm xây dựng rồi làm nông, sinh sống ở quê nhà. Những đồng đội trên chiến trường miền Trung hơn nửa thế kỷ trước cũng dần mất liên lạc nên giờ ông không biết ai còn sống để có thể kết nối cung cấp thêm thông tin cho chiến dịch 500 ngày đêm.
Gửi theo sơ đồ vị trí chôn cất
Không chỉ báo tin và kể lại sự kiện năm ấy, ông Nhung còn gửi theo cả sơ đồ hệ thống giao thông hào, các vị trí chôn cất theo trí nhớ của ông để lực lượng chức năng có thêm cơ sở tìm kiếm.
“Khi làm phương án tác chiến, tôi đã đi trinh sát, nắm địa hình, thuộc từng tấc đất gò đồi nơi ấy nên rõ như lòng bàn tay. Làm sao tôi quên được hệ thống giao thông hào, lô cốt, trận địa, đường lối trên ấy được. 58 năm đã qua, có thể địa hình ít nhiều thay đổi, nhưng những gì tôi còn nhớ được tôi đã vẽ rõ trong sơ đồ, mong góp thêm một căn cứ để lực lượng chức năng dễ khoanh vùng tìm kiếm”, ông kỳ vọng.
Trung tá Hoàng Trung Hiếu - Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự xã Phước Năng, cho hay, từ thông tin và sơ đồ ông Nhung gửi, đơn vị chức năng đã tiến hành xác minh, đến hiện trường khảo sát.
Theo thông tin ông Nhung cung cấp, các chiến sĩ hy sinh được chôn cất ở giao thông hào. Tại hiện trường, các giao thông hào vẫn còn nguyên, máy rađa ghi nhận nhiều dị vật dưới lòng đất, kết cấu đất có sự thay đổi so với đất nguyên thổ. Từ kết quả này cùng với các thông tin thu thập, xác minh thời gian qua, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục nghiên cứu để lên phương án tìm kiếm.
Mấy hôm nay, nghe thông tin trình báo của mình đã được lực lượng chức năng tiếp nhận và đến hiện trường khảo sát, ông Nhung bày tỏ rất vui, cũng không giấu được sự nôn nóng chờ ngày các đơn vị lật từng tấc đất để tìm các anh.
Ông nói sau gần 60 năm, địa hình chắc chắn có nhiều thay đổi, nhưng ông tin với dữ liệu mình cung cấp cùng sự quyết tâm của các lực lượng, kết hợp với trang thiết bị dò tìm sẽ sớm tìm thấy các anh để đưa các anh về nơi an nghỉ ấm áp hơn.
Như Tiền Phong đã thông tin, xã Phước Năng (TP. Đà Nẵng) tiếp nhận thông tin do ông Nguyễn Quốc Nhung cung cấp về một hố chôn tập thể tại khu vực Ngok Tavak. Sau khi tiếp nhận thông tin, xã đã cử lực lượng quân sự rà soát, khảo sát thực tế và báo cáo Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố để phối hợp xác minh, triển khai các bước tiếp theo theo quy định.
