39 lần chìa cánh tay và lời hẹn với tương lai

Có thể nó sẽ đến một phòng cấp cứu. Có thể là một ca phẫu thuật kéo dài nhiều giờ. Có thể là một người mẹ vừa sinh con, một bệnh nhân đang điều trị, hay một người gặp tai nạn trên đường về nhà. Cũng có thể người nhận đang ở đâu đó rất gần tôi, nhưng chúng tôi sẽ chẳng bao giờ gặp nhau.

Tôi không biết. Và sau 39 lần hiến máu, tôi vẫn không biết.

Ngày đầu tiên, câu hỏi ấy xuất hiện đơn giản vì tò mò. Tôi nhìn túi máu đỏ sẫm đặt bên cạnh, thấy nó vừa quen vừa lạ. Một phần cơ thể mình vừa rời khỏi mình để bắt đầu một hành trình mà tôi hoàn toàn không thể đi cùng. Những người hiến máu có lẽ đều từng trải qua những khoảnh khắc rất giống nhau: điền thông tin, kiểm tra sức khỏe, chờ đến lượt, nằm xuống chiếc ghế quen thuộc và đưa cánh tay ra. Một cây kim. Một túi máu. Một khoảng thời gian không quá dài. Mọi thứ diễn ra rất bình thường. Nhưng có những điều bình thường, khi được lặp lại đủ nhiều lần, lại âm thầm thay đổi cả một con người.

Tôi không nhớ rõ tất cả 39 lần mình đã hiến máu. Có những lần diễn ra trong một buổi sáng rất đẹp. Có những lần tôi đến điểm hiến máu rồi vội vã quay về với công việc thường ngày. Có những tờ giấy chứng nhận được cất ngay ngắn, cũng có tờ nằm lẫn giữa đống tài liệu cho đến một ngày tình cờ tìm thấy. Không phải lần nào tôi cũng có một cảm xúc đặc biệt, cũng chẳng phải mỗi lần hiến máu tôi đều nghĩ về những điều lớn lao. Nhiều lúc, đơn giản chỉ là: đến ngày có chương trình, nếu sức khỏe cho phép thì tôi đi.

Rồi lần thứ nhất thành lần thứ hai. Lần thứ hai thành lần thứ năm. Một ngày nào đó, tôi nhận ra con số đã lên đến hai chữ số. Và bây giờ là 39.

Nếu hỏi tại sao có thể duy trì một việc đến 39 lần, thật ra tôi không có câu trả lời nào quá đặc biệt. Có lẽ bởi vì sau lần đầu tiên, tôi nhận ra việc này không khó như mình từng nghĩ. Một chút thời gian, một chút máu, một chút cảm giác căng nhẹ ở cánh tay... rồi sau đó, cuộc sống của tôi vẫn tiếp tục bình thường. Nhưng ở một nơi nào đó, thứ rất nhỏ đối với mình có thể lại là điều vô cùng lớn với người khác.

Tôi chưa bao giờ biết máu của mình đã được truyền cho ai. Chưa từng có một người lạ tìm đến nói rằng: “Tôi đã nhận máu của bạn.” Cũng chưa bao giờ có một cái tên, một khuôn mặt hay một câu chuyện cụ thể để tôi kể lại rằng máu của mình đã đến với ai. Ban đầu, đôi lúc tôi cũng tò mò. Nhưng sau này, tôi lại thấy sự “không biết” ấy thật đẹp. Bởi nếu một việc chỉ có ý nghĩa khi ta biết chính xác người nhận là ai, được nhìn thấy kết quả hoặc nhận lại lời cảm ơn, thì sự cho đi vẫn còn gắn với một điều kiện nào đó.

Túi máu thì khác. Từ khoảnh khắc rời khỏi cơ thể người hiến, nó không còn mang theo tên tuổi, nghề nghiệp hay câu chuyện cá nhân. Nó chỉ còn một nhiệm vụ duy nhất: đến nơi nó cần phải đến.

Cũng từ những lần hiến máu như thế, suy nghĩ của tôi về sự cho đi dần thay đổi. Tôi bắt đầu nghĩ xa hơn câu chuyện của một túi máu. Nếu một phần rất nhỏ của cơ thể mình hôm nay có thể giúp một người xa lạ, thì đến một ngày nào đó, khi hành trình của mình khép lại, liệu những phần cơ thể còn có thể trao tặng có nên tiếp tục được trao đi?

Tôi quyết định đăng ký hiến tạng.

Đó không phải là một quyết định bốc đồng hay xuất phát từ phút xúc động nhất thời. Với tôi, nó giống như một bước tiếp nối tự nhiên trên hành trình đã bắt đầu từ những lần hiến máu. Tôi vẫn không biết người có thể nhận được một phần cơ thể mình trong tương lai sẽ là ai, hay liệu có người như thế hay không. Nhưng điều quan trọng là tôi đã lựa chọn. Nếu đến một ngày tôi không còn cần đến cơ thể này nữa, tôi mong những gì còn có thể giúp một người khác tiếp tục nhìn thấy, tiếp tục thở, tiếp tục sống... sẽ không phải dừng lại cùng tôi.

Từ một túi máu, tôi hiểu rằng sự sống đôi khi có thể được tiếp nối theo những cách rất kỳ lạ. Hai con người chưa từng gặp mặt, không biết tên nhau, không chung một câu chuyện, nhưng một người lại có thể để lại cho người kia thêm thời gian. Có lẽ đó là bài học lớn nhất mà 39 lần hiến máu đã trao cho tôi. Không phải mọi điều tốt đẹp mình làm đều cần được nhìn thấy. Không phải mọi sự cho đi đều cần người biết ơn. Và không phải mọi hạnh phúc đều cần một khoảnh khắc thật lớn lao để nhận ra.

Hạnh phúc đôi khi chỉ là khi biết hôm nay sức khỏe mình vẫn đủ tốt để cho đi. Là khi bước ra khỏi điểm hiến máu, trên tay mang một miếng băng nhỏ nhưng trong lòng thấy ngày hôm ấy trọn vẹn hơn. Tôi từng nghĩ cho đi là mất mát. Sau này tôi mới nhận ra, chính lúc cho đi, mình lại nhận về nhiều nhất: cảm giác mình có ích, và cảm giác mình đang làm được một điều tử tế bằng chính cơ thể khỏe mạnh mà đôi khi bản thân vẫn xem là điều hiển nhiên.

Cũng từ đó, tôi biết quý trọng sức khỏe của mình hơn. Trước đây, tôi có thể xem chuyện khỏe mạnh như một điều mặc nhiên. Nhưng khi muốn tiếp tục quay lại chiếc ghế hiến máu lần sau và lần sau nữa, tôi hiểu rằng sức khỏe không phải thứ để mình chỉ nhớ đến khi cơ thể lên tiếng. Tôi phải chủ động gìn giữ nó: tập thể dục đều đặn hơn, chú ý ăn uống, ngủ nghỉ và sinh hoạt điều độ hơn. Ban đầu, đó đơn giản là mong muốn mình có đủ sức khỏe để tiếp tục hiến máu. Rồi tôi nhận ra những thay đổi ấy còn khiến tôi sống tốt hơn cho chính mình.

Hiến máu không chỉ lấy đi của tôi vài trăm mililit máu trong ít phút. Nó trả lại cho tôi ý thức về sự kỷ luật và trách nhiệm với bản thân. Tôi hiểu rằng muốn có thể cho đi lâu dài, trước hết mình cũng phải biết chăm sóc cơ thể đã giúp mình có khả năng cho đi.

Có một thời gian, tôi từng nghĩ hạnh phúc phải là một thành tích, một chuyến đi, hay một cột mốc rõ ràng. Nhưng càng lớn, tôi càng thấy hạnh phúc đôi khi chỉ là cảm giác thanh thản khi làm được một việc có ích - một việc rất nhỏ, nhỏ đến mức chẳng ai cần biết.

Ngày xếp những tờ giấy chứng nhận hiến máu lại với nhau, tôi thử ghép chúng thành hình dáng đất nước. Những tờ giấy vốn nằm riêng lẻ trong tập hồ sơ, khi đứng cạnh nhau bỗng mang một ý nghĩa khác. Tôi nhìn chúng và nghĩ đến 39 lần mình đã chìa cánh tay ra.

Đó không phải 39 câu chuyện phi thường. Chỉ là 39 lần tôi chọn làm một việc rất bình thường.

Nhưng chính những lựa chọn bình thường ấy, khi được lặp lại đủ lâu, đã âm thầm thay đổi tôi. Tôi biết quý sức khỏe hơn để có thể tiếp tục cho đi. Tôi hiểu rằng một việc tử tế không nhất thiết phải có người chứng kiến hay một lời cảm ơn. Và từ những túi máu được trao đi khi còn sống, tôi đã đi đến một lựa chọn khác cho tương lai: đăng ký hiến tạng, với mong muốn nếu một ngày hành trình của mình khép lại, những gì còn có thể trao cho sự sống sẽ tiếp tục được trao đi.

Đến lần thứ 39, tôi vẫn nhìn túi máu bên cạnh và tự hỏi:

“Rồi từ đây, nó sẽ đi đâu?”

Tôi vẫn không biết.

Nhưng có lẽ sau ngần ấy lần, tôi đã có một câu trả lời khác.

Tôi không biết túi máu ấy sẽ đi đâu. Nhưng tôi biết những lần cho đi ấy đã đưa tôi đi đâu: đến gần hơn với một phiên bản của mình biết trân trọng sự sống, biết chăm sóc bản thân và biết rằng hạnh phúc đôi khi chỉ đơn giản là mình còn đủ khỏe mạnh để trao cho một người xa lạ thêm một cơ hội.

Từ đây, có một tôi khác.