Tuyên bố này làm gia tăng những chỉ trích từ cả hai đảng đối với thỏa thuận mà ông Trump công bố hôm 9/10.
Ông Trump cho biết Nga đã đồng ý cung cấp dầu diesel cho thị trường toàn cầu, đồng thời chính quyền của ông tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với nhiên liệu Nga. Những biện pháp trừng phạt này vốn được thiết kế nhằm cắt giảm nguồn thu từ dầu mỏ của Mátxcơva.
“Tôi thực sự cho rằng có cơ sở chính đáng để khẳng định tổng thống không tuân thủ pháp luật”, ông Tillis nói. Ông là một thượng nghị sĩ Cộng hòa có ảnh hưởng tại Thượng viện Mỹ.
Giá dầu diesel – loại nhiên liệu được sử dụng trong nông nghiệp, sưởi ấm nhà ở và vận tải đường bộ – đang ở gần mức cao kỷ lục. Điều này có thể gây bất lợi cho các nghị sĩ Cộng hòa cùng đảng với ông Trump trong cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng tới.
Các nhà phân tích cho rằng thỏa thuận giữa ông Trump và Mátxcơva khó có khả năng giúp giá nhiên liệu giảm bền vững.
Ngày 11/10, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói trên Fox News rằng chính quyền Mỹ sẽ thực hiện thỏa thuận dựa trên các thẩm quyền pháp lý hiện hành. Ông khẳng định thỏa thuận có lợi cho người dân Mỹ và sẽ giúp giảm giá nhiên liệu.
“Chúng tôi sẽ thực hiện việc này bằng tất cả các thẩm quyền pháp lý mà chúng tôi có. Vì vậy, những người tại Quốc hội cho rằng một đạo luật cũ hay dự luật hiện hành của Lindsey Graham cấm chúng tôi làm điều đó đều sai”, ông Bessent nói.
Cùng ngày, Thủ tướng Canada Mark Carney chỉ trích thỏa thuận dầu diesel, cho rằng thỏa thuận này làm suy yếu các nỗ lực duy trì ổn định tại châu Âu và chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine.
“Thủ tướng đã nói rõ rằng thỏa thuận này đi ngược lại những nỗ lực của Ukraine, Canada và các đồng minh nhằm xây dựng hòa bình và ổn định tại châu Âu”, thông cáo của Chính phủ Canada dẫn lời ông Carney trong cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 11/10.
Tháng trước, ông Trump ký ban hành một đạo luật trừng phạt Nga trên diện rộng, được đặt theo tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham.
Ông Tillis không phải là nghị sĩ Cộng hòa đầu tiên chỉ trích thỏa thuận. Hạ nghị sĩ sắp mãn nhiệm Don Bacon cũng lên tiếng phản đối.
Cựu Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence gọi quyết định dỡ bỏ các lệnh trừng phạt với dầu mỏ Nga của ông Trump là “phản bội” di sản của ông Graham, đồng thời kêu gọi tổng thống thu hồi quyết định này.
Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ ông Trump sụt giảm mạnh, các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội ngày càng giữ khoảng cách với tổng thống trong nhiều vấn đề, từ xung đột tại Iran đến cuộc chiến thương mại với Canada.
Tuy nhiên, nhân vật số hai của đảng Cộng hòa tại Thượng viện, Thượng nghị sĩ John Barrasso, đã lên tiếng bảo vệ thỏa thuận dầu diesel. Phát biểu trên chương trình Face the Nation của CBS, ông nói rằng ông Trump đang tập trung vào việc giảm chi phí cho người tiêu dùng, chủ trang trại, nông dân và các doanh nghiệp vận tải.
“Tổng thống đang phải cân bằng nhiều yếu tố và buộc phải đưa ra những quyết định khó khăn”, ông Barrasso nói.
