Công ty TNHH Xử lý chất thải Việt Nam – VWS (xã Hưng Long, TPHCM) đang chuẩn bị đưa Drone vào vận hành thường xuyên, để kiểm soát mùi và khử khuẩn trên quy mô lớn tại Khu Liên hợp Xử lý Chất thải Đa Phước - khu liên hợp bãi chôn lấp hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn Mỹ phục vụ xử lý rác cho TPHCM.
Hoạt động bay thường xuyên dự kiến bắt đầu vào tháng 10/2026, sau khi công ty hoàn tất các thủ tục pháp lý bắt buộc và được cấp phép bay theo các quy định của Việt Nam về phương tiện bay không người lái. Công tác chuẩn bị đang được thực hiện theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt, đặc biệt chú trọng đến việc tuân thủ pháp luật, cấp phép sử dụng vùng trời và chứng nhận cho nhân sự điều khiển bay.
Theo chương trình, VWS sẽ sử dụng Drone để phun các chế phẩm sinh học tại các khu vực đang tiếp nhận chất thải và các ô chôn lấp tại Đa Phước. Drone sẽ giúp trung hòa mùi và khử khuẩn từ trên không trước khi các chất ô nhiễm phát tán rộng hơn, đồng thời thay thế những công việc phun thủ công nhiều rủi ro mà hiện nay đòi hỏi nhân viên phải làm việc ở khoảng cách gần với chất thải và hóa chất xử lý.
“Chúng tôi thực sự rất hào hứng với dàn Drone thân thiện với môi trường này. Cũng giống như tại California, nơi công ty mẹ của VWS gần đây đã đưa AI vào các máy quét quang học nhằm hỗ trợ nhân viên tốt hơn. Tại đây chúng tôi cũng đang bổ sung một lớp công nghệ mới nhất, để hỗ trợ tương tự cho người lao động Việt Nam trong các công việc hằng ngày của họ. Kế hoạch dành cho các Drone mới sau khi được phê duyệt cũng sẽ mang lại lợi ích cho môi trường và người dân của TPHCM. Đây thực sự là một bước thay đổi lớn” - ông David Duong, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc VWS cho biết.
Việc triển khai này sẽ đưa VWS trở thành công ty xử lý chất thải đầu tiên tại Việt Nam, ứng dụng thiết bị bay thông minh vào hoạt động kiểm soát môi trường hằng ngày trên quy mô lớn. Khoản đầu tư này là một phần trong quá trình hiện đại hóa toàn diện đối với các dịch vụ môi trường, phù hợp với chính sách quốc gia khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ tiên tiến, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo vào hoạt động vận hành và bảo vệ môi trường, nằm trong chiến lược quốc gia về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Sẵn sàng cất cánh
VWS đã tiên phong tiến hành nhiều chuyến bay thử nghiệm bằng Drone tại Đa Phước trước đây nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế, chất lượng xử lý và mức độ cải thiện môi trường trước khi quyết định áp dụng lịch vận hành thường xuyên. Những thử nghiệm này là cơ sở cho quyết định chuyển từ ứng dụng thử nghiệm sang một chương trình được tiêu chuẩn hóa, hoạt động theo giấy phép và sử dụng thiết bị bay công nghiệp có tải trọng lớn hơn.
Về mặt kỹ thuật, VWS đã sẵn sàng cho Drone bay ngay lập tức, tuy nhiên công ty sẽ không triển khai cho đến khi nhận được đầy đủ các giấy phép cần thiết. Quy trình phê duyệt bao gồm lập kế hoạch đường bay, phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền về hoạt động bay tầm thấp phía trên một khu vực xử lý chất thải đang vận hành, tiêu chuẩn hóa đội ngũ vận hành để bảo đảm nhân sự đáp ứng các yêu cầu về trình độ và có chứng nhận điều khiển bay.
“Việc đi trước một bước và khẳng định vai trò dẫn đầu trong ứng dụng công nghệ vào xử lý môi trường phù hợp với những gì chúng tôi đã làm trong suốt lịch sử hoạt động, kể từ khi bắt đầu tại TPHCM vào giữa những năm 2000. Khi đó, chúng tôi nói rằng mình muốn xây dựng bãi chôn lấp hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt của Mỹ và sẵn sàng đầu tư vào công nghệ để thực hiện điều đó. Một lần nữa, với sáng kiến UAV mới, VWS đang đi đầu trong cách thức triển khai đầu tư liên tục tại Việt Nam” - ông David Duong cho biết.
Phun bằng UAV dự kiến nhanh hơn từ 50 - 70 lần so với phương pháp thủ công, cho phép xử lý hàng chục nghìn mét vuông trong vòng vài phút giúp tối ưu hóa thời gian và nguồn lực vận hành.
Trong khi đó, việc lập bản đồ bay tự động nhằm tạo ra phạm vi bao phủ có thể lặp lại, thay vì phụ thuộc vào cách vận hành của từng người điều khiển; hoạt động phun chính xác thông minh và đánh giá theo thời gian thực hỗ trợ kiểm soát chủ động thay vì thông tin từ mặt đất.
Công nghệ này tạo ra các hạt phun sương mịn để việc xử lý có thể diễn ra trong không khí và trên các bề mặt lộ thiên, trước khi mùi và vi khuẩn có cơ hội phát tán ra ngoài khu vực; hệ thống cũng có thể được sử dụng để phun kiểm soát côn trùng khi cần thiết. Hoạt động bay sẽ được thực hiện theo các đường bay và lịch trình được cấp phép. Các quy trình an toàn dành cho một bãi chôn lấp đang hoạt động, bao gồm giới hạn về điều kiện thời tiết, khoảng cách an toàn với nhà máy và phương tiện, cũng như việc phối hợp với các đội ngũ làm việc trên mặt đất, sẽ được đưa vào quy trình vận hành tiêu chuẩn trước khi hoạt động thường xuyên bắt đầu.
“Mọi thứ đã được lên kế hoạch kỹ lưỡng từ trước và một khi chúng tôi nhận được giấy phép để vận hành các thiết bị Drone mới, khoản đầu tư đáng kể mà chúng tôi đã thực hiện vào công nghệ hiện đại này sẽ ngay lập tức mang lại lợi ích cho nhân viên, khách hàng và người dân địa phương” - ông David Duong nói và cho biết thêm, nhờ sự lãnh đạo có tầm nhìn của chính quyền TPHCM, VWS cảm thấy thời điểm nhìn thấy những chiếc Drone đầu tiên cất cánh đã rất gần.
An toàn của nhân viên là ưu tiên hàng đầu
Trong các đợt thử nghiệm trước đây tại Đa Phước, việc phun tại khu vực tiếp nhận thường cần sáu công nhân, nay có thể được thực hiện bởi một người vận hành. Nhân viên đã qua đào tạo khi sử dụng thiết bị phun không người lái và thiết bị bay thông minh có thể xử lý những khu vực mà con người không thể tiếp cận một cách an toàn.
Đối với nhân viên, việc chuyển từ phun hóa chất bằng bình xịt đeo lưng và thiết bị gắn trên xe sang ứng dụng được điều khiển từ xa, giúp tăng năng suất lao động và đưa người lao động ra khỏi tình trạng tiếp xúc trực tiếp, kéo dài với hóa chất và chế phẩm sinh học. Một trong những lợi ích lớn nhất sẽ là bảo vệ sức khỏe lâu dài của người lao động.
“Nhân viên là trái tim và tài sản của VWS, một công ty trước hết mang tinh thần gắn kết như một gia đình. Chúng tôi không xem việc đầu tư vào nhân viên là một khoản chi phí mà là động lực làm việc dài hạn cho người lao động. Người lao động càng khỏe mạnh và hạnh phúc thì càng làm việc hiệu quả hơn. Nhờ đó hoạt động của doanh nghiệp cũng tốt hơn” - ông David Duong cho biết.
Sáng kiến mới phản ánh xu hướng ngày càng tăng của các doanh nghiệp dẫn đầu thị trường tại Việt Nam trong việc hiện đại hóa công tác bảo vệ môi trường, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ tiên tiến, tự động hóa và AI vào hoạt động kinh doanh và bảo vệ môi trường.
Chương trình đã nhận được những đánh giá tích cực từ các cơ quan chính quyền địa phương. Việc tự động hóa một phần hoạt động giám sát và xử lý môi trường, giúp giảm phụ thuộc vào lao động thủ công đối với một công việc có tính nguy hiểm và phụ thuộc vào thời tiết. Đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm soát môi trường đô thị, một lĩnh vực mà TPHCM đang tích cực thúc đẩy.
“Đây thực sự là một phần lớn trong các nỗ lực quan hệ cộng đồng, điều mà chúng tôi vẫn tâm huyết là liên tục và ngày càng được cải thiện. Đây là một công nghệ mới thực sự thú vị và chúng tôi cho rằng nhiều đối thủ cạnh tranh có thể sẽ làm theo. Ở khía cạnh đó, đi đầu luôn là điều đáng mừng” - Chủ tịch VWS David Duong chia sẻ.
VWS luôn đi đầu trong việc kiểm soát mùi, thông qua việc triển khai các quy trình che phủ bãi diện rộng, khử khuẩn bằng chế phẩm sinh học, hệ thống làm sạch xe rác chuyên dụng và thu gom khí từ bãi chôn lấp đốt phát điện nhằm hạn chế tác động ra môi trường xung quanh. VWS đang thúc đẩy nhanh tiến độ dự án điện rác Đa Phước vốn đầu tư hơn nửa tỷ USD với công suất lên đến 60 MW; đồng thời tiếp tục đầu tư phát triển Khu Công nghệ Môi trường Xanh tại tỉnh Tây Ninh (Long An cũ).