Hải quân Mỹ và Hải quân Hoàng gia Anh mới đây vừa tiến hành cuộc thử nghiệm chung, trong đó tàu ngầm không người lái Excalibur đã phóng thành công một quả ngư lôi hạng nặng Mk 48 phiên bản huấn luyện của Mỹ.
Với Mỹ và Anh, cuộc thử nghiệm được xem là bước đầu hướng tới việc xây dựng các đội tàu ngầm không người lái có vũ trang, có khả năng triển khai nhiều loại vũ khí khác nhau.
Chính phủ Anh nhấn mạnh, cuộc thử nghiệm đánh dấu "bước tiến lớn trong tương lai của công nghệ tàu ngầm", cũng như mang lại "những đột phá quan trọng" cho an ninh khu vực châu Âu - Đại Tây Dương và lợi thế tác chiến trong lòng biển của NATO.
Theo Defence Exress, đối với Ukraine, công nghệ này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh nước này đang tìm kiếm những phương tiện có thể tấn công các tàu chiến còn lại của Hạm đội Biển Đen Nga đang tập trung tại căn cứ Novorossiysk.
Tàu ngầm không người lái dài 12m mang ngư lôi Mk 48
Theo The War Zone, Excalibur là tàu ngầm không người lái do công ty Anh MSubs phát triển trong khuôn khổ Dự án Cetus và lần đầu được giới thiệu vào năm 2025.
Excalibur dài 12 m, lượng giãn nước 19 tấn và được trang bị một khoang chứa tải trọng bên trong. Tuy nhiên, khoang này được cho là không đủ lớn để chứa các loại ngư lôi hạng nặng đường kính 533 mm như Mk 48.
Để tích hợp Mk 48 vào hệ thống vũ khí của Excalibur, Hải quân Mỹ đã triển khai một dự án riêng mang tên Broadsword. Công việc được hoàn thành trong chưa đầy 7 tháng.
Giải pháp kỹ thuật tương đối đơn giản: thay vì đặt ngư lôi bên trong thân tàu, Mk 48 được gắn bên ngoài, phía dưới thân Excalibur.
Cuộc thử nghiệm cho thấy tàu ngầm không người lái có thể đảm nhiệm vai trò mang và phóng ngư lôi hạng nặng, qua đó mở rộng đáng kể khả năng tác chiến của phương tiện dưới nước không người lái.
Tuy nhiên, nhiều thông tin quan trọng về cuộc thử nghiệm chưa được công bố. Hải quân Mỹ và Anh không tiết lộ khoảng cách Excalibur phóng Mk 48, quy trình phát hiện và xác định mục tiêu, cũng như hệ thống điều khiển hỏa lực được sử dụng.
Hoạt động này được thực hiện trong khuôn khổ Trụ cột 2 của AUKUS, sáng kiến hợp tác quốc phòng ba bên giữa Mỹ, Anh và Australia.
"Quái vật” săn tàu chiến từ dưới đáy biển
Theo Defense Express, việc Hải quân Anh và Mỹ phóng thành công ngư lôi từ tàu ngầm không người lái cho thấy về mặt công nghệ, một hệ thống tương tự có thể được phát triển cho lực lượng quốc phòng Ukraine.
Năng lực này có thể tạo ra một phương thức tấn công bí mật nhằm vào những tàu chiến còn lại của Hạm đội Biển Đen Nga đang tập trung tại căn cứ Novorossiysk.
Nếu được phát triển thành công, tàu ngầm không người lái mang vũ khí có thể triển khai ngư lôi dưới mặt nước mà không cần thủy thủ đoàn trực tiếp vận hành phương tiện. Đây cũng là hướng phát triển đang được Mỹ và Anh quan tâm trong quá trình xây dựng các hệ thống tác chiến không người lái dưới biển.