Ngày 12/10, tại huyện Nongbok, tỉnh Khammouane, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) phối hợp với Công ty CP Đầu tư Năng lượng và Mỏ Việt Nam tổ chức lễ tái khởi động Dự án khai thác và chế biến muối mỏ.
Theo báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 500 triệu USD, công suất thiết kế 500.000 tấn kali clorua (KCl) mỗi năm và dự kiến tạo việc làm cho hơn 600 lao động. Các bên đặt mục tiêu hoàn thành xây dựng, đưa nhà máy vào sản xuất trong năm 2028.
Dự án diễn ra trong bối cảnh Việt Nam nhập khẩu gần 1 triệu tấn kali mỗi năm, trong đó khoảng 350.000 tấn từ Lào. Các đơn vị thuộc Vinachem nhập khẩu khoảng 190.000 tấn mỗi năm. Nếu đi vào hoạt động theo kế hoạch, nhà máy có thể bổ sung nguồn cung trong nước, giảm một phần phụ thuộc vào nhập khẩu.
Ngày 31/7/2026, cấp có thẩm quyền của Việt Nam đã đồng ý chủ trương để Vinachem hợp tác với Công ty CP Đầu tư Năng lượng và Mỏ VN tiếp tục triển khai dự án. Hai bên định hướng phát triển tổ hợp công nghiệp, gắn khai thác với chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị tài nguyên muối mỏ kali.
Theo kế hoạch, Vinachem và đối tác tập trung thúc đẩy phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và báo cáo đánh giá tác động môi trường trong tháng 10. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và thi công các công trình phụ trợ dự kiến triển khai trong năm nay.
Chủ tịch HĐTV Vinachem Phùng Quang Hiệp cho rằng lễ tái khởi động là dấu mốc quan trọng, nhưng mới là bước khởi đầu. “Điều quan trọng hơn là phải chuyển sự quan tâm, chỉ đạo và ủng hộ của lãnh đạo hai nước, các bộ, ngành và tỉnh Khammouane thành tiến độ và kết quả cụ thể của dự án”, ông nói.
Lãnh đạo Vinachem cho biết sẽ tập trung nguồn lực, phối hợp với cơ quan chức năng hai nước để triển khai dự án, bảo đảm tiến độ gắn với hiệu quả đầu tư, an toàn và bảo vệ môi trường. Tập đoàn cũng đề nghị phía Lào hỗ trợ hoàn thiện thủ tục đầu tư, tạo điều kiện về mặt bằng và cơ chế chính sách.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào Phuttavan Nanthavong cho biết phía Lào đã hỗ trợ dự án, trong đó có việc gia hạn giấy phép xây dựng mỏ, phê duyệt kế hoạch nhập khẩu máy móc, thiết bị và tạo thuận lợi cho việc điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi.
Ông Phuttavan Nanthavong đề nghị chủ đầu tư chú trọng chế biến sâu, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng, liên kết với các ngành công nghiệp và nông nghiệp của Lào; đồng thời đào tạo nhân lực địa phương, chuyển giao công nghệ và hoàn thiện các yêu cầu về khai thác an toàn, giám sát môi trường, quản lý nguồn nước, quặng đuôi và phục hồi đất.
Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm nhận định việc tái khởi động dự án thể hiện quyết tâm biến tiềm năng hợp tác thành kết quả phát triển cụ thể. Theo Đại sứ, hiệu quả dự án cần được đánh giá không chỉ qua vốn đầu tư và sản lượng, mà còn qua việc làm ổn định, đào tạo lao động kỹ thuật, bảo vệ môi trường và cải thiện đời sống người dân.
Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Khammouane Somsaad Ounsida đánh giá dự án có vai trò đối với phát triển công nghiệp của tỉnh, đồng thời đề nghị các cơ quan liên quan tiếp tục hỗ trợ, chủ đầu tư bám sát tiến độ và sớm đưa nhà máy vào hoạt động.
Lễ tái khởi động diễn ra tại mặt bằng nhà máy ở bản Muangkhay, huyện Nongbok, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo hai nước, tỉnh Khammouane và Vinachem. Sau nghi thức, dự án bước vào giai đoạn triển khai tiếp theo.
