Việt Nam đề xuất 3 định hướng chiến lược tăng cường hợp tác ASEAN

Sáng 15/11, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế ở Manila, Philippines, Thủ tướng Lê Minh Hưng và lãnh đạo cấp cao các nước ASEAN dự lễ khai mạc Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan.

Cùng tham dự lễ khai mạc có các khách mời của nước Chủ tịch ASEAN, gồm: Thủ tướng Canada, Tổng thống Brazil, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc và Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

ASEAN công bố biểu tượng mới

Phát biểu khai mạc, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos chào mừng lãnh đạo các nước ASEAN và các đối tác tới dự Hội nghị có chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung".

Theo Tổng thống Philippines, biểu tượng "con thuyền di sản" của ASEAN năm 2026 thể hiện lựa chọn đồng hành của các nước thành viên để cùng vượt qua những "con sóng lớn", từ căng thẳng địa chính trị, bất ổn kinh tế đến biến đổi khí hậu và các mối đe dọa xuyên quốc gia.

Tổng thống Marcos nhấn mạnh tinh thần đoàn kết và trách nhiệm chung, cùng đồng hành hướng đến các mục tiêu chung đã tạo nên sức mạnh của ASEAN, giúp Hiệp hội thúc đẩy thực hiện ba trọng tâm hợp tác trong năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, gồm bảo đảm hòa bình và an ninh khu vực, thúc đẩy thịnh vượng và nâng cao đời sống của người dân ASEAN.

Tổng thống bày tỏ tin tưởng rằng sự tin cậy giữa các quốc gia thành viên, trách nhiệm, khả năng thích ứng trước các biến động và việc tuân thủ các nguyên tắc nền tảng như tôn trọng, không đe dọa sử dụng vũ lực và giải quyết hòa bình các tranh chấp, sẽ tiếp tục là "mỏ neo" cho tương lai hợp tác của ASEAN; những quyết định tại các hội nghị cấp cao lần này sẽ định hình cách ASEAN ứng phó với thách thức, tận dụng cơ hội của thời đại và chuẩn bị tốt cho các thế hệ tương lai.

Tại Lễ khai mạc, các nhà lãnh đạo chứng kiến lễ công bố biểu tượng mới của ASEAN sau khi Timor-Leste chính thức trở thành thành viên thứ 11, nghi thức nộp lưu chiểu Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA) cho Tổng Thư ký ASEAN và Lễ trao Giải thưởng ASEAN 2026 cho bà Hla Hla Aung (Myanmar) vì đã có những đóng góp nổi bật góp phần nâng cao khả năng tự cường của cộng đồng và ứng phó với thảm họa.

Những cơ hội chiến lược để bứt phá

Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhận định ASEAN đang đứng trước những cơ hội chiến lược để bứt phá, đồng thời cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi các nước thành viên nâng cao đoàn kết, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược chung.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN.

Thứ nhất, kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. ASEAN cần tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin, phát huy các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung để giải quyết bất đồng.

Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hợp tác quốc phòng, an ninh và pháp luật, triển khai hiệu quả Diễn đàn Cố vấn pháp lý ASEAN về công pháp quốc tế (AFLA) và sớm xây dựng Quy tắc điều phối và thông tin về ứng phó với khủng hoảng khẩn cấp của Hội đồng điều phối ASEAN.

Thủ tướng cảm ơn các nước đã ủng hộ Tuyên bố ASEAN về nâng cao vai trò của cơ quan thực thi pháp luật trong ứng phó và cứu trợ thảm họa khẩn cấp do Việt Nam đề xuất.

Thứ hai, kiến tạo sự phát triển chung năng động, sáng tạo, tự cường. Thủ tướng đề nghị ưu tiên triển khai hiệu quả Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA), thu hút đầu tư chất lượng cao và tăng cường tham gia các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết bảo đảm an ninh kinh tế, nhất là chuỗi cung ứng, năng lượng và lương thực, Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng góp tích cực vào việc triển khai kết nối Lưới điện ASEAN (APG) và Sáng kiến Năng lượng Manila (MEI).

Thủ tướng đề xuất sáng kiến "Không gian vì phát triển và khả năng chống chịu" hướng tới ba mục tiêu: Chia sẻ, khai thác dữ liệu không gian phục vụ phát triển; nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững; kết nối nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ trong khu vực.

Thứ ba, phát huy bản sắc để xây dựng Cộng đồng ASEAN gắn kết bền vững. Thủ tướng đề nghị ASEAN đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là kỹ năng số, tạo thuận lợi cho di chuyển lao động khu vực và bảo đảm an sinh xã hội.

Thủ tướng hoan nghênh nỗ lực hoàn tất đàm phán Hiệp định thành lập Trung tâm ASEAN về các tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi (ACPHEED), khẳng định Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Indonesia, Thái Lan và các nước thành viên để sớm đưa Trung tâm vào hoạt động.

Thủ tướng cũng đề xuất ASEAN đi tiên phong trong triển khai Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì sự phát triển bền vững" của Liên hợp quốc, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.