Văn chương thời nay còn làm được gì?

Văn chương thời nay còn làm được gì?
TP - Trong một chương sách, nhà phê bình Nguyễn Hoài Nam đặt câu hỏi “Văn chương ngày nay còn có thể làm được gì?”, có thể coi như một cách đặt tít phản đề, vì câu trả lời tác giả đưa ra không bi quan đến thế.

> Những 'sáng tạo' văn chương vô đối của học trò
> Bài văn tả ngày đầu đến trường 'độc lạ' nhận 2 điểm

Ngay từ tên sách Mùi chữ (nhà phê bình là người làm nhiệm vụ ngửi ra cái mùi này?), tác giả báo hiệu rằng đây sẽ là một cuốn sách phê bình khá tung tẩy, mạch lạc và dễ đọc.

Sách gồm 3 phần. Phần ba Nghĩ về văn chương có tham vọng khá lớn, giải đáp một số câu hỏi hoặc bàn những vấn đề có tính “vĩ mô” về văn chương Việt Nam đương đại.

Chẳng hạn: Văn chương ngày nay còn có thể làm được gì, Thơ trong một nước thơ, Con đường của những tác phẩm lớn, Chúng ta cần gì ở các nhà văn trẻ?, Văn nhân với thị trường, Nghĩ về công chúng của nghệ thuật...

Trong bài Văn chương ngày nay còn có thể làm được gì? (cụ thể là văn chương hư cấu), tác giả nhận định: Cách đây từ một đến nửa thế kỷ thì người ta còn có thể nói là đọc văn chương để hiểu hơn về thế giới. Còn ngày nay, là người làm truyền hình (Đài TH Việt Nam), Nguyễn Hoài Nam nhận định: “Báo chí, truyền hình và điện ảnh đã và đang là những thế lực biến văn chương thành kẻ ở chiếu dưới…”.

Các tác phẩm phi hư cấu gần đây rộ lên ở Việt Nam. Nguyễn Hoài Nam cho rằng, để tìm hiểu một số vấn đề thực tế và văn hóa, công chúng sẽ lựa chọn các chương trình phim tài liệu khoa học hoặc những ghi chép phi hư cấu công phu, hơn là một tác phẩm văn chương hư cấu.

Mặc dù vậy, có đúng là văn chương đã không còn làm được gì? Không phải, bởi thiên chức của văn chương còn nhiều. Tác giả bày tỏ sự phản đối với kiểu văn chương theo nhiệm vụ (chẳng hạn phản ánh hiện thực).

Anh viết: “Tôi tin rằng văn chương ngày nay, cũng như văn chương muôn đời trong mai hậu, không bao giờ hết việc để làm nếu nó nhắm đúng miền xác định của mình, cái miền mà báo chí chỉ có thể khoan thủng ở vùng ven. Đó là thân phận Con Người…”. Tóm lại, sau nhiều lập luận bi quan, thì câu trả lời cuối cùng không bi quan.

Trong bài Thơ trong một nước thơ, với nhận định “Việt Nam là một thi quốc”, tác giả đặt một dấu chấm khẳng định (.) và nói rõ: “Không sao cả, và người viết bài này thì tuyệt nhiên không có gì bất bình trước cảnh phồn thịnh ấy (để đến mức phải kiếm một cây hoa nào đó mà trò chuyện, như có vị từng làm)” .

Đoạn này viết tinh quái, thể hiện đúng chất “trẻ” của tác giả. “Kiếm một cây hoa” không ai khác chính là Nguyễn Huy Thiệp với tiểu luận Trò chuyện với hoa thủy tiên và những nhầm lẫn của nhà văn gây xôn xao năm 2004.

Nhưng dù không có hoa thủy tiên làm cách mở đề, Nguyễn Hoài Nam vẫn có những nhận định rất dễ làm xôn xao: “Viết cũ rích ra, viết như thể chỉ đổ đầy câu chữ có sẵn vào cái khuôn hình thức có sẵn thì được coi là quay về với truyền thống, là mang nặng hồn dân tộc. Viết tối tăm mù mịt như đánh đố người đọc, viết như xả rác vào trong văn bản (gọi là) thơ thì được khen là cách tân, là đã bắt kịp với đủ thứ “isme” của thơ ca thế giới”.

Hai phần còn lại của cuốn sách: Phần một Tìm lại người quen viết về những nhà văn đã được định danh như Vũ Bằng, Xuân Diệu, Nguyễn Nhược Pháp, Nguyễn Bính, Trần Dần, Lưu Quang Vũ, Hồ Anh Thái… Phần hai Tìm trong trang sách tập trung vào tác phẩm: Tiểu thuyết Biên niên kí chim vặn dây cót, Đội gạo lên chùa, Hội thề, Tên tôi là Đỏ, phê bình tập Bút pháp của ham muốn của Đỗ Lai Thúy…

Cùng chuyên mục

Khi nào khai quật tàu cổ ở biển Hội An?

Khi nào khai quật tàu cổ ở biển Hội An?

TPO - Phương án khai quật con tàu cổ phát lộ ở biển Hội An đang được trình UBND thành phố Đà Nẵng thẩm định. Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa Thế giới Hội An cho biết, do con tàu hiện đã bị lấp, thời điểm dự kiến khai quật là năm 2027.

Gần 300.000 người sao lại trút giận trong nhóm 'Con ghét bố mẹ'

Gần 300.000 người sao lại trút giận trong nhóm 'Con ghét bố mẹ'

TPO - Chỉ trong hai ngày, một hội nhóm trên Facebook xoay quanh những bức xúc của con cái với cha mẹ tăng từ hơn 40.000 lên hàng trăm nghìn thành viên. Khi số người tham gia tiếp tục tăng, phụ huynh ồ ạt vào tìm hiểu tâm lý người trẻ, tranh luận cách dạy con.

Bài thơ ‘Cái đẹp’ của Nguyễn Vĩnh Tiến trong đề thi bị chê thảm họa, Sở GD&ĐT Phú Thọ lên tiếng

Bài thơ ‘Cái đẹp’ của Nguyễn Vĩnh Tiến trong đề thi bị chê thảm họa, Sở GD&ĐT Phú Thọ lên tiếng

TPO - Dư luận những ngày qua đang có nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh việc bài thơ "Cái đẹp" của nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến được chọn làm ngữ liệu trong đề thi chọn đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia môn Ngữ văn của tỉnh Phú Thọ. Trước các luồng quan điểm này, đại diện lãnh đạo Sở GD&ĐT Phú Thọ lên tiếng làm rõ.

Tưởng nhớ công đức bậc tiên đế triều Trần

Tưởng nhớ công đức bậc tiên đế triều Trần

TPO - Cùng với lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Phòng), Lễ hội đền An Sinh tại Quảng Ninh là điểm đến tâm linh quan trọng, thu hút đông đảo con cháu họ Trần và nhân dân cả nước về dâng hương tưởng niệm.

Phim Thái Lan bốc hơi khỏi Việt Nam sau 21 phút

Phim Thái Lan bốc hơi khỏi Việt Nam sau 21 phút

TPO - Chỉ 21 phút sau khi tiếp nhận công văn từ Cục Điện ảnh, Công ty iQIYI cho biết đã hoàn tất việc gỡ toàn bộ 14 tập phim "Playboyy: Trò đùa nguy hiểm" (mùa 1) khỏi dịch vụ phổ biến trên không gian mạng Việt Nam.

Cục An ninh mạng cảnh báo loạt phim ngắn cờ bạc, dàn cảnh thanh toán kiểu xã hội đen

Cục An ninh mạng cảnh báo loạt phim ngắn cờ bạc, dàn cảnh thanh toán kiểu xã hội đen

TPO - Theo Cục An ninh mạng, các vụ việc xử lý hình sự gần đây là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc đối với cộng đồng sáng tạo nội dung trên mạng xã hội. Mọi hành vi tự ý sản xuất, đăng tải clip độc hại, coi thường kỷ cương pháp luật nhằm trục lợi từ thế giới ảo sẽ phải trả giá bằng trách nhiệm pháp lý nghiêm minh trong thế giới thực.

NSND Quang Thọ phải vay tiền bù lỗ chương trình âm nhạc

PGS.TS Tân Nhàn tiết lộ điều chưa từng có

TPO - PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn cho biết Khoa Thanh nhạc tổ chức hai chương trình nghệ thuật lớn dịp kỷ niệm 70 năm Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Kinh phí "khủng" chưa từng có mới chỉ thể hiện một phần tầm vóc của chương trình đặc biệt lần này.

Thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực

Thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực

TPO - Ngày 30/9 tại Hà Nội, Phiên Bế mạc Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực diễn ra với việc thông qua Văn kiện Hà Nội, đánh dấu đóng góp của Việt Nam trong thúc đẩy tiếng nói khu vực và hợp tác quốc tế về bảo vệ di sản.

Đưa đàn bầu, đàn tranh vào nhạc điện tử

Đưa đàn bầu, đàn tranh vào nhạc điện tử

TPO - Sau hơn 15 năm học tập, biểu diễn và giảng dạy nhạc cụ dân tộc, nghệ sĩ Phú An phát hành sản phẩm kết hợp cảm hứng dân ca Nam Bộ với âm thanh điện tử, có sự tham gia của Hưng BlackhearteD, thủ lĩnh ban nhạc Dạ ma.

Điện Kính Thiên được phục dựng thế nào ở Hoàng thành Thăng Long?

TPO - Dựa trên các phát hiện khảo cổ quan trọng, Hà Nội sẽ phục dựng Điện Kính Thiên tại trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Dự án tái hiện tòa chính điện rộng 1.348m2, nhằm khôi phục không gian di sản, đưa Điện Kính Thiên huy hoàng trở lại với công chúng và du khách.

Những lần 'check-in' để trở thành một tôi khác

Những lần 'check-in' để trở thành một tôi khác

“Tôi chưa bao giờ hình dung cả cuộc đời mình vốn đã quen với công việc văn phòng, lại có thể xuất hiện trên những nẻo đường chạy bộ và chinh phục cự ly khó nhất nhì Việt Nam. Tôi vẫn có thể lựa chọn cuộc sống vui vẻ trong văn phòng, cống hiến chất xám và sức lực, nhưng song song đó, tôi muốn có một cái tôi khác ở đời sống cá nhân mình. Hành trình ở cái tôi thứ hai này lại được rất nhiều người yêu thương và ủng hộ. Đó quả là một may mắn mà nếu như không dấn thân, có lẽ tôi đã bỏ lỡ phần đời hạnh phúc này của mình rồi”, Hà Mạnh chia sẻ.

Họa sĩ Nguyễn Lộc học hội họa khi ngoài 70 tuổi

Người kể chuyện biển sâu qua sắc màu

TP - Ở tuổi mà nhiều người đã nghĩ đến việc nghỉ ngơi, Nguyễn Lộc lại bắt đầu một hành trình mới với hội họa. Sau những năm tháng tự học accordion, piano, ông tiếp tục cầm cọ, chọn đại dương làm thế giới khám phá và đặt mình ở một vị trí khác thường: dưới đáy biển nhìn lên.