Mùa Hè Xanh đi nghe người già kể chuyện, lan tỏa nụ cười

“Bà không hứa đâu, vì bà lại quên ngay đấy...”

Tại Viện dưỡng lão Bách niên Thiên Đức (Tây Hồ), một buổi sáng thứ Bảy không giống như mọi ngày. Khán phòng vốn yên tĩnh nay rộn rã tiếng cười và giai điệu của bài hát “Nối vòng tay lớn”. Giữa những sinh viên trẻ măng, bà Lan – một người bà với nụ cười hiền hậu nhưng đôi mắt đã hằn vết thời gian – mỉm cười nắm chặt tay một tình nguyện viên.

Khi được mời tham gia hoạt động vào tuần tới, bà khẽ khàng: “Bà không dám hứa với con đâu, vì một lúc nữa bà lại quên mất rồi”. Lời bộc bạch ấy khiến Trần Hải Yến – Đội trưởng đội tình nguyện “Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người cao tuổi”, lặng người xúc động. Yến hiểu, trong thế giới của người già, cảm xúc ấm áp của hiện tại là điều họ khao khát nhất.

Đó chỉ là một trong rất nhiều khoảnh khắc rưng rưng mà những chiến sĩ tình nguyện của khoa Tâm lý – Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trải qua trong Chiến dịch Mùa Hè Xanh 2026 này. Với kiến thức, kỹ năng từ chuyên ngành đang theo học, các bạn mang đến các viện dưỡng lão sự trẻ trung, nhiệt huyết cùng những liệu pháp tâm lý bài bản.

Chuyên môn đi cùng sự thấu cảm

Trong Mùa Hè Xanh này, đội tình nguyện “Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người cao tuổi” gồm 40 thành viên, hoạt động tại 3 điểm là Bách Niên Thiên Đức (Tây Hồ), ALH (Hoài Đức) và Diên Hồng (Hà Đông). Đội hoạt động trong 5 tuần, mỗi tuần gắn với chủ đề riêng.

Với Lê Thị Như Quỳnh - sinh viên năm nhất khoa Tâm lý - Giáo dục, lần đầu gắn bó với Mùa Hè Xanh tại viện dưỡng lão là một trải nghiệm quý giá.

Theo Quỳnh, hoạt động tại viện tiếp xúc trực tiếp với người cao tuổi, trong đó nhiều cụ ở tuổi 80, 90, cô áp dụng kiến thức được học, hiểu hơn thế nào là chăm sóc tinh thần thực thụ.

Trước khi bắt đầu hành trình 5 tuần, đội đã có những buổi khảo sát kỹ lưỡng phù hợp với kế hoạch hoạt động, điều kiện cơ sở vật chất của viện, thể trạng tâm sinh lý của từng nhóm người cao tuổi. Từ những lần lắng nghe, tìm hiểu ấy những “áo xanh” đã thiết kế những chủ đề hoạt động riêng, như: “Làm quen và kết nối”, “Cải thiện sức khỏe tinh thần”, “Kích thích trí nhớ” hay “Tình bạn tuổi xế chiều”. Các hoạt động được chuyển hóa thành những trò chơi nhẹ nhàng, gần gũi.

Tại Bách Niên Thiên Đức, chuỗi hoạt động mang tên “Gửi chút tình xanh” đã xóa tan những bỡ ngỡ ban đầu. Những trò chơi như “Vua Tiếng Việt” hay “Một từ ba câu” lại khéo léo gợi mở những ký ức, kỷ niệm của các cụ. Màu áo xanh của tuổi trẻ hòa quyện với màu tóc bạc của thời gian, tạo nên một bức tranh nhân văn đẹp đẽ giữa lòng Hà Nội.

Học cách lắng nghe để trưởng thành

Mỗi người cao tuổi tại viện dưỡng lão giống như một cuốn sách dày với bao trải nghiệm, đúc kết của năm tháng cuộc đời. Trần Hải Yến ấn tượng về ông Khải - người từng có những năm tháng làm công nhân hăng say ở khu Tây Hồ. Ánh mắt ông vẫn rực sáng niềm tự hào khi nhắc về quá khứ lao động vinh quang. Ông Khoái – một “chuyên gia” về thời sự và địa lý, người khiến các sinh viên phải ngả mũ thán phục trước vốn hiểu biết phong phú và sự minh mẫn đáng nể.

Ở một góc khác của Viện dưỡng lão Diên Hồng, tình nguyện viên Đinh Thị Ánh lại tìm thấy sự đồng điệu với ông Thọ. Ông Thọ nhìn những tình nguyện viên năng nổ rồi xúc động bảo: “Nhìn các bạn, ông lại nhớ về tuổi trẻ đầy nhiệt huyết của mình”. Khoảnh khắc đó, ranh giới giữa hai thế hệ cách nhau nửa thế kỷ dường như biến mất. Tuổi trẻ của ông Thọ ngày xưa và tuổi trẻ của Ánh bây giờ đều chung một nhịp đập cống hiến.

Một trong những hoạt động để lại dấu ấn sâu đậm nhất chính là chủ đề “Tình bạn tuổi xế chiều”. Các cụ ông, cụ bà vốn sống lặng lẽ bên nhau hàng ngày, nay có cơ hội viết cho nhau những lời chúc, những lá thư tay nhỏ bé. Ban đầu, có cụ còn ngại ngùng, nhưng dưới sự cổ vũ của Trần Hải Yến và các bạn tình nguyện viên, những dòng chữ run rẩy nhưng đầy tình cảm đã được trao đi. Đó là sự kết nối đồng thế hệ, giúp các cụ giảm bớt cảm giác cô lập trong môi trường tập thể.

Khi bài hát “Quê hương” được cất lên tại một buổi sinh hoạt, giọng hát của bà Kỳ vang lên rõ ràng, truyền cảm. Gương mặt bà rạng rỡ như đang được sống lại những năm tháng thanh xuân đẹp nhất. Với Lê Minh Nguyệt, một thành viên của đội, đó là bài học về sự lạc quan mà không sách vở nào dạy hết được.

Vì vậy, với các tình nguyện viên, hành trình Mùa Hè Xanh 2026 không chỉ là sự cho đi. Theo đội trưởng Trần Hải Yến, việc được tiếp xúc trực tiếp với các vấn đề của người cao tuổi như sự đãng trí, cảm giác cô đơn hay nhu cầu được khẳng định giá trị bản thân là một “giáo trình sống” quý giá. Các bạn học được rằng, đôi khi người già không cần một chuyên gia tâm lý cao siêu, họ chỉ cần một người sẵn lòng ngồi xuống, nắm lấy bàn tay gầy guộc và lắng nghe những câu chuyện kể đi kể lại không biết chán.

Chúng tôi mang đến sự hiện diện, sự lắng nghe và những khoảnh khắc ấm áp. Nhưng đổi lại, chính chúng tôi mới là người nhận được nhiều hơn. Đó là bài học về sự kiên nhẫn, cách quan sát cảm xúc và trên hết là giá trị của sự thấu hiểu”, Trần Hải Yến bày tỏ.

Lan tỏa giá trị nhân văn từ những điều giản dị

Từ không gian yên bình của Bách Niên Thiên Đức, bầu không khí gần gũi ở ALH đến sự sôi động tại Diên Hồng, những màu áo xanh khoa Tâm lý – Giáo dục, đã gieo những mầm xanh hạnh phúc vào tâm hồn của người cao tuổi. Thông điệp “Chạm yêu thương – Gieo hạnh phúc” đã thực sự được hiện thực hóa qua những nụ cười rạng rỡ, những cái nắm tay thật chặt khi chia tay.

Theo đại diện Liên chi Đoàn Khoa Tâm lý – Giáo dục, chương trình tình nguyện chăm sóc sức khoẻ tinh thần người cao tuổi trong Chiến dịch Mùa Hè Xanh 2026, hướng đến việc kiến tạo những khoảnh khắc đáng nhớ, khơi dậy niềm vui sống và cảm giác được yêu thương nơi các cụ. Bằng sự lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành, tuổi trẻ sẽ viết tiếp hành trình tử tế, làm đầy hơn những “trái tim bạc” bằng năng lượng trẻ trung và chân thành.

Hoạt động tình nguyện này không chỉ mang đến niềm vui, sự ấm áp và tình yêu thương cho các cụ tại viện dưỡng lão, mà còn là dịp để các bạn sinh viên trực tiếp trải nghiệm, học hỏi kỹ năng chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cho người cao tuổi. Đây cũng là cơ hội quý báu để thế hệ trẻ bồi đắp lòng biết ơn, ý thức trách nhiệm. Thông qua những hành động nhỏ nhưng đầy ý nghĩa, hoạt động góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng, mở rộng ảnh hưởng tích cực của các dự án vì người cao tuổi và các chương trình tình nguyện tại các viện dưỡng lão trong tương lai.