Cuộc gặp gỡ đổi thay cuộc đời cô gái vùng biên
Ở vùng biên Keng Đu (Nghệ An), nơi những dãy núi nối tiếp nhau chạy dài đến tận đường biên giới Việt - Lào, cái nghèo vẫn là rào cản lớn nhất trên con đường đến trường của nhiều đứa trẻ dân tộc thiểu số. Không ít em phải gác sách vở từ rất sớm để mưu sinh. Xeo Thị Hoa (SN 2005, trú bản Huồi Phuôm) từng là một trong những đứa trẻ ấy.
Bố mẹ chia tay từ khi em còn nhỏ. Mẹ đi bước nữa, Hoa lớn lên trong vòng tay của ông bà ngoại đã tuổi cao, sức yếu. Cả gia đình chỉ trông vào vài mảnh nương, mùa được mùa mất. Có những ngày nhìn ông bà tằn tiện từng lon gạo, Hoa chỉ mong nghỉ học để bớt đi một gánh nặng.
Số phận của cô bé vùng biên bắt đầu rẽ sang hướng khác vào năm 2014, khi em học lớp 4. Đồn Biên phòng Keng Đu nhận Hoa làm “Con nuôi Đồn Biên phòng” trong chương trình “Nâng bước em tới trường”.
Ngày đầu tiên bước vào doanh trại, cô bé rụt rè nép sau lưng bà ngoại. “Em cứ nghĩ bộ đội nghiêm lắm nên rất sợ. Nhưng các bác, các chú ai cũng cười hiền, hỏi em ăn cơm chưa, học có ngoan không. Từ hôm đó, em biết mình có thêm những người bố”, Hoa nhớ lại.
Từ đó, tuổi thơ của cô bé Khơ Mú luôn có bóng dáng những người lính quân hàm xanh. Đó là những bộ đồng phục mới mỗi dịp khai giảng. Là chiếc cặp sách, quyển vở, đôi dép mới. Là những lần cán bộ Biên phòng đến tận nhà hỏi han ông bà ngoại, gặp giáo viên để nắm kết quả học tập của em.
Nhưng với Hoa, điều quý giá nhất không phải những món quà. “Các bố luôn nói rằng nghèo không quyết định tương lai, chỉ cần mình không bỏ cuộc. Chính những lời ấy giúp em có thêm niềm tin để đi tiếp”, Hoa tâm sự.
Tình yêu thương ấy theo Hoa suốt những năm phổ thông. Hai lần được Bộ đội Biên phòng tuyên dương học sinh tiêu biểu của chương trình “Nâng bước em tới trường”, lần đầu được đặt chân tới Hà Nội, cô gái vùng cao mới cảm nhận thế giới ngoài bản làng rộng lớn biết bao. “Em nhận ra rằng nếu cố gắng học thì mình cũng có thể thay đổi cuộc sống. Em không muốn cả đời chỉ quanh quẩn trong suy nghĩ mình nghèo nên phải chấp nhận”, nữ sinh chia sẻ.
Cuộc gọi đầu tiên sau tờ giấy báo trúng tuyển
Con đường đến giảng đường đại học của Xeo Thị Hoa chưa bao giờ bằng phẳng. Năm 2020, sau khi tốt nghiệp THCS, vì không muốn ông bà tiếp tục vất vả, em quyết định đăng ký học nghề tại Trường Trung cấp nghề Con Cuông để sớm đi làm.
Biết chuyện, cán bộ Đồn Biên phòng Keng Đu nhiều lần đến gặp. Người gần gũi với Hoa nhất khi ấy là Trung tá Nguyễn Tiến Hạnh, lúc đó là Chính trị viên phó đơn vị. “Bố Hạnh bảo em học nghề là tốt, nhưng đừng từ bỏ học văn hóa. Có tri thức thì sau này sẽ có nhiều cơ hội hơn”, Hoa tâm sự.
Lời khuyên ấy không làm Hoa thay đổi ngay, nhưng đã gieo vào lòng cô gái trẻ một niềm tin. Em vừa học nghề, vừa hoàn thành chương trình THPT. Sau thời gian thực tập tại Hải Phòng, Hoa trở về tiếp tục học rồi đăng ký xét tuyển đại học.
Thất bại ở lần đầu tiên khiến mọi hy vọng như sụp đổ. Hoa trở lại Hải Phòng làm công nhân may. Những ca làm kéo dài, những buổi tăng ca đến khuya khiến em từng nghĩ mình sẽ gắn bó với dây chuyền sản xuất cả đời. Nhưng ở đầu dây bên kia, những cuộc gọi từ Đồn Biên phòng Keng Đu vẫn đều đặn vang lên.
“Bố Hạnh thường hỏi em còn muốn học nữa không. Bố nói nếu bỏ cuộc lúc này thì sau này sẽ tiếc cả đời. Mỗi lần nghe bố động viên, em lại thấy mình chưa thể từ bỏ”, Hoa kể.
Tháng 6/2024, Hoa xin nghỉ việc để trở về quê ôn thi. Không có tiền học thêm, em tự học qua mạng, mượn tài liệu cũ, tranh thủ từng giờ để ôn luyện. “Có hôm em học đến hai, ba giờ sáng. Em chỉ nghĩ, dù kết quả thế nào thì mình cũng phải cố gắng hết sức để không hối tiếc”, nữ sinh nhớ lại.
Mùa hè năm ấy, sự bền bỉ đã được đền đáp. Hoa đạt 24,75 điểm trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT, vượt qua kỳ thi năng khiếu và chính thức trở thành sinh viên ngành Giáo dục Mầm non, Trường Sư phạm - Đại học Vinh.
Ngày cầm giấy báo trúng tuyển, không phải ông bà ngoại, cũng không phải bạn bè hay thầy cô, người đầu tiên Hoa muốn báo tin chính là các cán bộ Đồn Biên phòng Keng Đu. "Các bố còn vui hơn cả em. Mọi người cứ hỏi đi hỏi lại có thật không, rồi ai cũng chúc mừng. Em khóc, còn các bố cũng khóc...", cô gái người Khơ Mú nhớ lại.
Cuộc gọi chỉ kéo dài vài phút, nhưng với những người lính quân hàm xanh, đó là thành quả của hơn một thập kỷ âm thầm đồng hành cùng cô bé vùng biên từng đứng trước nguy cơ phải bỏ học vì nghèo.
Hiện Xeo Thị Hoa là sinh viên năm thứ hai với kết quả học tập khá, giỏi. Ngoài giờ học, em tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện và luôn ấp ủ một ước mơ giản dị. “Sau này em muốn trở về quê làm cô giáo mầm non. Em muốn những đứa trẻ vùng cao cũng có người động viên, giúp đỡ như em đã từng được nhận”, Hoa bày tỏ.
Theo Thượng tá Nguyễn Ngọc Tú - Chính trị viên Đồn Biên phòng Keng Đu, hiện đơn vị đang đỡ đầu 19 học sinh có hoàn cảnh khó khăn thông qua các chương trình “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi Đồn Biên phòng” và Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”.
“Điều hạnh phúc nhất của người lính Biên phòng không phải là các con đạt bao nhiêu điểm, mà là nhìn thấy các con trưởng thành, có nghề nghiệp và trở thành người có ích cho xã hội. Đó là phần thưởng lớn nhất đối với chúng tôi”, Thượng tá Tú cho hay.
