Tại cuộc họp về dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045 vừa diễn ra tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc của Bộ GD&ĐT.
Nhấn mạnh một số nội dung mới dừng ở định hướng, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ GD&ĐT tiếp tục tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Quyết định và hồ sơ trình theo quy định với các định hướng trọng tâm.
Phó Thủ tướng Chính phủ cho rằng, chiến lược phải là "bản đồ phát triển" linh hoạt, cần xác định rõ mục tiêu đưa nhiều cơ sở đào tạo, nghiên cứu tiệm cận nhóm đầu thế giới, đồng thời nâng cao đồng bộ chất lượng toàn hệ thống.
Chiến lược phải chuyển mạnh sang phát triển "Hệ sinh thái giáo dục đại học quốc gia" gắn kết trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, địa phương và đối tác quốc tế; phát triển hài hòa giữa tinh hoa và đại chúng, công lập và ngoài công lập. Cần rà soát hệ thống chỉ tiêu đến 2030, 2035 về quy mô người học, tỷ lệ đào tạo STEM, tiến sĩ, giảng viên trình độ tiến sĩ trên tinh thần nỗ lực tối đa.
Đánh giá dựa trên sứ mạng và kết quả thực chất hệ thống chỉ tiêu đánh giá phải phù hợp với sứ mạng từng nhóm cơ sở. Kết quả kiểm định cùng dữ liệu đầu ra cần được sử dụng làm căn cứ duy trì chương trình, phân nhóm, giao nhiệm vụ và tiếp cận chính sách hỗ trợ.
Việc phân nhóm và chính sách hỗ trợ phải tạo lập "sân chơi chung" công khai, minh bạch, khuyến khích các trường cạnh tranh bằng chất lượng và đóng góp thực chất. Đây sẽ là động lực để các cơ sở giáo dục nâng cao thứ hạng quốc tế và phục vụ phát triển đất nước.
Bộ GD&ĐT chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu về nhu cầu lao động, việc làm và thu nhập sau tốt nghiệp để định kỳ cập nhật, điều chỉnh chương trình đào tạo. Bộ khẩn trương hoàn thiện Đề án tái cấu trúc mạng lưới đại học và giáo dục nghề nghiệp; tập trung tổ chức lại, liên kết dùng chung hạ tầng (phòng thí nghiệm, thư viện, hạ tầng số) đối với các trường cùng thế mạnh. Việc sáp nhập, giải thể phải chứng minh giá trị tăng thêm và bảo đảm quyền lợi người học, tài sản công.
Trí tuệ nhân tạo (AI) phải được xác định là động lực tái cấu trúc chương trình, phương thức đào tạo, nghiên cứu và quản trị. Tốc độ thực hiện cần đi liền với hoàn thiện nền tảng số quản trị đại học quốc gia, nền tảng giáo dục thông minh và các quy định an toàn thông tin, an ninh mạng.
Các cơ sở phải đẩy mạnh cải cách hành chính, số hóa toàn trình quy trình nội bộ, tinh gọn bộ máy quản lí. Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương xây dựng bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số, dữ liệu và AI trong giáo dục đại học.
Bộ Tài chính chủ trì cân đối kinh phí cho các nhiệm vụ chiến lược, công nghệ lõi, nghiên cứu cơ bản, ngành thiết yếu và vùng khó khăn. Bộ GD&ĐT rà soát, hoàn thiện chính sách học phí tương xứng với chất lượng, mở rộng tín dụng sinh viên và chính sách hỗ trợ người học các ngành khoa học cơ bản, công nghệ then chốt.
Chiến lược cần xây dựng lộ trình phát triển môi trường đào tạo, nghiên cứu có khả năng cạnh tranh quốc tế; đẩy mạnh đào tạo bằng tiếng Anh và ngoại ngữ phù hợp; thu hút giảng viên, nhà khoa học, sinh viên quốc tế; tăng cường liên kết nghiên cứu, trao đổi sinh viên, công nhận tín chỉ và khuyến khích phát triển phân hiệu của các trường đại học quốc tế uy tín tại Việt Nam.
Theo ghi nhận, nhiều trường đại học đã được tự chủ nên học phí cao hơn so với các trường chưa được tự chủ. Các hình thức đào tạo, đã được kiểm định chương trình cũng tác động rất lớn đến học phí đại học hiện nay.
