Đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục
Sáng 7/8, thừa ủy quyền Thủ tướng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình Quốc hội Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Một trong những nội dung nổi bật của dự thảo là đề xuất sửa đổi Luật Địa chất và khoáng sản nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý áp dụng cơ chế đặc thù đối với hoạt động khai thác khoáng sản phục vụ các công trình, dự án trọng điểm.
Theo tờ trình, dự thảo bổ sung dẫn chiếu tại khoản 1a Điều 55 đến khoản 1a Điều 53 của Luật Địa chất và khoáng sản. Việc sửa đổi nhằm quy định đầy đủ các đối tượng được hưởng cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết 66.4/2025 của Chính phủ, qua đó tháo gỡ vướng mắc trong cấp phép hoạt động khoáng sản phục vụ các dự án.
Theo Nghị quyết, hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản nhóm IV để cung cấp vật liệu xây dựng được áp dụng cơ chế đặc thù đối với 5 nhóm công trình, dự án và nhiệm vụ, gồm: dự án đầu tư công; dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP); công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia.
Cùng với đó là nhóm công trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội thuộc thẩm quyền chấp thuận hoặc quyết định chủ trương đầu tư của chính quyền địa phương; và các công trình xây dựng khẩn cấp, nhiệm vụ cấp bách, dự án phòng, chống thiên tai.
Đối với nhóm công trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ xem xét, quyết định việc áp dụng cơ chế đặc thù.
Theo cơ chế được đề xuất, dự án khai thác khoáng sản thuộc diện áp dụng sẽ không phải thực hiện thủ tục quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, không phải phê duyệt dự án đầu tư.
Các dự án cũng không phải căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hằng năm hoặc thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, trừ trường hợp sử dụng đất quốc phòng, an ninh.
Bên cạnh đó, một số thủ tục về thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường và đăng ký môi trường cũng được miễn thực hiện.
Gỡ vướng mắc trong cấp phép hoạt động khoáng sản
Theo cơ chế hiện hành, giấy phép khai thác có thể được gia hạn nếu mỏ còn trữ lượng hoặc được điều chỉnh để tăng công suất nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu cho công trình.
Trong đó, công suất khai thác cát, sỏi lòng sông và cửa biển được phép tăng tối đa 50%; đối với các loại khoáng sản nhóm III còn lại và nhóm IV không bị giới hạn mức tăng công suất. Việc nâng công suất phải chấm dứt sau khi đã cung cấp đủ vật liệu cho công trình, dự án.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, cơ quan thẩm tra cơ bản thống nhất với nội dung bổ sung này.
Việc sửa luật sẽ giúp luật hóa đầy đủ cơ chế đặc thù cho 5 nhóm công trình tại Nghị quyết 66.4, tháo gỡ vướng mắc trong cấp phép hoạt động khoáng sản phục vụ các công trình, dự án đặc thù.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng lưu ý đây là nội dung nằm ngoài phạm vi Nghị quyết 66.19/2026 của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Vì vậy, Quốc hội được đề nghị tập trung cho ý kiến về việc bổ sung quy định này vào dự án luật.
Ngoài nội dung liên quan đến khoáng sản, dự thảo còn sửa đổi nhiều quy định trong các lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ và kiểm dịch thực vật, chăn nuôi, thú y, thủy sản, tài nguyên nước, thủy lợi, khí tượng thủy văn và đê điều.
Bên cạnh đó, một số đề xuất đáng chú ý gồm cho phép tổ chức, cá nhân tự công bố lưu hành giống cây trồng và thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi; kéo dài thời hạn giấy đăng ký thuốc bảo vệ thực vật từ 5 năm lên 10 năm...
Nếu được thông qua, luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Dự thảo luật này sẽ được các đại biểu Quốc hội cho ý kiến tại phiên thảo luận trong ngày hôm nay.
