Ngày 2/4, ông Nguyễn Văn Nhựt - Giám đốc Sở Công thương Khánh Hòa - thông tin về tình hình triển khai, thực hiện Dự án nhà máy điện hạt nhân (NMĐHN) Ninh Thuận 1 và 2 tại hội nghị giao ban báo chí quý I của tỉnh Khánh Hòa.
Theo ông Nguyễn Văn Nhựt, dự án NMĐHN Ninh Thuận được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư năm 2009, tạm dừng năm 2016 rồi tái khởi động từ ngày 30/11/2024 theo Nghị quyết 174 của Quốc hội. Để đáp ứng tiến độ, Quốc hội tiếp tục ban hành cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 189 và Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Ninh Thuận (nay là tỉnh Khánh Hòa) làm chủ đầu tư dự án di dân tái định cư, giải phóng mặt bằng.
Hiện tỉnh Khánh Hòa đã hoàn thành công tác kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất tại cả hai khu vực dự án. Với NMĐHN Ninh Thuận 1 (ở xã Phước Dinh, tỉnh Khánh Hòa), diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 449 ha, liên quan 835 trường hợp. Địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường cho 154 trường hợp với tổng kinh phí 168,2 tỷ đồng, trong đó 18 trường hợp đã nhận tiền.
Tại NMĐHN Ninh Thuận 2 (ở xã Vĩnh Hải), diện tích thu hồi khoảng 318,8 ha, kiểm kê 534 hộ dân và gần 2.900 ngôi mộ. Tỉnh Khánh Hòa đã niêm yết phương án bồi thường 516 hộ, chi trả tạm ứng hơn 109,3 tỷ đồng cho 120 hộ; đồng thời phê duyệt phương án bồi thường di dời mộ gần 18,85 tỷ đồng. Năm 2025, tỉnh đã giải ngân 3.236 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch.
Trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện hai dự án này, tỉnh Khánh Hòa gặp nhiều khó khăn, vướng mắc về cơ sở pháp lý trong việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ảnh hưởng tiến độ dự án.
Dù địa phương đã hoàn thành 100% công tác đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, rà soát đối tượng bị ảnh hưởng và lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, nhưng do chưa có cơ sở pháp lý cụ thể từ Nghị quyết bổ sung nên chưa thể tổ chức chi trả, bàn giao mặt bằng đồng bộ.
Bên cạnh đó, dự án đã được xác định chủ trương từ năm 2009 nhưng kéo dài chưa triển khai trong thời gian dài, khiến người dân trong khu vực phải sinh sống, sản xuất trong điều kiện bị hạn chế quyền sử dụng đất, không được xem xét cấp giấy chứng nhận, không được chuyển mục đích sử dụng đất, hạ tầng không được đầu tư đồng bộ.
“Việc chưa hoàn thiện cơ chế, chính sách và chi trả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã làm phát sinh tâm lý lo lắng, chờ đợi, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh kế của người dân", ông Nhựt cho hay.
UBND tỉnh Khánh Hòa đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội sớm xem xét, ban hành Nghị quyết bổ sung, điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án ĐHN Ninh Thuận để hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tháo gỡ các điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện.
