Mực nước chết giữa mùa mưa
Dù đang trong cao điểm mùa mưa, hồ thủy điện Đăkđrinh có dung tích thiết kế hơn 248 triệu m³, lớn nhất khu vực phía đông tỉnh Quảng Ngãi, lại rơi vào tình trạng thiếu nước nghiêm trọng, có thời điểm mực nước xuống dưới ngưỡng chết, buộc nhà máy phải dừng phát điện để ưu tiên tích nước.
Ông Nguyễn Duy Nghĩa - Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty CP Thủy điện Đăkđrinh cho biết, từ khi nhà máy đi vào phát điện tháng 5/2014, chưa khi nào gặp tình trạng lượng nước về hồ và dung tích hồ giữa mùa mưa lại thấp đến vậy.
Những ngày qua, lưu lượng nước về hồ có thời điểm chỉ đạt khoảng 20m³/giây, thấp hơn nhiều so với nhu cầu tích nước. Tình trạng này diễn ra ngay giữa mùa mưa, khi các hồ chứa thường tranh thủ tích nước để phục vụ phát điện và cấp nước trong mùa khô.
Hồ thủy điện Đăkđrinh có mực nước dâng bình thường ở cao trình 410 m, mực nước chết 375 m. Trước ngày 31/10, mực nước hồ có thời điểm xuống dưới cao trình 375 m. Đến ngày 30/10, mực nước ghi nhận khoảng 377 m, chỉ cao hơn mực nước chết 2 m. Trước nguy cơ thiếu nước, từ ngày 1/11, Công ty CP Thủy điện Đăkđrinh đã dừng toàn bộ hoạt động phát điện, đóng cửa van để ưu tiên tích nước.
Ông Nghĩa lo ngại nếu thời gian tới tiếp tục không có mưa, việc tích nước sẽ rất khó khăn, ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất vụ đông xuân năm 2027, sinh hoạt của người dân vùng hạ lưu sông Trà Khúc và hoạt động của các khu công nghiệp, trong đó có Khu kinh tế Dung Quất.
Không riêng Đăkđrinh, nhiều hồ chứa khác tại Quảng Ngãi cũng đang thiếu nước. Theo số liệu được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu, hồ Nước Trong có thời điểm ở cao trình 116,4 m, thấp hơn mực nước dâng bình thường 129,5 m. Đáng chú ý, trong số 13 hồ thủy lợi có dung tích từ 1 triệu m³ trở lên, phần lớn có lượng nước tích trữ chưa đạt 50% dung tích thiết kế.
Theo Cục Quản lý tài nguyên nước, trong giai đoạn tháng 6 đến tháng 8/2026, dòng chảy trên hầu hết sông, suối thuộc lưu vực sông Trà Khúc thấp hơn trung bình nhiều năm từ 25 - 64%. Dù tháng 9 và đầu tháng 10 xuất hiện một số đợt mưa lũ nhỏ, lượng nước bổ sung cho các hồ chứa vẫn không đáng kể.
Tình trạng này diễn ra trong bối cảnh El Nino được dự báo tiếp tục tác động đến thời tiết, làm gia tăng nguy cơ thiếu mưa và suy giảm nguồn nước trong mùa khô 2026 - 2027.
Ưu tiên tích nước, bảo đảm nguồn cấp cho hạ du
Trước nguy cơ thiếu hụt nguồn nước và nguy cơ El Nino gây thiếu nước trong mùa khô 2026 - 2027, ngày 23/10, UBND tỉnh Quảng Ngãi có văn bản gửi Bộ Công Thương, kiến nghị chỉ đạo các đơn vị liên quan hạn chế huy động phát điện tại Nhà máy thủy điện Đăkđrinh trong tháng 11, ưu tiên tích nước đến hết ngày 30/11.
Theo UBND tỉnh, mực nước hồ có thời điểm xuống cao trình 376,74 m, trong khi lưu lượng nước về hồ dự báo trong tháng 11 chỉ đạt trung bình 45 - 60m³/giây. Nếu tiếp tục huy động phát điện, khả năng tích nước đến cuối mùa mưa sẽ bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ thiếu nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt trong mùa khô năm 2027.
Tính toán của Công ty CP Thủy điện Đăkđrinh, nếu dừng phát điện hoàn toàn trong tháng 11 và lưu lượng nước về hồ đạt mức dự báo, mực nước có thể tăng lên cao trình 399 - 403,8 m vào cuối tháng, tiến gần mực nước dâng bình thường 410 m.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền cho biết việc ưu tiên tích nước nhằm chủ động bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp vùng hạ lưu sông Trà Khúc và nhu cầu sản xuất công nghiệp trên địa bàn.
Từ tháng 12/2026, kế hoạch phát điện sẽ được điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến nguồn nước thực tế, đồng thời duy trì mực nước hồ hợp lý, hạn chế khai thác sâu khi không thực sự cần thiết.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu các địa phương theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa, dòng chảy và vận hành hồ chứa, ưu tiên nguồn nước cho sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu.
Riêng hai hồ Nước Trong và Đăkđrinh cần phối hợp điều tiết, hạn chế xả thừa, đồng thời rà soát nhu cầu cấp nước hạ du sông Trà Khúc, đặc biệt là hệ thống thủy lợi Thạch Nham. Các hồ thủy điện khác trên lưu vực cũng được yêu cầu phối hợp vận hành nhằm bảo đảm an toàn công trình, an toàn hạ du và sử dụng hiệu quả nguồn nước.
