Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo chí trước thềm chuyến thăm, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho biết chuyến thăm có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần thúc đẩy hơn nữa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới.
Đây là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam kể từ năm 2015, đồng thời là chuyến thăm thứ năm của một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam tới Nhật Bản.
“Nhật Bản hết sức coi trọng chuyến thăm lần này. Chúng tôi mong muốn phối hợp chặt chẽ với phía Việt Nam, cùng nỗ lực hết sức để chuyến thăm đạt được những kết quả thực chất và thành công tốt đẹp”, vị Đại sứ nói.
Đại sứ Ito Naoko cho biết, Nhật Bản đặc biệt coi trọng ba lĩnh vực hợp tác lớn với Việt Nam.
Thứ nhất, trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng diễn biến phức tạp, trật tự quốc tế đang đứng trước nhiều thách thức, Nhật Bản mong muốn tăng cường hợp tác với Việt Nam, cùng đóng góp vào việc duy trì hòa bình và ổn định của khu vực.
Thứ hai, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae vào tháng 5 năm nay, hai nước đã nhất trí coi trọng việc thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực an ninh kinh tế, củng cố chuỗi cung ứng và đổi mới sáng tạo. Đây là những lĩnh vực mà Nhật Bản mong muốn thúc đẩy trong chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Lãnh đạo hai bên đã xác định các lĩnh vực ưu tiên hợp tác trong thời gian tới là trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khoáng sản quan trọng và an ninh lương thực, nông nghiệp. Trên cơ sở những nội dung đã trao đổi trước đây, Nhật Bản mong muốn tiếp tục cụ thể hóa và triển khai các hoạt động hợp tác trong những lĩnh vực này, đồng thời sẽ nỗ lực hết sức để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, Đại sứ Ito Naoki cho biết.
Trong năm nay, số lượt người Nhật Bản đến Việt Nam và người Việt Nam đến Nhật Bản đều tăng.
Dự kiến, số người Việt Nam đến Nhật Bản sẽ vượt 700.000 lượt trong cả năm, trong khi số người Nhật Bản đến Việt Nam được dự báo sẽ tăng lên gần 900.000 lượt. Nhật Bản coi trọng việc tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa giao lưu nhân dân giữa hai nước. Đây cũng sẽ là những nội dung được lãnh đạo cấp cao hai nước trao đổi và thảo luận trong dịp này.
Bán dẫn, AI, nông sản
Đại sứ Ito Naoki cho biết, trong lĩnh vực bán dẫn, hiện nay hai nước đang triển khai các dự án hợp tác giữa 5 cặp trường đại học, bao gồm nghiên cứu chung giữa các trường và đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ Việt Nam tại Nhật Bản. Ngoài các dự án hiện tại, trong chuyến thăm lần này, hai nước dự kiến sẽ công bố thêm 6 đề tài nghiên cứu chung mới.
Nhật Bản đặt mục tiêu đào tạo tổng cộng 250 tiến sĩ cho Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn thông qua các chương trình tiến sĩ tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, Đại sứ cho biết Việt Nam cũng bày tỏ mong muốn hợp tác đào tạo tiến sĩ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo AI.
Hiện nay, trong khuôn khổ chương trình NEXUS nhằm phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực bán dẫn, Nhật Bản đang cân nhắc khả năng mở rộng chương trình sang lĩnh vực đào tạo nhân lực AI.
Thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Nhật Bản dự định triển khai khoản vay dành cho Việt Nam, nhằm hoàn thiện các chính sách và cơ chế liên quan đến AI tại Việt Nam.
Đối với Trường Đại học Việt Nhật, Nhật Bản hướng tới xây dựng trường trở thành một cơ sở giáo dục đại học định hướng nghiên cứu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực có tính ứng dụng thực tiễn cao.
Trong lĩnh vực năng lượng, Nhật Bản mong muốn thúc đẩy hợp tác giữa Chính phủ và các doanh nghiệp tư nhân nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế. Trong khuôn khổ Sáng kiến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC), các doanh nghiệp Nhật Bản đang cân nhắc triển khai việc xây dựng các nhà máy điện khí LNG tại Việt Nam.
“Chúng tôi hoan nghênh việc Quốc hội Việt Nam đang tiến hành sửa đổi Luật Điện lực. Cùng với đó, chúng tôi kỳ vọng những vướng mắc liên quan đến tính khả thi về mặt tài chính, đặc biệt là việc xây dựng cơ chế bảo đảm khả năng thu hồi chi phí đầu tư, sẽ từng bước được tháo gỡ”, Đại sứ nói.
Trong 9 tháng năm nay, kim ngạch thương mại giữa Nhật Bản và Việt Nam tăng 15%, đạt 43,7 tỷ USD. Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, kim ngạch thương mại cả năm dự kiến sẽ đạt khoảng 58 tỷ USD.
Các mặt hàng như thiết bị điện, linh kiện điện tử và phụ tùng ô tô tiếp tục là những nhóm hàng triển vọng trong thương mại song phương. Trong lĩnh vực nông sản, Nhật Bản và Việt Nam dự kiến sẽ mở cửa thị trường cho một số mặt hàng mới, cụ thể là nho từ Nhật Bản và bưởi từ Việt Nam.
“Tôi cho rằng đây sẽ là một trong những kết quả của hội đàm cấp cao lần này. Nông sản cũng sẽ là lĩnh vực có nhiều tiềm năng gia tăng xuất khẩu giữa hai nước trong thời gian tới”, Đại sứ cho biết.
Cũng theo Đại sứ, Nhật Bản mong muốn xuất khẩu các mặt hàng như rượu Sake, thịt bò Wagyu sang Việt Nam.
