Ngày Thanh toán số Việt Nam: Hệ sinh thái kết nối người dân và doanh nghiệp

Ngày 8/10 tại Hà Nội, Báo Tiền Phong và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức họp báo công bố sự kiện Ngày Thanh toán số Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Chạm số - Sống xanh”.

Từ chiếc thẻ đến hệ sinh thái thanh toán số

Tham dự chương trình có lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước; ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; TS. Đào Minh Tú - nguyên Phó Thống đốc thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam; bà Đặng Thị Phương Thảo - Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Đỗ Công Tuân - Phó Trưởng ban Tuyên giáo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Về phía ban tổ chức có nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong và ông Nguyễn Quang Hưng - Chủ tịch HĐQT NAPAS, đồng trưởng ban tổ chức.

Phát biểu tại họp báo, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước - đánh giá cao việc Báo Tiền Phong và NAPAS chuyển đổi chương trình từ “Ngày Thẻ Việt Nam” thành “Ngày Thanh toán số Việt Nam”.

Theo ông Tuấn, sau 5 mùa tổ chức, Ngày Thẻ Việt Nam đã góp phần thay đổi nhận thức của người tiêu dùng, phổ cập kiến thức tài chính cơ bản và hình thành một thế hệ khách hàng trẻ, quen thuộc với các tiện ích của thẻ ngân hàng. Đây được xem là những nền móng cho quá trình phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.

Tuy nhiên, cùng với chuyển đổi số, cách người dân tiếp cận các dịch vụ tài chính cũng thay đổi. Việc mở rộng tên gọi thành Ngày Thanh toán số Việt Nam, theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, phản ánh sự chuyển dịch của thị trường từ thẻ vật lý sang một hệ sinh thái thanh toán đa dạng hơn, trong đó người dân và doanh nghiệp là trung tâm.

Ngày Thanh toán số Việt Nam vì thế không chỉ kế thừa những giá trị của chương trình trước đây mà hướng tới việc kết nối người dùng với doanh nghiệp, thúc đẩy các giá trị của nền kinh tế số.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, năm 2026 đánh dấu một giai đoạn mới của thị trường thanh toán số. Thanh toán không còn chỉ dừng ở việc thay đổi thói quen mà chuyển sang tối ưu hóa trải nghiệm và phát triển bền vững.

Chủ đề “Chạm số - Sống xanh” được lựa chọn trong bối cảnh các dịch vụ thanh toán ngày càng được tích hợp vào nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, dịch vụ công, giao thông, qua đó hướng tới việc tối ưu hóa lợi ích và giảm chi phí xã hội.

Vụ trưởng Vụ Thanh toán cho biết các giao dịch qua internet, điện thoại di động, đặc biệt là mã QR, tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Thanh toán số ngày càng phổ biến, từ siêu thị, trung tâm thương mại đến chợ dân sinh và các điểm kinh doanh nhỏ.

Cùng với mở rộng quy mô, an toàn và bảo mật tiếp tục là yêu cầu được Ngân hàng Nhà nước đặt lên hàng đầu. Việc kết nối dữ liệu dân cư, làm sạch dữ liệu và triển khai đối chiếu sinh trắc học cho hàng trăm triệu hồ sơ khách hàng được thực hiện nhằm tăng cường an toàn cho giao dịch điện tử.

Ngân hàng Nhà nước đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy các dịch vụ thanh toán hiện đại và tăng cường hợp tác công - tư để xây dựng hệ sinh thái thanh toán toàn diện, an toàn, hiệu quả.

Một trọng tâm khác là đưa thanh toán số tới các “vùng trắng”, gồm khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, đồng thời hỗ trợ các chủ thể kinh doanh quy mô nhỏ tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái số.

Bước chuyển mới sau 5 mùa Ngày Thẻ Việt Nam

Nhìn lại hành trình 5 mùa Ngày Thẻ Việt Nam, nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong - nhắc lại thời điểm năm 2020, khi Báo Tiền Phong cùng NAPAS, dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, khởi xướng chương trình Ngày Thẻ Việt Nam.

Theo ông Sưởng, mục tiêu ban đầu của chương trình khá rõ ràng: Phổ cập các phương thức thanh toán an toàn, thuận tiện, đặc biệt là công nghệ một chạm, đến với đông đảo người dân, nhất là giới trẻ.

Sau 5 mùa, chương trình đã có những thay đổi đáng kể cùng với chính thị trường thanh toán. Từ câu chuyện của thẻ và máy POS, người dùng ngày càng quen thuộc với QR Code, ứng dụng ngân hàng, ví điện tử và nhiều phương thức thanh toán số khác.

“Thẻ vật lý là điểm bắt đầu, còn thanh toán số chính là hành trình tương lai” là cách ban tổ chức nhìn nhận về sự chuyển dịch này.

Ông Sưởng cho biết, sau 5 mùa tổ chức, Ngày Thẻ Việt Nam đã thu hút hơn 1 triệu lượt tìm kiếm, hơn 10 triệu lượt người tham gia trực tiếp và tiếp cận trên mạng xã hội, hơn 1.000 lượt bài đăng trên báo chí; có hơn 150 lượt nhà tài trợ, hơn 500 gian hàng tương tác, trải nghiệm công nghệ thanh toán và hơn 40 đối tác chiến lược.

Không chỉ dừng ở hoạt động trải nghiệm công nghệ, chương trình còn triển khai nhiều hoạt động cộng đồng. Theo ban tổ chức, sau 5 mùa, chương trình đã đóng góp hơn 1 tỷ đồng cho các hoạt động thiện nguyện và trao tặng 5 phòng máy tính cho học sinh vùng khó khăn.

Theo ông Sưởng, đây cũng là một trong những giá trị mà chương trình muốn tiếp tục duy trì khi bước sang giai đoạn mới: Công nghệ không chỉ để trình diễn mà phải phục vụ những nhu cầu cụ thể của con người.

Theo ông Nguyễn Quang Hưng - Chủ tịch HĐQT NAPAS, sự đồng hành giữa Báo Tiền Phong và NAPAS đã tạo nên một thương hiệu sự kiện có độ lan tỏa trong cộng đồng. Sự thay đổi của phương thức thanh toán cũng có thể nhìn thấy rõ qua từng giai đoạn.

Năm 2020, người dùng bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới thanh toán bằng thẻ, máy POS và các giao dịch trực tuyến, cùng với sự phát triển của thanh toán dịch vụ công trực tuyến.

Giai đoạn 2021-2022, dịch vụ chuyển nhanh qua mã VietQR được ra mắt và nhanh chóng trở thành phương thức thanh toán được người dân sử dụng. Dịch vụ định danh trực tuyến eKYC cũng phát triển, với hơn 11,9 triệu tài khoản thanh toán mở qua eKYC đang hoạt động vào cuối năm 2022.

Đến năm 2023, thanh toán QR tiếp tục mở rộng tại cửa hàng, quán ăn, chợ và các điểm bán nhỏ. Trong năm này, giao dịch thanh toán qua QR đạt khoảng 262,87 triệu lượt, với giá trị khoảng 191,93 nghìn tỷ đồng.

Năm 2024, Việt Nam mở rộng kết nối hạ tầng thanh toán QR xuyên biên giới với một số quốc gia ASEAN. Thanh toán QR ngày càng phổ biến, với giao dịch trong 11 tháng đầu năm tăng 106,68% về số lượng so với cùng kỳ năm trước. Năm 2025, xác thực sinh trắc học được triển khai nhằm tăng cường bảo mật giao dịch điện tử.

Từ những thay đổi này, ông Nguyễn Quang Hưng cho rằng thanh toán số đang trở thành một phần trong đời sống hàng ngày. Người dùng có thể lựa chọn nhiều phương thức, từ thẻ vật lý tiếp xúc, thẻ chip không tiếp xúc, thẻ số hóa trên điện thoại, đồng hồ thông minh với NAPAS Tap and Pay, Apple Pay đến thanh toán qua mã QR.

Năm 2026, với sự đồng thuận của Ngân hàng Nhà nước, chương trình chính thức mang tên Ngày Thanh toán số Việt Nam. Tên gọi mới được kỳ vọng kế thừa thành quả của 5 năm trước, đồng thời mở rộng đối tượng hướng tới người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Thanh toán số mở rộng những “điểm chạm”

Tại Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, Vietcombank đồng hành cùng chương trình với vai trò Nhà tài trợ Kim cương. Với chủ đề “Chạm số - Sống xanh”, ngân hàng đặt câu chuyện chuyển đổi số trong mối liên hệ với những trải nghiệm tài chính ngày càng thuận tiện, an toàn và gắn với đời sống.

Theo bà Đoàn Hồng Nhun - thành viên Ban Điều hành, Giám đốc Khối Bán lẻ Vietcombank, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa sản phẩm lên môi trường số, mà quan trọng hơn là sử dụng công nghệ để mỗi trải nghiệm tài chính của khách hàng trở nên đơn giản, nhanh, an toàn và có trách nhiệm hơn với tương lai.

Những năm qua, Vietcombank từng bước triển khai định hướng này thông qua việc hợp nhất các dịch vụ số trên VCB Digibank, xác thực sinh trắc học, kết nối dữ liệu dân cư và VNeID, đồng thời số hóa ngày càng nhiều hành trình tài chính.

Theo Vietcombank, hiện hơn 17,5 triệu khách hàng cá nhân và 450.000 khách hàng tổ chức đã được xác thực dữ liệu sạch; hơn 20.000 tỷ đồng được giải ngân trực tuyến bằng chữ ký số qua VNeID. “Ý nghĩa lớn hơn những con số ấy là: khách hàng bớt một lần đến quầy, bớt một tờ giấy, bớt một vài thao tác và có thêm một trải nghiệm thuận tiện”, bà Nhung nói.

Một ví dụ được Vietcombank giới thiệu là thẻ Vietcombank Visa Hanoi Metro - MeGO, được phát triển để khách hàng có thể chạm thẻ hoặc thiết bị khi sử dụng Metro, kết nối tài chính số với giao thông công cộng và tiêu dùng bền vững.

Tại Sóng Festival sắp tới, 100% giao dịch tại các gian hàng được thực hiện bằng các phương thức thanh toán số. Vietcombank kỳ vọng đây sẽ là hình ảnh trực quan cho “Đường tài chính số - Phố không tiền mặt”, nơi thanh toán số kết nối ngân hàng với người dân, doanh nghiệp, giao thông, mua sắm, du lịch và các nhu cầu đời sống.

Đại sứ Châu Anh: Đưa thanh toán số đến gần người trẻ

Đảm nhận vai trò Đại sứ Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, Á hậu 1 Hoa hậu Việt Nam 2024 Trần Ngọc Châu Anh mong muốn lan tỏa thói quen thanh toán số an toàn, tiện lợi đến giới trẻ thông qua mạng xã hội và những trải nghiệm thực tế tại Sóng Festival.

Tại họp báo, Á hậu Trần Ngọc Châu Anh chia sẻ thanh toán số hiện không còn xa lạ với người trẻ mà đã trở thành một phần trong đời sống hàng ngày, từ những giao dịch nhỏ như mua cà phê đến mua sắm tại các cửa hàng.

Theo Á hậu Châu Anh, bên cạnh sự thuận tiện, thanh toán số còn có thể góp phần hình thành thói quen sống xanh, giảm những thao tác và giấy tờ không cần thiết. Tuy nhiên, sự tiện lợi cần đi cùng ý thức sử dụng công nghệ an toàn.

“Để có thể lan tỏa những thói quen "xanh" này với các bạn trẻ, Châu Anh mong muốn đồng hành cùng các bạn dưới góc nhìn của một người sử dụng thực tế, chia sẻ sự tiện lợi và tinh thần sống xanh. Chúng ta có thể giảm bớt những thao tác, giấy tờ không cần thiết, nhưng cũng cần biết sử dụng thanh toán số một cách thật an toàn”, Á hậu Châu Anh chia sẻ.

Với vai trò Đại sứ Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, Á hậu Châu Anh cho biết sẽ đồng hành cùng chương trình trong các hoạt động truyền thông trên mạng xã hội. Theo Á hậu Châu Anh, giới trẻ tiếp cận thông tin qua nhiều hình thức, vì vậy những nội dung được cá nhân hóa, gần với trải nghiệm thực tế sẽ giúp thông điệp về thanh toán số dễ tiếp cận hơn.

“Tôi đồng hành với chương trình trong vai trò cá nhân hóa các nội dung cũng như truyền tải những nội dung truyền cảm hứng trên các mạng xã hội như Facebook, TikTok hoặc Instagram. Châu Anh tin rằng khi mỗi người trẻ xem thanh toán số là một văn hóa sống văn minh, an toàn và tiện lợi thì chúng ta cũng đang cùng nhau đóng góp tích cực vào nền kinh tế số của đất nước”, người đẹp nói.

Bên cạnh hoạt động trực tuyến, Á hậu Châu Anh cũng kỳ vọng Sóng Festival sẽ tạo cơ hội để người trẻ trực tiếp trải nghiệm công nghệ và các phương thức thanh toán số. Sự kiện diễn ra ngày 24-25/10 tại Không gian Phố đi bộ Trần Nhân Tông, Hà Nội, là một trong những điểm nhấn của Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026.

Theo nữ Đại sứ, việc đưa công nghệ vào những hoạt động quen thuộc như mua sắm, giải trí hay trải nghiệm tại các gian hàng sẽ giúp những khái niệm về chuyển đổi số trở nên gần gũi hơn.

Thông qua vai trò Đại sứ, Á hậu Châu Anh mong muốn góp phần lan tỏa thông điệp “Chạm số - Sống xanh”, khuyến khích người trẻ chủ động tiếp cận, trải nghiệm và hình thành thói quen sử dụng thanh toán số an toàn, tiện lợi trong đời sống.