Dự án chậm, nguy cơ thiếu điện gia tăng
Ngày 7/10, ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực - cho biết việc triển khai các dự án trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và kế hoạch thực hiện còn chậm, tỷ lệ hoàn thành thấp.
Theo ông Hùng, các khâu chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, giải phóng mặt bằng mất nhiều thời gian, đòi hỏi địa phương quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện. Ngay từ đầu, Bộ Công Thương đã đánh giá việc đáp ứng chỉ tiêu tăng trưởng nguồn điện giai đoạn 2026-2030 có nhiều thách thức.
Lãnh đạo Cục Điện lực cũng chỉ ra những vướng mắc về giao đất, đàm phán, ký hợp đồng mua bán điện và cơ chế giá điện. Các trở ngại này ảnh hưởng đến tiến độ triển khai nguồn và lưới điện, gây sức ép lên việc bảo đảm cung ứng.
Trước đó, Bộ Công Thương cho biết sau hơn 3 năm triển khai Quy hoạch điện VIII, tổng công suất các dự án nguồn điện đã vận hành mới chiếm khoảng 5%; khoảng 9% đã khởi công nhưng chưa vận hành. Khoảng 28% đã lựa chọn được nhà đầu tư nhưng chưa khởi công, còn khoảng 45% chưa có chủ trương đầu tư.
Trong trường hợp tiến độ các dự án tiếp tục chậm, báo cáo tính toán hệ thống điện quốc gia có thể thiếu khoảng 4.256 MW công suất và 2,9 tỷ kWh điện năng năm 2027. Đến năm 2030, mức thiếu hụt có thể lên khoảng 13.964 MW và 61,18 tỷ kWh. Đây là kịch bản rủi ro gắn với tiến độ đầu tư.
Riêng với miền Bắc, dự báo nguy cơ thiếu khoảng 5.680 MW công suất và 2,9 tỷ kWh điện năng năm 2027. Bộ Công Thương đánh giá nhiều dự án nguồn điện lớn có nguy cơ không kịp vận hành trong giai đoạn đến năm 2030, trong khi khối lượng đầu tư nguồn và lưới điện còn thấp so với yêu cầu quy hoạch.
Tích nước thủy điện, tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư
Áp lực cung ứng còn gắn với diễn biến thời tiết và việc chuẩn bị nguồn nước phát điện. Trả lời câu hỏi về kịch bản ứng phó trước dự báo ảnh hưởng của El Nino, ông Hùng cho biết Bộ Công Thương đã chỉ đạo các đơn vị theo dõi sát nhu cầu phụ tải, thời tiết, thủy văn, nguồn nhiên liệu và tình hình vận hành để chủ động xử lý các tình huống bất thường.
Đối với thủy điện, Bộ Công Thương yêu cầu Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) phối hợp với EVN và các chủ đầu tư cập nhật diễn biến thủy văn, mực nước hồ, nhu cầu sử dụng nước hạ du để xây dựng phương án điều tiết phù hợp.
Về giải pháp tăng nguồn cung, Phó Cục trưởng Cục Điện lực Bùi Quốc Hùng cho biết Bộ Công Thương đang khẩn trương rà soát, sửa đổi Luật Điện lực, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai trong tháng 10. Việc sửa luật nhằm thể chế hóa các nội dung của Nghị quyết 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, tháo gỡ vướng mắc trong phát triển ngành điện.
Bộ Công Thương cũng kiến nghị Thủ tướng tăng cường đôn đốc, kiểm tra, giám sát các dự án đã có trong quy hoạch và kế hoạch thực hiện; gắn trách nhiệm triển khai với địa phương...
Liên quan đến cung ứng điện giai đoạn 2027-2030, lãnh đạo Cục Điện lực cho biết Bộ Công Thương đã trình Chính phủ báo cáo tổng thể, đang lấy ý kiến các bộ, ngành. Báo cáo gồm các giải pháp bảo đảm vận hành an toàn hệ thống và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII để cơ cấu nguồn, lưới điện đáp ứng nhu cầu.
