Ngủ dậy thành... giám đốc
Chia sẻ với PV Tiền Phong, bà H.T.M. (56 tuổi, quê Khánh Hòa) cho biết là giám đốc của hai doanh nghiệp mà bản thân không hề hay biết. Đến khi được con gái mua vé máy bay sang Hàn Quốc thăm cháu ngoại, ra sân bay, bà mới biết mình không được xuất cảnh vì doanh nghiệp đang nợ thuế.
“Trước giờ tôi chỉ làm nội trợ, chữ nghĩa không rành nay bỗng trở thành lãnh đạo một công ty ở TPHCM. Tôi đang nhờ người quen hỏi thăm làm cách nào để gỡ bỏ thông tin này nhưng không biết có kịp để lên chuyến bay trong tháng 10 này không” - bà M. lo lắng.
Trong khi đó, chị Lan Anh (ngụ tỉnh Tây Ninh) cũng đang mất ăn, mất ngủ khi bị mạo danh lập doanh nghiệp ở TPHCM. Chị Lan Anh chỉ biết sự việc khi mới đây nhận cảnh báo bị tạm hoãn xuất cảnh sau 30 ngày nếu không giải trình, kể từ ngày 24/9, do doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký quá 90 ngày.
“Tôi đã trình báo cơ quan công an bao gồm Phòng Cảnh sát Kinh tế, công an phường nơi doanh nghiệp hoạt động, Phòng Tài chính - Sở Kế hoạch đầu tư TPHCM (cũ) và thuế cơ sở. Bên thuế cơ sở và Phòng Tài chính có trả lời tôi khoảng 2 tháng sau khi gửi đơn” - chị Lan Anh nói.
Đáng nói là thời gian sau đó, để gỡ án nợ thuế từ trên trời rơi xuống này, chị Lan Anh phải lên xuống TPHCM nhiều lần, chầu chực, chờ đợi, gõ cửa nhiều cơ quan quản lý để có được tờ giấy không nợ thuế.
"Vô cùng gian nan và tốn công sức, thời gian, tiền bạc" - chị Lan Anh nói.
Ông Thành (ngụ TPHCM) cũng vừa phát hiện bị đánh cắp căn cước công dân để mở công ty và “gánh” khoản nợ thuế gần 3 tỷ đồng. Ông Thành đã vào ứng dụng eTax Mobile, tại đây có nút “Gửi phản ánh”. Khi nhấn vào nút này, người dùng có thể gửi tài liệu, hồ sơ trình báo, căn cước công dân… theo hướng dẫn.
“Tôi đã làm theo hướng dẫn nhưng không biết đã thoát khỏi tình trạng chủ doanh nghiệp ma hay chưa?” - ông Thành bày tỏ và mong nhận được sự hỗ trợ, hướng dẫn để bỏ thông tin này.
Vì sao bị mạo danh cũng phải gánh nợ?
Theo Luật sư Nguyễn Văn Được - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, trước đây việc đăng ký thành lập doanh nghiệp khá dễ dàng. Cơ quan đăng ký kinh doanh chủ yếu kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ về mặt thủ tục, như hồ sơ có đầy đủ biểu mẫu, thông tin theo quy định hay không. Họ không chịu trách nhiệm xác minh toàn bộ tính xác thực của những nội dung được kê khai.
Khi các đối tượng lợi dụng kẽ hở, sử dụng giấy tờ hoặc thông tin giả để đăng ký thành lập doanh nghiệp dưới tên của người khác, về mặt thủ tục, cơ quan đăng ký kinh doanh vẫn có thể cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trên cơ sở hồ sơ được xem là hợp lệ. Cơ quan thuế sau đó cũng cấp mã số thuế dựa trên thông tin đã được đăng ký.
“Chỉ cơ quan công an mới có thẩm quyền điều tra, xác minh, làm rõ hồ sơ đó có giả mạo hay không, ai là người thực hiện hành vi giả mạo, từ đó xác định trách nhiệm của những người liên quan” - ông Được cho biết.
Tuy nhiên, trong thời gian xác minh, người bị giả mạo vẫn có thể bị xem là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp trên hệ thống, phải đối mặt với những hệ quả pháp lý phát sinh, trong đó có việc bị tạm hoãn xuất cảnh. Các khó khăn chưa thể tháo gỡ, bởi các cơ quan liên quan không có cơ sở để xử lý tiếp như đóng mã số thuế, hủy giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Trước thực tế đó, Luật sư Nguyễn Văn Được đề xuất khi có đơn thư của cá nhân bị giả mạo danh tính, cơ quan công an cần nhanh chóng tiếp nhận, xác minh và trả lời theo đúng trình tự, thời hạn pháp luật quy định (30 ngày kể từ ngày nhận đơn thư).
Theo ông Được, khó khăn hiện nay là số lượng trường hợp cần xác minh rất lớn, trong khi việc điều tra có thể mất nhiều thời gian. Vì thế, trong quá trình chờ xác minh, ông Được kiến nghị cần có cơ chế “luồng xanh” hỗ trợ người nộp thuế, đặc biệt là những trường hợp thực sự có nhu cầu xuất cảnh.
Trong trường hợp người dân đã có đơn trình báo, sau khi đánh giá sơ bộ vụ việc, cơ quan công an có thể gửi thông báo tới cơ quan thuế để cơ quan thuế ra quyết định tạm thời chưa áp dụng việc tạm hoãn xuất cảnh. Tuy vậy, người nộp thuế cũng phải cam kết nếu có sai phạm phải chịu trách nhiệm.
Cơ quan thuế nói gì?
Ngày 7/10, trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện cơ quan Thuế TPHCM cho biết hiện nay trên địa bàn TPHCM người dân phản ánh có một số trường hợp cá nhân bị lấy cắp, bị giả mạo thông tin để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc pháp nhân không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế. Đối với trường hợp người dân phát hiện thông tin cá nhân của mình bị sử dụng để đăng ký doanh nghiệp mà không biết, cơ quan thuế đã phối hợp xử lý theo quy định pháp luật.
Theo Thuế TPHCM, Cục Thuế đã nâng cấp ứng dụng eTax Mobile, bổ sung chức năng để cá nhân tra cứu doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà mình đang được ghi nhận là người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh và gửi phản ánh khi phát hiện dấu hiệu hồ sơ đăng ký bị giả mạo hoặc thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Đây cũng là giải pháp giúp người dân sớm phát hiện những bất thường liên quan đến thông tin cá nhân, mã số thuế hoặc doanh nghiệp đứng tên mình để kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng.
Cục Thuế - Bộ Tài chính cho biết, trong quá trình triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế, thông qua đường dây nóng và ứng dụng eTax Mobile, ngành thuế đã ghi nhận khoảng 4.000 phản ánh của người dân về việc bị mạo danh thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp. Thông tin của các trường hợp này đều đã được chuyển sang cơ quan đăng ký kinh doanh để phối hợp xử lý.
