Nhà vật lý thiên văn Mark Hollands, công tác tại Đại học Warwick (Anh), là tác giả chính của nghiên cứu.
Ngày 15/10, ông cho biết màu sắc của hầu hết các ngôi sao phụ thuộc vào nhiệt độ và chỉ giới hạn trong một vài sắc thái. Tuy nhiên, sao lùn trắng - phần tàn dư đậm đặc của những ngôi sao tương tự Mặt trời đã chết - có thể phát sáng với một dải màu vô cùng đa dạng.
“Màu sắc của các ngôi sao bình thường về cơ bản chỉ là cam, trắng hoặc xanh lam. Chúng tôi phát hiện phần lớn sao lùn trắng có màu sắc tương tự. Nhưng có một số trường hợp đặc biệt, trong đó quy luật vật lý ở những lớp bên ngoài của các ngôi sao này trở nên khác thường đến mức tạo ra những sai lệch khá lớn trong phổ ánh sáng của chúng”, ông Hollands nói với CNN.
Theo chuyên gia này, những sai lệch đó bắt nguồn từ sự tương tác giữa heli trong khí quyển của sao lùn trắng với dấu vết của các nguyên tố khác. Thành phần các nguyên tố khác nhau giữa các sao lùn trắng, tùy thuộc vào vật chất đã tương tác với ngôi sao trong suốt vòng đời của nó.
Chẳng hạn, sắt, magiê và natri - những nguyên tố thường có trong đá - có thể xuất hiện trên bề mặt sao. Đây có thể là bằng chứng về một hệ hành tinh từng tồn tại gần đó, hoặc về “một vật thể như tiểu hành tinh đi quá gần sao lùn trắng”, ông Hollands giải thích.
“Vật thể đó bị xé vụn thành bụi, sau đó bụi đá và mảnh vụn rơi xuống sao lùn trắng. Rồi chúng hòa trộn vào các lớp bên ngoài của ngôi sao, nhờ đó chúng ta thực sự có thể xác định thành phần cấu tạo của vật chất đá ấy”, ông nói.
“Sao lùn trắng đang phá hủy các hành tinh, và chúng ta có thể quan sát những gì thực sự nằm bên trong hành tinh đó, từ đó tìm ra manh mối về cách những hành tinh này hình thành”, GS Adam Burgasser, chuyên gia về vật lý thiên văn tại Đại học California (Mỹ), cho biết.
“Đây giống như hiện trường vụ án. Chúng ta đang lần theo những bằng chứng còn sót lại, và điều đó cho phép chúng ta phần nào tái dựng câu chuyện về hành tinh ấy, về việc nó từng là gì và được hình thành như thế nào từ rất, rất, rất lâu trong quá khứ”, GS Burgasser nói.
Theo ông Hollands, đối với ngôi sao màu xanh lá cây, các nguyên tố chính hiện diện là canxi, natri và liti. Một ngôi sao đáng chú ý khác có màu “gần giống cá hồi”, do mật độ phân tử carbon cao.
Những phát hiện này có thể khơi dậy sự hứng thú của công chúng cũng như giới khoa học, để tìm hiểu thêm về một số vật thể khác thường hơn trong vũ trụ.
Mặc dù không thể quan sát trực tiếp các sao lùn trắng bằng mắt thường từ Trái đất, ông Hollands vẫn có thể tính toán màu sắc của chúng bằng cách sử dụng dữ liệu phổ sao.
Theo khẳng định của nhóm nghiên cứu, phổ sao là “dấu vân tay” được tạo ra khi ánh sáng sao được phân tách theo bước sóng, tương tự như cách lăng kính tách ánh sáng Mặt trời thành cầu vồng.
Theo ông Hollands, nghiên cứu này giúp đưa những vật thể ngoài không gian đến gần con người hơn.
