Bệnh diễn tiến nhanh, có thể để lại di chứng suốt đời
TPHCM vừa ghi nhận 3 học sinh Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, mắc bệnh do não mô cầu nhóm B, trong đó một em đã tử vong, hai em còn lại đang được điều trị. Ngành y tế đang khẩn trương rà soát người tiếp xúc gần, triển khai các biện pháp dự phòng nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây lan.
BS.CKII Đoàn Công Viên, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC), cho biết bệnh do não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh có thể biểu hiện dưới dạng viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc đồng thời cả hai thể. Đây là căn bệnh nguy hiểm, có thể gây tử vong chỉ trong vòng vài giờ.
"Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng tỷ lệ mắc cao nhất ở trẻ dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên từ 15 đến 24 tuổi. Người chưa được tiêm vaccine, người suy giảm miễn dịch, người hút thuốc lá hoặc thường xuyên sinh sống, học tập, làm việc trong môi trường đông người, chật hẹp, thiếu thông thoáng cũng có nguy cơ mắc bệnh", bác sĩ Viên cho hay.
Vị chuyên gia cho biết, vi khuẩn não mô cầu lây qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc qua tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp.
Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 3-4 ngày. Trong giai đoạn đầu, người mắc có thể hắt hơi, sổ mũi, mệt mỏi, dễ nhầm với cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể nhanh chóng chuyển nặng nên việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo rất quan trọng.
Ở thể viêm màng não, người bệnh thường sốt cao đột ngột, rét run, đau đầu dữ dội, nôn mửa, cứng cổ, sợ ánh sáng. Khi bệnh nặng, người bệnh có thể rối loạn ý thức, co giật, hôn mê. Với trẻ nhỏ, các dấu hiệu đáng chú ý gồm bỏ bú, quấy khóc, ngủ li bì hoặc thóp phồng.
Ở thể nhiễm khuẩn huyết, người bệnh có thể sốt cao đột ngột, rét run, đau cơ, đau nhức khớp toàn thân và xuất hiện các nốt tử ban ở đùi, cẳng chân hoặc thân mình. Những nốt này có thể lan rộng nhanh, phần trung tâm bị hoại tử. Trường hợp nhiễm khuẩn huyết tối cấp có thể khiến người bệnh sốc nhiễm khuẩn, tụt huyết áp, suy đa tạng, rối loạn đông máu và tử vong trong thời gian ngắn.
Ai cần dùng thuốc dự phòng?
Theo HCDC, vi khuẩn não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp, chủ yếu thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn. Vì vậy, người sống cùng nhà hoặc tiếp xúc gần với bệnh nhân là nhóm có nguy cơ lây nhiễm cao, cần được tư vấn sử dụng thuốc dự phòng càng sớm càng tốt.
Những người được xem là tiếp xúc gần gồm người sống chung nhà với bệnh nhân, trẻ học cùng lớp có dùng chung ly uống nước hoặc đồ chơi, người sống hoặc làm việc cùng phòng và người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân. Ngoài ra, những người tiếp xúc mật thiết với bệnh nhân hoặc tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp của bệnh nhân mà không có phương tiện bảo hộ cũng thuộc nhóm có nguy cơ.
HCDC lưu ý thuốc dự phòng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ở người đã tiếp xúc gần nhưng không thay thế việc chủ động phòng bệnh bằng vaccine và các biện pháp phòng ngừa hằng ngày.
Để phòng bệnh, người dân cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, súc miệng, vệ sinh mũi họng, đeo khẩu trang, giữ nơi ở và nơi làm việc thông thoáng, không dùng chung vật dụng cá nhân. Bên cạnh đó, cần ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, luyện tập thể thao, nâng cao thể trạng và hạn chế tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ, đặc biệt là sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ hoặc phát ban, người dân cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra, xử trí kịp thời.
Người tiếp xúc gần cần tiêm thuốc dự phòng sớm
HCDC khuyến cáo người tiếp xúc gần cần được bác sĩ tư vấn dùng thuốc dự phòng càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi xác định ca bệnh. Nhóm này cũng cần hạn chế tiếp xúc với người khác và theo dõi sức khỏe trong 10-14 ngày. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, phát ban hoặc buồn nôn, cần đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.
