“Tôi thực sự sốc khi biết mình mắc bệnh tim vì trước đó tôi luôn cảm thấy khỏe mạnh và chơi thể thao mỗi tuần. Tôi chưa từng nghĩ mình sẽ phải trải qua một cuộc phẫu thuật tim, nhất là ở độ tuổi này”, anh Andrew chia sẻ.
Kết quả thăm khám cho thấy anh Andrew bị hở van hai lá nguyên phát mức độ nặng do thoái hóa van hai lá dạng Barlow. Dù chưa có triệu chứng rõ ràng, thất trái và nhĩ trái đã giãn, cho thấy bệnh đã bắt đầu ảnh hưởng đến cấu trúc tim. Các thông số siêu âm ghi nhận đường kính cuối tâm thu thất trái vượt ngưỡng 40 mm và chức năng tâm thu bắt đầu thay đổi, là những yếu tố quan trọng khi cân nhắc thời điểm can thiệp.
GS TS BS. Nguyễn Hoàng Định - Phó Giám đốc BV ĐHYD cho biết, khi van hai lá đóng không kín, một phần máu phụt ngược về nhĩ trái sau mỗi nhịp tim. Tình trạng kéo dài làm tăng gánh nặng cho tim và khiến các buồng tim giãn dần. Vì vậy, quyết định can thiệp không chỉ dựa vào triệu chứng mà còn cần đánh giá mức độ hở van, kích thước, chức năng tim và khả năng sửa van. Trường hợp của anh Andrew cho thấy việc xác định đúng thời điểm can thiệp có ý nghĩa quan trọng ngay cả khi người bệnh vẫn cảm thấy khỏe mạnh.
Theo TS BS. Phạm Trần Việt Chương - Khoa Phẫu thuật Tim mạch BV ĐHYD, van hai lá dạng Barlow là một dạng tổn thương thoái hóa phức tạp. Mô van thường dày và dư thừa, nhiều phân đoạn của cả hai lá van có thể cùng bị phồng hoặc sa; dây chằng nâng đỡ có thể dài, mảnh hoặc đứt, trong khi vòng van thường giãn lớn. Do tổn thương xuất hiện đồng thời ở nhiều thành phần, việc sửa van đòi hỏi phẫu thuật viên đánh giá chính xác từng vùng và phối hợp nhiều kỹ thuật để khôi phục khả năng đóng kín của van.
Ở anh Andrew, vùng P2 của lá sau van hai lá bị sa rộng kèm đứt dây chằng. Ê-kíp lựa chọn sửa van nhằm bảo tồn van tự nhiên thay vì thay van nhân tạo. Phương pháp này giúp bảo tồn hệ thống dây chằng và cơ nhú, qua đó duy trì hình học và chức năng thất trái. Đồng thời, người bệnh có thể hạn chế những bất lợi của van nhân tạo như phải sử dụng thuốc kháng đông kháng vitamin K lâu dài đối với van cơ học, nguy cơ thoái hóa và phải can thiệp lại đối với van sinh học, cũng như nguy cơ huyết khối, thuyên tắc hoặc viêm nội tâm mạc liên quan đến van nhân tạo.
Điểm đặc biệt của ca mổ là tổn thương van phức tạp được sửa hoàn toàn bằng phẫu thuật nội soi ít xâm lấn. Thay cho đường mở xương ức, ê-kíp tiếp cận tim qua đường rạch khoảng 4 cm ở ngực phải cùng một đường nhỏ đặt camera. Trong phẫu trường hạn chế, phẫu thuật viên phải xác định chính xác vùng sa, tái tạo dây chằng với chiều dài phù hợp và đặt vòng van qua đường mổ nhỏ.
Ê-kíp sử dụng hai cặp dây chằng nhân tạo để nâng đỡ vùng P2 bị sa, theo nguyên tắc bảo tồn tối đa mô van, đồng thời đặt vòng van số 36 nhằm tái lập hình dạng và kích thước vòng van, tăng độ ổn định của kết quả sửa. Siêu âm tim qua thực quản ngay trong mổ ghi nhận hai thất co bóp tốt và không còn hở van hai lá đáng kể.
Sau phẫu thuật, người bệnh hồi phục thuận lợi, huyết động ổn định và được rút nội khí quản chỉ sau 5 giờ. Người bệnh chuyển về khoa phòng vào ngày hậu phẫu thứ hai, được vận động và phục hồi chức năng sớm, sau đó xuất viện vào ngày hậu phẫu thứ tư.
Khi tái khám một tuần sau phẫu thuật, siêu âm tim ghi nhận vòng van ở đúng vị trí, không hẹp van, kết quả sửa van tốt và dòng hở bệnh lý gần như được loại bỏ. Kích thước thất trái giảm rõ so với trước mổ, bước đầu cho thấy quá trình tái cấu trúc tim thuận lợi sau khi tình trạng hở van nặng được điều chỉnh.
Đã sinh sống tại Việt Nam khoảng 10 năm, anh Andrew đánh giá tích cực quá trình điều trị tại BV ĐHYD. Theo anh, việc được bác sĩ trao đổi thẳng thắn, giải thích rõ tình trạng bệnh và phương án điều trị giúp anh an tâm hơn trước cuộc phẫu thuật. Sự chăm sóc của đội ngũ nhân viên y tế cũng để lại nhiều ấn tượng tích cực. Từ trường hợp của anh Andrew, việc tiếp nhận và điều trị người bệnh quốc tế không chỉ đòi hỏi năng lực triển khai các kỹ thuật chuyên sâu mà còn cần sự phối hợp xuyên suốt trong tư vấn, giao tiếp, điều trị và chăm sóc sau phẫu thuật. Trên nền tảng chuyên môn và chất lượng dịch vụ, BV ĐHYD tiếp tục nâng cao khả năng phục vụ người bệnh quốc tế, phù hợp với định hướng phát triển dịch vụ y tế chất lượng cao và du lịch y tế của quốc gia.
TS BS. Phạm Trần Việt Chương cho biết, hở van hai lá nặng có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Với người đã được chẩn đoán hở van hai lá, việc theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi về cấu trúc và chức năng tim, từ đó lựa chọn thời điểm can thiệp phù hợp, tránh chờ đến khi chức năng tim đã suy giảm mới điều trị.
