Theo người nhà, ban đầu, người bệnh được đưa đi khám và được chẩn đoán nghi mắc bệnh lý tuyến giáp, sau đó chuyển sang cơ sở y tế khác để kiểm tra. Tuy nhiên, tại đây, các bác sĩ không phát hiện vấn đề bất thường và cho người bệnh về nhà.
ThS.BSNT Ngô Duy Thịnh, Khoa Tai, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, bác sĩ trực tiếp điều trị cho người bệnh, cho biết khi tiếp nhận, bệnh nhân chủ yếu có cảm giác vướng, nhột và khó chịu trong họng. Đây là những triệu chứng không đặc hiệu, dễ khiến người bệnh bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường.
Tuy nhiên, kết hợp với tiền sử thường xuyên đi rừng và uống nước suối, các bác sĩ đặt ra khả năng có dị vật sống trong vùng họng - thanh quản. Qua nội soi thanh quản, ê-kíp phát hiện một con đỉa đang bám tại vùng thanh môn.
Theo bác sĩ Thịnh, người có dị vật sống trong thanh quản không nhất thiết phải đau họng dữ dội hay khó thở rõ rệt ngay từ đầu. Các triệu chứng ban đầu có thể khá kín đáo, chẳng hạn như cảm giác vướng họng, khó chịu hoặc thay đổi giọng nói.
Đỉa bám tại vị trí nguy hiểm, có thể gây tắc đường thở
Đáng chú ý, con đỉa được phát hiện ở vùng thanh môn, nơi có hai dây thanh và khe thanh môn cho không khí đi qua khi hô hấp. Đây là vị trí đặc biệt nguy hiểm nếu dị vật phát triển hoặc di chuyển, làm ảnh hưởng đến sự thông thoáng của đường thở.
Bác sĩ Thịnh cảnh báo, việc người bệnh chưa xuất hiện tình trạng khó thở nghiêm trọng không đồng nghĩa với việc có thể trì hoãn điều trị. Khi hút máu, đỉa có thể tăng kích thước, trong khi thân đỉa và sự di động của nó có khả năng làm hẹp, thậm chí bít tắc đường thở.
Bên cạnh đó, nước bọt của đỉa chứa chất chống đông, có thể khiến vị trí bám chảy máu kéo dài. Vì vậy, khi phát hiện đỉa trong thanh quản, người bệnh cần được xử trí sớm tại cơ sở y tế có đủ chuyên môn và phương tiện bảo đảm an toàn đường thở.
Về đường xâm nhập, bác sĩ nhận định con đỉa có thể theo nước suối vào miệng, sau đó bám vào niêm mạc vùng họng - thanh quản. Những trường hợp đỉa xâm nhập đường hô hấp sau khi uống nước tự nhiên chưa được xử lý cũng đã được ghi nhận trong y văn. Tuy nhiên, đây mới là nhận định dựa trên bệnh sử, chưa đủ cơ sở để khẳng định chính xác nguồn nước gây ra tình trạng của người bệnh.
Theo bác sĩ Thịnh, việc lấy dị vật sống trong thanh quản có những thách thức nhất định. Đỉa có thân trơn, khả năng di động và giác bám giữ khá chắc vào niêm mạc. Nếu thao tác thiếu kiểm soát, dị vật có thể tuột xuống sâu hơn, bị đứt hoặc gây tổn thương niêm mạc, dẫn đến chảy máu.
Với trường hợp này, ê-kíp tiến hành lấy đỉa bằng phương pháp soi treo thanh quản dưới gây mê. Phương pháp giúp bộc lộ rõ vùng thanh môn, tạo điều kiện để bác sĩ thao tác chính xác trong khi người bệnh không cử động.
Trong quá trình can thiệp, các bác sĩ chú trọng lấy dị vật nguyên vẹn, hạn chế tổn thương niêm mạc và duy trì an toàn đường thở. Ê-kíp đồng thời theo dõi hô hấp, chuẩn bị phương tiện kiểm soát đường thở và kiểm tra lại vùng đỉa bám sau khi lấy dị vật.
Sau điều trị, sức khỏe người bệnh ổn định, hô hấp trở lại bình thường và cảm giác khó chịu trong cổ họng không còn. Người nhà cho biết tình trạng của bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt.
Không uống trực tiếp nước suối
Từ trường hợp trên, bác sĩ Thịnh khuyến cáo người dân cần chú ý các triệu chứng bất thường sau khi uống nước suối hoặc tiếp xúc với nguồn nước tự nhiên. Những dấu hiệu như cảm giác nhột, vướng trong họng, cảm giác như có vật di chuyển, ho dai dẳng, khàn tiếng, khạc ra máu hoặc nước bọt lẫn máu cần được kiểm tra sớm tại cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng.
Các triệu chứng này không đồng nghĩa chắc chắn có đỉa trong đường hô hấp, nhưng không nên chủ quan, đặc biệt khi người bệnh có tiền sử sử dụng nước tự nhiên chưa qua xử lý.
Nếu xuất hiện khó thở, thở rít, tím tái hoặc không thể nói bình thường, người bệnh cần được cấp cứu ngay. Tại Việt Nam, người dân có thể gọi số cấp cứu 115 để được hỗ trợ.
Bác sĩ cũng lưu ý người dân không tự dùng tay hoặc dụng cụ để móc, gắp dị vật trong họng; không cố nuốt cơm hoặc uống thật nhiều nước với hy vọng đẩy dị vật xuống. Đặc biệt, không đổ muối, rượu, giấm hay hóa chất vào họng để làm đỉa nhả ra, bởi những cách xử lý này có thể gây tổn thương, sặc và khiến việc kiểm soát dị vật trở nên khó khăn hơn.
Để phòng tránh, người dân khi đi rừng, làm nương rẫy nên chủ động mang theo đủ nước uống an toàn, không uống trực tiếp nước suối và không sử dụng nước chưa xử lý để súc miệng. Trong trường hợp buộc phải sử dụng nguồn nước tự nhiên, cần xử lý đúng cách trước khi dùng; đun sôi là một biện pháp giúp tiêu diệt nhiều tác nhân gây bệnh trong nước.
