Phóng viên Báo Tiền Phong trao đổi với ông Thạch Văn Chung, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh về vấn đề này.
Thưa ông, vì sao Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh xác định phát triển đoàn viên là người lao động nước ngoài là một nhiệm vụ quan trọng?
Ông Thạch Văn Chung: Thành phố Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, với nhiều khu công nghiệp đang hoạt động, thu hút hàng nghìn doanh nghiệp, trong đó có nhiều doanh nghiệp FDI sử dụng số lượng lớn lao động trong và ngoài nước.
Cùng với quá trình thu hút đầu tư, số lượng người lao động nước ngoài làm việc tại các doanh nghiệp tăng nhanh. Đây là điều kiện thuận lợi để tổ chức Công đoàn mở rộng đối tượng tập hợp, vận động và phát triển đoàn viên là người nước ngoài.
Thực hiện Luật Công đoàn năm 2024, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đã chủ động tuyên truyền, vận động người lao động nước ngoài làm việc hợp pháp tại các doanh nghiệp gia nhập Công đoàn. Đây không chỉ là mở rộng số lượng đoàn viên mà còn khẳng định tính mở, tính hội nhập của tổ chức Công đoàn, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa trong các doanh nghiệp FDI.
Việc kết nạp đoàn viên là người lao động nước ngoài cũng góp phần cụ thể hóa, hiện thực hóa chủ trương của Đảng theo Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; qua đó góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo môi trường thuận lợi cho khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phát triển bền vững.
Công tác này đã đạt được những kết quả như thế nào, thưa ông?
Ông Thạch Văn Chung: Theo số liệu đến ngày 5/9, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đang trực tiếp chỉ đạo 2.521 Công đoàn cơ sở doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách Nhà nước với 667.497 đoàn viên. Riêng trong quý III, chúng tôi đã thành lập mới 246 Công đoàn cơ sở với 11.917 đoàn viên.
Cùng với việc phát triển đoàn viên, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đã tiếp tục rà soát, cập nhật danh sách doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động chưa thành lập tổ chức Công đoàn để tập trung vận động phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở.
Đáng chú ý, đến tháng 7, toàn thành phố Bắc Ninh đã kết nạp trên 1.200 đoàn viên là người lao động nước ngoài. Kết quả này bước đầu cho thấy người lao động nước ngoài ngày càng quan tâm và tham gia vào tổ chức Công đoàn Việt Nam.
Trong quý III, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh tổ chức Hội thảo “Công tác phát triển đoàn viên là người lao động nước ngoài tại các Công đoàn cơ sở trên địa bàn”, với 15 ý kiến của các chuyên gia, cán bộ công đoàn chia sẻ về chủ đề này.
Để vận động người lao động nước ngoài gia nhập Công đoàn, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đã triển khai những giải pháp gì?
Ông Thạch Văn Chung: Ngay từ đầu năm, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh tập trung chỉ đạo, giao chỉ tiêu cụ thể, phân công cán bộ phụ trách địa bàn, thường xuyên rà soát doanh nghiệp và đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động.
Chúng tôi phối hợp với Ban Quản lý các Khu công nghiệp thành phố Bắc Ninh trong tuyên truyền phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở; nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng lao động; tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động, pháp luật Công đoàn; tổ chức bồi dưỡng, tập huấn và trao đổi thông tin liên quan đến người lao động.
Bên cạnh đó, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh phối hợp với các cơ quan liên quan khảo sát, nắm tình hình doanh nghiệp, tình hình công nhân lao động là người nước ngoài để có phương án tuyên truyền, vận động phù hợp, đồng thời kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Đồng thời, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đã thành lập 7 Văn phòng Cụm địa bàn Khu công nghiệp để tăng cường cán bộ sâu sát cơ sở.
Thực tế cho thấy việc tập hợp lao động nước ngoài vào tổ chức Công đoàn không đơn giản. Những khó khăn lớn nhất hiện nay là gì?
Ông Thạch Văn Chung: Khó khăn trước hết là rào cản ngôn ngữ và sự khác biệt về văn hóa. Bên cạnh đó, lao động nước ngoài có sự biến động tương đối lớn do thời hạn hợp đồng ngắn. Một số doanh nghiệp còn e ngại trong việc vận động người lao động nước ngoài tham gia Công đoàn.
Trong khi đó, đội ngũ cán bộ Công đoàn cơ sở còn hạn chế về ngoại ngữ và kỹ năng tuyên truyền trong môi trường doanh nghiệp đa quốc gia. Tài liệu tuyên truyền bằng các ngôn ngữ phổ biến như tiếng Anh, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản cũng chưa được xây dựng đầy đủ.
Theo ông, cần làm gì để khắc phục những hạn chế này?
Ông Thạch Văn Chung: Trước hết, cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng ứng dụng công nghệ số, xây dựng các sản phẩm truyền thông trực quan, song ngữ; tăng cường đối thoại, tư vấn pháp luật và tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao để tạo sự gắn kết giữa người lao động nước ngoài với tổ chức Công đoàn.
Cùng với đó, cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Công đoàn cơ sở về ngoại ngữ, kỹ năng tuyên truyền, vận động và đối thoại trong môi trường doanh nghiệp FDI. Có thể xây dựng lực lượng cộng tác viên là những người lao động có khả năng ngoại ngữ để hỗ trợ công tác phát triển đoàn viên. Trong quý III, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh tổ chức 5 lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ công đoàn cơ sở, trong đó có nội dung sử dụng phần mềm App “Quản lý Công đoàn Bắc Ninh”.
Công tác điều tra, khảo sát tình hình doanh nghiệp và người lao động nước ngoài cũng cần sát thực tế hơn, từ đó xây dựng kế hoạch phát triển đoàn viên phù hợp với từng địa bàn, từng doanh nghiệp.
Trong thời gian tới, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đặt trọng tâm gì trong phát triển đoàn viên là người nước ngoài?
Ông Thạch Văn Chung: Trong bối cảnh thành phố Bắc Ninh tiếp tục đẩy mạnh thu hút đầu tư, số lượng người lao động nước ngoài dự kiến còn tăng và cơ cấu ngày càng đa dạng, công tác phát triển đoàn viên là người nước ngoài sẽ tiếp tục là một nhiệm vụ quan trọng.
Mục tiêu là vừa phát triển số lượng, vừa nâng cao chất lượng hoạt động Công đoàn tại các doanh nghiệp FDI. Chúng tôi sẽ tập trung vào tuyên truyền, vận động phù hợp với từng nhóm lao động; gắn phát triển đoàn viên với chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; đồng thời nâng cao chất lượng hoạt động của công đoàn cơ sở.
Trong quý IV, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh tiếp tục xác định phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở là nhiệm vụ trọng tâm; chú trọng đổi mới phương thức kết nạp đoàn viên gắn với nâng cao chất lượng hoạt động Công đoàn cơ sở, nhất là tại doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước.
Điều quan trọng là phải tìm được phương thức tiếp cận phù hợp, xóa dần rào cản ngôn ngữ, văn hóa, tăng cường đối thoại và để người lao động nước ngoài hiểu rằng Công đoàn không chỉ là tổ chức đại diện mà còn đồng hành, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của họ. Cùng với đó, chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và khai thác mạng xã hội để nâng cao chất lượng tuyên truyền; khẩn trương rà soát, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ Công đoàn cơ sở.
Qua đó, tổ chức Công đoàn có thể tập hợp đông đảo người lao động, trong đó có lao động nước ngoài, cùng xây dựng môi trường làm việc ổn định, hài hòa và đóng góp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Trân trọng cảm ơn ông!
