Vượt biên trong đêm giá rét
Đầu tháng 9/2026, qua công tác rà soát đối tượng và tàng thư nghiệp vụ, các trinh sát Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai phát hiện Giàng Thị C. (SN 2009) có dấu hiệu xuất cảnh trái phép.
Quá trình xác minh cho thấy, C. từng bị một đường dây tổ chức đưa trái phép từ Việt Nam sang Trung Quốc để lấy chồng. Nhận định vụ việc có dấu hiệu tội phạm, các đối tượng trong đường dây có sự câu kết và sử dụng nhiều thủ đoạn đối phó, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai báo cáo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai lập án đấu tranh.
Khi được triệu tập làm việc, C. khai khoảng tháng 12/2023, thông qua mạng xã hội Facebook, cô được một đối tượng lôi kéo đi lấy chồng Trung Quốc.
Tuổi đời còn trẻ, kinh nghiệm sống và hiểu biết hạn chế, C. giấu bố mẹ, một mình bắt xe khách lên thành phố Lào Cai cũ. Tại đây, cô được các đối tượng đón rồi đưa thẳng về nhà tại thôn Cốc Lầy, xã Bản Lầu, tỉnh Lào Cai.
C. bị giữ tại đây khoảng một tuần. Chiều muộn 24/12/2023, các đối tượng đưa cô sang nhà một người khác ở khu vực giáp biên giới. Rạng sáng hôm sau, giữa cái rét và sương mù dày đặc, C. được gọi dậy, rửa mặt rồi lên xe máy. Người điều khiển tắt đèn, chạy theo đường mòn hướng lên biên giới.
Sau gần một giờ di chuyển, C. được đưa đến khu vực Mốc 154. Tại đây, cô bị đưa qua biên giới và giao cho một người đàn ông Trung Quốc.
Người này đưa C. vào tỉnh An Huy, Trung Quốc, giao cho một người đàn ông khoảng 40 tuổi để làm vợ. Sau đó C. sinh con với người đàn ông này. Đến năm 2026, cô bị lực lượng chức năng Trung Quốc bắt giữ do cư trú trái phép.
Từ lời khai của C., nhiệm vụ đặt ra với lực lượng phá án là phải xác định những người trực tiếp đón, đưa dẫn cô qua biên giới.
"Nhưng đây không phải việc dễ dàng. Thời gian vụ việc đã xảy ra lâu, nạn nhân lại trải qua nhiều biến cố khiến tâm lý thiếu ổn định, ký ức bị xáo trộn. Trong quá trình tiếp xúc, các đối tượng đều đeo khẩu trang, ít giao tiếp. Vì e sợ, C. cũng không dám nhìn thẳng vào họ. Thông tin về những người đưa mình đi vì thế gần như chỉ còn những mảnh ký ức rời rạc", Trung tá Vũ Trần Minh Đạt, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai kể.
Sau nhiều lần được các trinh sát động viên, gọi hỏi, C. nhớ ra một số đặc điểm: một đối tượng đeo khuyên tai, có đôi lông mày dài, tóc rẽ ngôi và nói tiếng H'Mông. Từ những chi tiết ít ỏi đó, các trinh sát bắt đầu lần tìm.
Dấu vết cách Lào Cai 500km
Nhiều mũi trinh sát được tổ chức đến các địa phương để xác minh. Các đối tượng trong diện nghi vấn được rà soát, sàng lọc; thông tin liên tục được đối chiếu, tổng hợp. Sau quá trình truy xét, Sùng Văn Quang, SN 1996, trú tại thôn Cốc Lầy, xã Bản Lầu, Lào Cai nổi lên là đối tượng nghi vấn. Quang có nhiều năm làm nghề cửu vạn, có quan hệ với những người làm chủ hàng, cai bốc vác bên Trung Quốc.
"Nhưng khi trinh sát tìm đến nơi ở, Quang đã vắng mặt tại địa phương trong thời gian dài. Người thân cũng không biết người này đang làm gì, ở đâu", Trung tá Đạt chia sẻ.
Bằng việc sử dụng đồng bộ các biện pháp công tác Biên phòng, cùng sự chỉ đạo, hỗ trợ áp dụng các biện pháp đặc biệt của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và Cục Phòng chống ma túy và tội phạm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, lực lượng đánh án xác định Quang đang làm công nhân tại một nhà máy ở Khu công nghiệp Cầu Kiền, Thiên Hương, Hải Phòng, cách Lào Cai khoảng 500km. Một tổ công tác nhanh chóng được điều động xuống Hải Phòng.
"Quang được xác định là người có nhiều năm hoạt động qua lại khu vực biên giới nên việc xác minh, truy tìm không dễ dàng. Người này che giấu nhân thân, thường xuyên thay đổi nơi trọ, không sống chung ở ghép, vì vậy việc xác định vị trí của Quang rất khó khăn", Trung tá Vũ Trần Minh Đạt cho hay.
Sau nhiều biện pháp nghiệp vụ, trinh sát nắm được, chiều muộn 27/9, Quang sẽ đến một quán cà phê tại phường Lê Thanh Nghị, Hải Phòng. Phương án bắt giữ được tổ công tác triển khai nhanh chóng, chặt chẽ. 20h30 ngày 27/9, lực lượng truy xét bắt giữ thành công Sùng Văn Quang, đảm bảo an toàn.
Đồng thời, tại Lào Cai, một mắt xích khác trong đường dây cũng dần được làm rõ. Đó là Ly Thền Hồ, sinh năm 1991, trú tại thôn Pha Long, xã Pha Long, Lào Cai, người trực tiếp đưa Châu qua biên giới và giao cho các đối tượng phía Trung Quốc. Sau khi thực hiện hành vi, Hồ trở về địa phương, hành nghề sửa chữa xe máy.
17h ngày 28/9, lực lượng đặc nhiệm Phòng Nghiệp vụ, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai bắt giữ Ly Thền Hồ khi người này vẫn đang sửa xe. Tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, Quang và Hồ khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội.
Theo đó, khoảng cuối năm 2023, Quang được một người phụ nữ đặt vấn đề đưa C. qua biên giới để lấy chồng. Quang đồng ý rồi liên hệ với Ly Thền Hồ để đưa C. đi qua biên giới. Hồ yêu cầu được trả trước 3,3 triệu đồng tiền công.
Quang thông báo lại với người phụ nữ. Người này đồng ý và gửi cho Quang tài khoản WeChat của một người đàn ông Trung Quốc. Quang sau đó vượt qua khu vực suối biên giới thuộc xã Bản Lầu sang Trung Quốc nhận 1.500 nhân dân tệ tiền công (khoảng hơn 5 triệu đồng theo tỉ giá quy đổi vào thời điểm đó-PV).
Tối 24/12/2023, Quang dùng xe máy chở C. lên nhà Hồ, giao C. cho Hồ và trả 3,4 triệu đồng tiền công, phần còn lại Quang để chi tiêu cá nhân hết. Rạng sáng hôm sau, Hồ đưa C. lên khu vực Mốc 154, vén rào đưa cô qua biên giới rồi giao cho một người đàn ông Trung Quốc. Sau đó Hồ trở về nhà và thông báo cho Quang đã đưa được C. sang Trung Quốc.
Qua xác minh, các đối tượng liên quan được cho là đã nhận số tiền 110.000 nhân dân tệ (khoảng hơn 380 triệu đồng-PV) thông qua WeChat của chồng Châu là Đồng Quang Hưng, người ở tỉnh An Huy, Trung Quốc.
Từ những lời khai và tài liệu thu thập được, lực lượng chức năng xác định vụ việc không chỉ dừng lại ở hành vi đưa người xuất cảnh trái phép mà còn có sự câu kết giữa các đối tượng trong nước với những người ở phía Trung Quốc thông qua mạng xã hội, ứng dụng WeChat để thỏa thuận, giao nhận tiền.
Theo Trung tá Vũ Trần Minh Đạt, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, hành vi của Sùng Văn Quang và Ly Thền Hồ có tính chất nguy hiểm cho xã hội. Các đối tượng phạm tội có tổ chức, tìm nhiều thủ đoạn để che giấu, xóa dấu vết, trốn tránh lực lượng chức năng.
“Việc tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép của Sùng Văn Quang và Ly Thền Hồ không chỉ dừng lại ở hành vi xuất cảnh trái phép đơn thuần, mà là một mắt xích nguy hiểm trong chuỗi tội phạm có tổ chức mang tính dây chuyền. Việc tham gia các đường dây này thường là lớp vỏ bọc hoặc tiền đề để dung dưỡng và phát sinh nhiều loại tội phạm nguy hiểm khác, đặc biệt là tội mua bán người”, Trung tá Vũ Trần Minh Đạt nói.
Ngày 2/10, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”, quy định tại Điều 348 Bộ luật Hình sự. Hiện, vụ án đang được tiếp tục điều tra, mở rộng, làm rõ vai trò của những người liên quan và xử lý các đối tượng theo quy định pháp luật.
