10 năm nợ đọng tại Đề án cầu treo dân sinh: Cầu nối bờ vui, nhà thầu buồn cả thập kỷ

Trở lại những cây cầu nối nhịp dân sinh

Đi theo con đường dốc dẫn vào suối Bản Lầu ở xã Ngọc Long, tỉnh Tuyên Quang, đập vào mắt nhóm phóng viên là cây cầu treo bằng thép lừng lững vắt ngang lòng suối xanh thẳm. Nhịp cầu đung đưa nhẹ theo nhịp quay bánh xe máy của người dân và bước chân ríu rít của các em học sinh xã Ngọc Long mỗi buổi sáng đến trường.

Đứng trên mặt sàn thép vững chãi, ông Nguyễn Văn Hưng – người dân trong bản cùng ông Nguyễn Văn Cần, Bí thư Chi bộ thôn Bản Dày (gồm thôn Bản Lầu trước đây) không giấu được nụ cười rạng rỡ khi kể về sự đổi thay của quê hương từ ngày có cầu. Hai ông nói, cây cầu Bản Lầu này đã giúp hàng ngàn người dân không còn phải đối mặt với hiểm nguy mỗi mùa nước lũ, kinh tế giao thương cũng từ đó mà phát triển khởi sắc hơn rất nhiều.

Ngược lên vùng núi Tây Bắc, tại xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai, hình ảnh những cây cầu treo vươn qua lòng suối dữ cũng mang đến những cảm xúc phấn chấn tương tự. Nhớ lại những tháng ngày gian khó trước năm 2016, ông Vàng A Páo, Trưởng thôn Mý Háng Tâu, xã Phúng Luông trầm ngâm kể, lúc ấy, bà con chỉ biết góp công làm cầu tạm bằng gỗ và dây rừng vắt vẻo qua suối. Mỗi khi mùa mưa đến, nước lũ cuồn cuộn đổ về cuốn phăng đi nhịp cầu mỏng manh, khiến người dân muốn sang bên kia suối phải trèo đèo lội suối đi vòng xa hơn 3 ki-lô-mét. Từ ngày hai cây cầu Mý Háng Tủa Chử và Mý Háng Tâu với tổng vốn hơn 4 tỷ đồng được dựng lên, trẻ em đi học yên tâm tuyệt đối, bà con chở ngô lúa ra ngoài bán cũng bon bon trên những chuyến xe máy êm ru.

Câu chuyện cổ tích giữa đời thường ấy cũng đã được viết tại bản Nậm Hoi, xã Nậm Cuỗi, tỉnh Lai Châu. Từng có những tháng mưa lũ kéo dài, gần 30 hộ dân bản Nậm Hoi đành bất lực nhìn dòng suối đục ngầu chia cắt hoàn toàn con đường đến nương rẫy, việc vận chuyển thóc ngô đành phó mặc cho thời tiết. Kể từ ngày 24/4/2018, khi cây cầu treo Nậm Hoi được đầu tư với mức vốn hơn 2,7 tỷ đồng chính thức bàn giao đưa vào sử dụng, rào cản thiên nhiên đã hoàn toàn bị xóa bỏ. Những chuyến đi qua suối trở nên bình yên và an toàn, mở ra một cánh cửa sinh kế mới, giúp người dân vùng cao từng bước vươn lên thoát nghèo.

Chở niềm vui cho bản làng, cõng nỗi buồn về công ty

Những cây cầu thép sừng sững ấy là minh chứng sống động cho giá trị nhân văn và tính hiệu quả của Đề án 186 cầu treo dân sinh triển khai tại 28 tỉnh, thành. Ông Nguyễn Văn Thương, Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Long đánh giá, cây cầu Bản Lầu nêu trên không chỉ là một công trình giao thông mà còn là biểu tượng của sự quan tâm thiết thực đến đời sống đồng bào thiểu số. Tuy nhiên, để đổi lấy nụ cười của hàng nghìn người dân vùng cao, những người thợ xây cầu đã phải đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả một tương lai bế tắc của doanh nghiệp.

Nghĩ về cây cầu do chính tay công nhân của mình dựng lên, ông Dương Tiến Sơ, Giám đốc Công ty TNHH Bảo Sơn mang trong mình một nỗi buồn không nhỏ. Vị giám đốc ngậm ngùi nhớ lại quãng thời gian năm 2015, khi những công nhân phải oằn lưng gùi cõng từng bao xi măng, cuộn cáp đi bộ vượt đường rừng để đưa vật liệu vào tận điểm thi công trong bối cảnh thiếu thốn bủa vây. Doanh nghiệp đã dốc cạn hầu bao, vay mượn khắp nơi để hoàn thành công trình đúng tiến độ, nhưng suốt từ 10 năm qua vẫn chưa được thanh toán đủ tiền.

Sự khó khăn của Công ty TNHH Bảo Sơn không phải là trường hợp cá biệt, mà là một mảnh ghép trong bức tranh nợ đọng quy mô lớn với hơn một trăm doanh nghiệp. Theo Văn bản số 7014/CĐBVN-KHTC của Cục Đường bộ Việt Nam, tổng mức đầu tư của Đề án 186 cầu treo dân sinh là 1.005,3 tỷ đồng, trong đó ngân sách đã cấp 931,7 tỷ đồng. Thế nhưng, số tiền quyết toán hoàn thành còn thiếu chưa thể thanh toán cho các nhà thầu vẫn đang lơ lửng ở con số 73,6 tỷ đồng. Khoản nợ này phân tán tại 103 nhà thầu thi công, trong đó có những nhà thầu bị rơi vào tình trạng khủng hoảng từ chính sự chậm trễ này suốt thập kỷ qua.

(Còn nữa)