Ngày 6/10, TAND TP Đồng Nai tuyên phạt Nguyễn Đức Anh 6 năm tù về tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và tử hình về tội Giết người. Tổng hợp hình phạt, bị cáo phải chấp hành án là tử hình.
Về trách nhiệm dân sự, HĐXX cấp sơ thẩm buộc Nguyễn Đức Anh bồi thường cho gia đình các nạn nhân tổng cộng hơn 1,1 tỷ đồng.
Gia đình bị hại yêu cầu bồi thường hơn 4,5 tỷ đồng
Tại phiên tòa, luật sư Đỗ Ngọc Thanh (Đoàn Luật sư TPHCM, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho gia đình các nạn nhân) đề nghị HĐXX buộc Nguyễn Đức Anh bồi thường hơn 4,5 tỷ đồng.
Luật sư Đỗ Ngọc Thanh và luật sư Đậu Thị Quyên, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho gia đình các bị hại. Ảnh: Nguyễn Tiến
Các khoản được phía gia đình bị hại đưa ra gồm hơn 219 triệu đồng chi phí thực tế đã phát sinh; hơn 27,7 triệu đồng tiền bồi dưỡng sức khỏe và thu nhập bị mất của anh Q. (nạn nhân sống sót duy nhất trong gia đình); gần 900 triệu đồng tiền bù đắp tổn thất tinh thần và hơn 1,3 tỷ đồng thiệt hại dự kiến trong quá trình điều trị tiếp theo.
Ngoài các khoản trên, luật sư còn đề nghị bị cáo có trách nhiệm cấp dưỡng cho cha mẹ của chị H.T.M. (vợ anh Q., nạn nhân tử vong) mỗi người 4,14 triệu đồng/tháng, tính từ ngày 3/9/2026 cho đến khi người được cấp dưỡng qua đời.
Tuy nhiên, sau khi xem xét các yêu cầu của gia đình bị hại và quy định pháp luật, HĐXX tuyên buộc Nguyễn Đức Anh bồi thường tổng cộng hơn 1,1 tỷ đồng.
Những khoản nào được bồi thường?
ThS.LS Nguyễn Đức Thắng Ý, Giám đốc điều hành Công ty Luật TNHH Ylaw & Partners, cho biết trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong vụ án hình sự được xác định theo Điều 48 Bộ luật Hình sự 2015 và các quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Theo luật sư, nguyên tắc chung là thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Tuy nhiên, không phải tất cả các khoản do người bị hại yêu cầu đều mặc nhiên được Tòa án chấp nhận. Mỗi khoản phải có căn cứ, chứng cứ chứng minh và phù hợp với quy định pháp luật.
Đối với thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm, Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015 quy định các khoản bồi thường gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa trước khi chết, mai táng, tiền cấp dưỡng cho những người mà người chết có nghĩa vụ cấp dưỡng và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất.
Trong trường hợp sức khỏe bị xâm phạm, người gây thiệt hại có thể phải bồi thường chi phí cứu chữa, điều trị, phục hồi sức khỏe; thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút và các chi phí hợp lý của người chăm sóc.
"Việc HĐXX chấp nhận mức bồi thường bao nhiêu sẽ căn cứ vào tính chất thiệt hại, chứng cứ do các bên cung cấp và quy định pháp luật đối với từng khoản yêu cầu", luật sư Nguyễn Đức Thắng Ý phân tích.
Bị cáo không còn khả năng, gia đình có phải trả thay?
Một vấn đề khác được đặt ra là sau khi Nguyễn Đức Anh bị tuyên án tử hình, khi bản án có hiệu lực pháp luật, nếu bị cáo không có khả năng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bồi thường thì gia đình bị cáo có buộc phải trả thay cho con hay không.
Theo ThS.LS Nguyễn Đức Thắng Ý, Nguyễn Đức Anh là người đã thành niên tại thời điểm gây án. Khoản 1 Điều 586 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người từ đủ 18 tuổi trở lên gây thiệt hại thì phải tự bồi thường.
"Cha mẹ, vợ, chồng, anh chị em hoặc những người thân khác của bị cáo không đương nhiên phải dùng tài sản riêng của mình để bồi thường thay cho bị cáo", luật sư cho biết.
Trường hợp bị cáo không có tài sản hoặc tài sản không đủ để thực hiện nghĩa vụ bồi thường thì gia đình bị cáo cũng không có nghĩa vụ phải lấy tài sản riêng để trả thay.
Tuy nhiên, nếu bị cáo qua đời mà có để lại di sản thì nghĩa vụ tài sản của người chết được thực hiện theo quy định về thừa kế.
Căn cứ Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015, những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại trong phạm vi di sản mà họ được hưởng.
"Trường hợp Nguyễn Đức Anh bị thi hành án tử hình nhưng có để lại di sản như nhà đất, tiền hoặc tài sản khác thì những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết trong phạm vi di sản được hưởng. Họ không phải dùng tài sản riêng của mình để thực hiện nghĩa vụ vượt quá phần di sản đó", luật sư Nguyễn Đức Thắng Ý phân tích.
Như vậy, nghĩa vụ bồi thường trong vụ án vẫn được thực hiện theo bản án có hiệu lực. Việc bị cáo bị tuyên án tử hình không làm nghĩa vụ bồi thường đương nhiên chấm dứt; nếu còn di sản, nghĩa vụ này được thực hiện trong phạm vi di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Theo cáo trạng, Nguyễn Đức Anh từng có quan hệ tình cảm với một cô gái 17 tuổi ở xã Bình Minh (TP Đồng Nai). Sau khi hai người chia tay, Đức Anh nảy sinh ý định trả thù.
Đêm 2/9, sau khi uống rượu cùng bạn, Đức Anh nhiều lần tìm đến nhà bạn gái cũ. Khoảng 0 giờ ngày 3/9, Đức Anh mang theo 2 con dao, trèo qua mái nhà hàng xóm để tìm cách đột nhập nhưng bị cha cô gái phát hiện, đuổi về.
Sau đó, Nguyễn Đức Anh trèo sang nhà anh N.V.Q. liền kề nhà bạn gái cũ rồi đột nhập vào bên trong. Tại đây, đối tượng dùng dao tấn công anh Q. Trong lúc chống trả, anh Q. khiến Nguyễn Đức Anh bị thương.
Tuy nhiên, Nguyễn Đức Anh tiếp tục truy đuổi anh Q. ra khu vực đường phía trước nhà và dùng dao đâm nhiều lần. Anh Q. bị thương nặng, với tỷ lệ tổn thương cơ thể được xác định 76%.
Sau khi gây thương tích cho anh Q., Nguyễn Đức Anh quay vào nhà, tiếp tục dùng dao tấn công các thành viên còn lại. Hậu quả, chị H.T.M. (vợ anh Q.), cháu N.N.H. (sinh năm 2025) và cháu N.T.H. (sinh năm 2015, cùng là con anh Q.) tử vong.
Ngay sau khi gây án, Nguyễn Đức Anh bị lực lượng Công an TP Đồng Nai bắt giữ tại hiện trường.
