Tòa án Nhân dân Trung cấp Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc vừa tuyên phạt ông Liu Shaoyong - cựu Chủ tịch China Eastern Airlines (MU) - 14 năm tù về tội nhận hối lộ.
Theo phán quyết, số tiền hối lộ mà ông nhận được vượt 67,5 triệu nhân dân tệ, tương đương gần 260 tỷ đồng.
Ngoài án tù, ông Liu còn bị phạt 4 triệu nhân dân tệ, tương đương 15 tỷ đồng. Tòa án đồng thời quyết định tịch thu toàn bộ khoản thu bất hợp pháp và tài sản liên quan để sung công quỹ. Cơ quan xét xử xác nhận toàn bộ số tài sản liên quan đến vụ án đã được thu hồi.
Theo kết luận điều tra, ông Liu nhận tiền và tài sản bất hợp pháp trong khoảng thời gian từ năm 2002-2023. Trong thời gian này, ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo cấp cao trong ngành hàng không Trung Quốc, bao gồ: Tổng Giám đốc, Chủ tịch China Eastern Airlines; Tổng Giám đốc, Chủ tịch China Southern Air Holding Group và Chủ tịch China Southern Airlines.
Tòa án xác định ông Liu đã lợi dụng quyền hạn và ảnh hưởng từ các chức vụ để mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và cá nhân, đổi lại là các khoản hối lộ. Những hành vi sai phạm chủ yếu liên quan đến hoạt động kinh doanh, việc ký kết hợp đồng dự án và quản lý đường bay.
Cụ thể, ông Liu bị cáo buộc sử dụng ảnh hưởng cá nhân để giúp các doanh nghiệp và cá nhân giành lợi thế trong hoạt động thương mại, tiếp cận các hợp đồng kinh doanh, dự án cũng như tác động đến những quyết định liên quan đến đường bay và quản lý hàng không.
Tòa án lưu ý giai đoạn 2002-2023 là khoảng thời gian ông Liu đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo khác nhau trong ngành hàng không, không phải toàn bộ thời gian ông giữ chức Chủ tịch China Eastern Airlines.
Mặc dù xác định số tiền hối lộ ở mức đặc biệt lớn, tòa án vẫn xem xét một số tình tiết giảm nhẹ khi tuyên án. Ông Liu được ghi nhận đã thành khẩn khai báo sau khi bị bắt, tự nguyện khai nhận phần lớn các hành vi nhận hối lộ mà cơ quan điều tra chưa phát hiện; nhận tội, bày tỏ sự hối hận và tích cực phối hợp hoàn trả tài sản bất hợp pháp.
Tòa án cho rằng những tình tiết này đủ cơ sở pháp lý để áp dụng mức hình phạt nhẹ hơn.
Vụ án của ông Liu trải qua nhiều giai đoạn điều tra trước khi được đưa ra xét xử.
Ngày 28/6/2025, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCDI) và Ủy ban Giám sát Quốc gia thông báo mở cuộc điều tra đối với ông Liu vì nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật Đảng và pháp luật nhà nước.
Đến ngày 4/1/2026, ông Liu bị khai trừ ra khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc. Kết luận điều tra kỷ luật cáo buộc ông lạm dụng quyền lực để trục lợi cá nhân, sử dụng chức vụ nhằm mang lại lợi ích cho người khác, đồng thời liên quan đến các hoạt động đấu thầu dự án, quản lý đường bay và cho thuê máy bay.
Ngày 8/5/2026, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc thông báo ông Liu chính thức bị truy tố về tội nhận hối lộ sau khi Ủy ban Giám sát Quốc gia hoàn tất điều tra và chuyển hồ sơ sang cơ quan công tố.
Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao phê chuẩn lệnh bắt giữ, trong khi Viện Kiểm sát Nhân dân Thẩm Dương đưa vụ án ra xét xử tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Thẩm Dương.
Phiên tòa diễn ra ngày 24/7/2026. Tại đây, các công tố viên trình bày chứng cứ và ông Liu và nhóm luật sư bào chữa đưa ra phản hồi. Trong lời nói sau cùng, ông Liu nhận tội và bày tỏ sự hối hận.
Ngày 3/11/2026, tòa án chính thức tuyên phạt ông 14 năm tù.
Vụ án của ông Liu diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng, nhắm đến cả quan chức chính quyền các cấp và lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước.
Ngành hàng không được xem là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro tham nhũng do các doanh nghiệp hoạt động trong ngành quản lý nguồn ngân sách lớn, các dự án đầu tư, giao dịch máy bay, hợp đồng thương mại và quyết định khai thác đường bay.
Việc tập trung quyền lực và nguồn lực kinh tế vào các vị trí lãnh đạo cấp cao có thể tạo điều kiện cho hành vi trục lợi nếu thiếu cơ chế kiểm soát nội bộ và giám sát hiệu quả.
Trang OMAAT cũng từng đề cập đến những rủi ro tham nhũng trong ngành hàng không, cho rằng quyền kiểm soát các khoản chi tiêu lớn và quyết định thương mại có thể khiến lãnh đạo hãng bay dễ bị tác động bởi những lợi ích không chính đáng.
