Theo thông tư mới được Bộ GD&ĐT ban hành, danh mục ngành đào tạo áp dụng cho các khóa tuyển sinh từ ngày 1/1/2027 có nhiều thay đổi. Rất nhiều tên ngành cũ sẽ biến mất.
Việc đổi tên ngành đào tạo của Bộ GD&ĐT nhằm mục đích bảo đảm tên gọi thể hiện chính xác đặc điểm chuyên môn, nghề nghiệp của ngành và phù hợp với các đặc điểm chung của lĩnh vực đào tạo, nhóm ngành đào tạo.
Theo đó, một ngành được xem xét đổi tên khi tên mới có căn cứ khoa học, thực tiễn và phù hợp hơn với đặc điểm chuyên môn, nghề nghiệp.
Việc thay đổi này cũng nhằm đáp ứng xu thế phát triển chung của ngành đào tạo và được ít nhất 75% số cơ sở đào tạo đang đào tạo ngành đó ở Việt Nam đồng thuận đề xuất. Khi một ngành được đổi tên theo quy định này thì mã ngành đào tạo vẫn được giữ nguyên.
Thứ hai, việc đổi tên và gom nhóm tên ngành phản ánh xu hướng chuẩn hóa hệ thống phân loại ngành theo hướng rộng hơn, tránh phân mảnh chuyên ngành quá hẹp ở cấp đại học. Điều này được thể hiện rõ qua phụ lục thống kê các ngành được sắp xếp lại, trong đó nhiều tên ngành hẹp, chuyên sâu hoặc cục bộ trước đây đã được quy về tên ngành chung mang tính bao quát.
Ví dụ: các ngành sư phạm từng thứ tiếng dân tộc thiểu số cụ thể (Sư phạm Tiếng Bana, Tiếng Êđê, Tiếng Jrai, Tiếng Khmer...) được gom về tên chung là Sư phạm tiếng dân tộc thiểu số Việt Nam; các ngành sư phạm từng thứ tiếng nước ngoài riêng lẻ (Sư phạm Tiếng Anh, Nga, Pháp, Trung, Đức, Nhật, Hàn) được đưa về tên Sư phạm tiếng nước ngoài; các chuyên ngành hẹp của nghệ thuật biểu diễn (Biên kịch sân khấu, Biên kịch điện ảnh - truyền hình gom thành Biên kịch; Diễn viên sân khấu kịch hát, Diễn viên kịch, điện ảnh - truyền hình gom thành Diễn viên); hay nhiều phân ngành kinh tế chuyên sâu (Kinh tế giáo dục vùng dân tộc thiểu số, Kinh tế tài nguyên thiên nhiên, Kinh tế xây dựng...) được quy về ngành Kinh tế học.
Hàng loạt những chuyên ngành được gọi bằng những tên rất “kêu” gắn với công nghệ, chuyển đổi số đều được trả về đúng tên gọi. Đối với máy tính và công nghệ thông tin, ngành khoa học và kĩ thuật máy tính cùng khoa học máy tính và thông tin được đưa vào ngành khoa học máy tính. Ngành khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo xếp vào ngành trí tuệ nhân tạo.
Ngành quản lí hệ thống thông tin chuyển vào hệ thống thông tin. Ngành kĩ thuật phần mềm ô tô xếp vào kĩ thuật phần mềm, trong khi hệ thống nhúng và IoT chuyển sang ngành kĩ thuật điện tử - viễn thông.
Việc điều chỉnh tên gọi cũng là căn cứ phục vụ mục tiêu chuẩn hóa hệ thống phân loại ngành đào tạo và phát triển các ngành đào tạo của giáo dục đại học; đồng thời trực tiếp làm cơ sở cho việc xây dựng và thực hiện các quy định về chương trình đào tạo, công tác tuyển sinh, tổ chức đào tạo, kiểm định chất lượng, cũng như cấp và quản lí văn bằng trong giáo dục đại học.
Theo Bộ GD&ĐT, việc chuẩn hóa tên ngành đào tạo rộng gắn liền với mục tiêu hỗ trợ cơ sở đào tạo thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm đi đôi với trách nhiệm giải trình. Văn bản quy định cơ sở đào tạo được quyền chủ động xây dựng nhiều chương trình đào tạo có định hướng khác nhau trong cùng một ngành đào tạo chuẩn hóa, từ đó giúp cơ sở đào tạo tổ chức tuyển sinh và đào tạo linh hoạt theo định hướng phát triển thực tế của đơn vị từ mốc thời gian áp dụng năm 2027.
