Sớm phát hiện những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động
Ngày 9/11, thảo luận về Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động, đại biểu Trần Mạnh Huy (TP Đà Nẵng) cho rằng, tai nạn lao động nghiêm trọng thì ai cũng nhìn thấy, còn những tổn thương âm thầm tích tụ qua năm tháng thường chỉ lộ ra khi đã quá muộn.
“Một người mất sức lao động thì gia đình mất nguồn thu, gánh thêm chi phí chữa trị, doanh nghiệp mất một người lao động lành nghề, xã hội tốn thêm chi phí y tế, an sinh”, đại biểu đoàn TP Đà Nẵng đồng thời nhấn mạnh, muốn tăng trưởng 2 con số phải bảo vệ chính những con người tạo ra tăng trưởng này.
Từ đó, ông cho rằng công tác quản lý bệnh nghề nghiệp không nên chỉ dừng lại ở việc thống kê có bao nhiêu người bị mắc bệnh mà quan trọng hơn là phải phát hiện sớm những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động. Chẳng hạn, nếu nhiều công nhân trong cùng một nhà máy xuất hiện các triệu chứng bất thường về hô hấp, thính lực hoặc sức khỏe thì cơ quan chức năng cần sớm xác định nguyên nhân có liên quan đến môi trường làm việc hay không, thay vì chờ đến khi người lao động được xác định mắc bệnh nghề nghiệp mới có biện pháp xử lý.
Ngoài ra, theo ông, việc phát hiện và báo cáo nguy cơ mất an toàn lao động phải đi đôi với trách nhiệm xử lý. Chẳng hạn, khi công nhân phát hiện máy móc có nguy cơ gây tai nạn đã báo với người phụ trách nhưng không được khắc phục thì công nhân, nhân viên vệ sinh viên có quyền báo cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt nếu nguy cơ có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của người lao động thì phải được báo ngay, không nhất thiết chờ qua các bước kiến nghị trước đó.
“Giữ sức khỏe người lao động là giữ sinh kế của gia đình, năng suất của doanh nghiệp và nguồn lực tăng trưởng của quốc gia. Rủi ro hôm nay còn phòng ngừa được, nếu bỏ qua thì ngày mai người lao động đang khỏe mạnh có thể bị suy giảm, thậm chí mất khả năng lao động, mang những khuyết tật khó nhận biết từ bên ngoài, còn gia đình và xã hội phải gánh thêm chi phí chăm sóc và an sinh không thể đo đếm được”, đại biểu Trần Mạnh Huy nói.
Chậm chi trả chế độ phải trả thêm tiền lãi
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn TP Huế) đề nghị bảo đảm tính độc lập, khách quan trong điều tra tai nạn lao động, tránh tình trạng doanh nghiệp vừa chịu trách nhiệm về an toàn, vừa tự điều tra tai nạn tại cơ sở. Theo đại biểu, điều này tiềm ẩn xung đột lợi ích, có thể khiến nguyên nhân gốc rễ bị bỏ sót. Do đó, cần quy định đoàn điều tra có đại diện công đoàn phù hợp; khi có khiếu nại, tố cáo hoặc căn cứ cho thấy việc điều tra thiếu khách quan, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh phải kiểm tra, quyết định điều tra lại.
Về thanh tra, kiểm tra, bà Sửu đề nghị bổ sung nguyên tắc kiểm tra dựa trên rủi ro, ưu tiên cơ sở có nguy cơ cao, vi phạm nhiều lần; quy định rõ biện pháp, thời hạn khắc phục. Với lao động tự do, thời vụ và người làm việc qua nền tảng số, cần xem xét bản chất quan hệ, mức độ kiểm soát công việc thực tế để xác định trách nhiệm, không chỉ căn cứ tên hợp đồng.
Liên quan đến Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) đánh giá cao quy định yêu cầu cơ quan bảo hiểm xã hội bồi thường nếu chậm giải quyết chế độ, gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Theo đại biểu, đây là tư duy lập pháp tiến bộ, thể hiện việc cơ quan hành chính nhà nước cam kết chịu trách nhiệm vật chất khi bộ máy vận hành chậm trễ, hướng tới nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm.
Tuy nhiên, theo đại biểu, nếu giữ nguyên quy định như dự thảo, quyền lợi chính đáng của người lao động có nguy cơ vẫn bị nghẽn trên giấy.
Vì vậy, đại biểu kiến nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung nguyên tắc tính bồi thường cơ bản mang tính mặc định. Theo đó, khi cơ quan bảo hiểm xã hội chậm giải quyết hồ sơ, chậm chi trả chế độ so với thời hạn luật định, ngoài khoản tiền gốc, cơ quan này phải trả thêm tiền lãi trên số tiền chậm trả. Mức lãi suất có thể tham chiếu mức lãi suất đầu tư Quỹ bảo hiểm xã hội bình quân hiện hành, nhân với số ngày thực tế chậm trễ.
