Xem người Đài Loan bảo tồn rừng

Chuyến tàu đi giữa rừng

Buổi sáng ở Taipingshan bắt đầu bằng tiếng “bong bong”. Chiếc tàu nhỏ màu vàng cam rời ga Taipingshan Villa, men theo sườn núi, một bên là vách rừng, bên kia mở ra những khoảng không sâu hun hút phía dưới. Tiếng bánh sắt lăn trên đường ray hòa cùng tiếng gió, tạo nên âm thanh được gọi giản dị là “Bong Bong Train”.

Hướng dẫn viên Dương Lệ Hồng cho biết tuyến đường sắt trên núi do người Nhật xây dựng để phục vụ khai thác gỗ. Sau này, phía Đài Loan tiếp tục khai thác và dừng hoàn toàn vào đầu những năm 1980. Đoàn tàu Bong Bong vốn là tàu phục vụ lâm trường.

Nhưng đoàn tàu hôm nay không còn chở gỗ mà chở du khách. Tuyến Maosing dài khoảng 3 km, thời gian di chuyển khoảng 20 phút, từng là một phần của hệ thống đường sắt vận chuyển gỗ. Sau khi khai thác kết thúc, tuyến đường được phục hồi và đưa vào phục vụ du lịch. Năm 1991, Bong Bong Train chính thức trở thành trải nghiệm dành cho khách tham quan.

Ngồi trên toa tàu nhỏ, khó hình dung nơi này từng là một trung tâm lâm nghiệp quy mô lớn. Hai bên đường ray giờ là màu xanh nối tiếp màu xanh. Những thân cây vươn cao, rêu phủ trên đá, dây leo và tầng cây thấp đan vào nhau. Những ngày có sương, cả khu rừng như chìm trong màn trắng.

Taipingshan nằm tại huyện Nghi Lan, phía đông bắc Đài Loan, độ cao khoảng 1.950 m. Khu vực rừng rộng hơn 12.000 ha, địa hình trải từ vùng thấp lên tới khoảng 2.000 m. Tên gọi cổ là “Mien Nao”, theo tiếng Atayal, mang nghĩa về một khu rừng dày và xanh tốt.

Những cây gỗ lớn được phát hiện từ đầu thế kỷ XX. Năm 1906, quan chức Nhật Bản trong quá trình đi qua vùng núi nhìn thấy những cây khổng lồ dọc sông Lanyang. Sau cuộc khảo sát năm 1914, chính quyền Nhật quyết định phát triển lâm nghiệp tại đây. Năm 1915, khai thác gỗ bắt đầu.

Taipingshan nhanh chóng trở thành một trung tâm lâm nghiệp quan trọng của Đài Loan, nổi tiếng với những loài gỗ quý, đặc biệt là các loài cypress (gỗ bách) bản địa.

Để đưa những thân cây khổng lồ ra khỏi vùng núi hiểm trở, một hệ thống vận chuyển phức tạp được hình thành: đường sắt lâm nghiệp, cáp treo, tàu vận chuyển và thiết bị kéo gỗ. Khi hoạt động khai thác kết thúc, tuyến đường sắt trong khu rừng này có chiều dài tới 36 km. Những gì còn lại hôm nay không chỉ là cảnh quan mà còn là dấu tích của thời kỳ công nghiệp rừng.

Thời kỳ khai thác kéo dài nhiều thập kỷ. Theo tư liệu của cơ quan lâm nghiệp Đài Loan, năm 1943, sản lượng gỗ của Taipingshan đạt khoảng 80.000 m³, đứng đầu Đài Loan; đến năm 1959, sản lượng lên hơn 93.000 m³. Khi đó, Taipingshan không chỉ là lâm trường mà gần như trở thành một đô thị giữa núi với hàng nghìn nhân viên và người thân sinh sống.

Đến cuối những năm 1970, sản lượng bắt đầu giảm. Năm 1977, kế hoạch phát triển khu vui chơi rừng được tính đến. Năm 1981, hoạt động khai thác trực tiếp kết thúc; đến năm 1982, sản xuất lâm nghiệp chấm dứt. Năm 1983, khu vực chính thức chuyển sang chức năng khu vui chơi rừng.

Điều đáng chú ý là sự chuyển đổi ấy không xóa bỏ quá khứ. Những tuyến đường sắt, Bong Bong Train, cáp treo và công trình phục vụ khai thác gỗ được giữ lại. Chúng trở thành những “hiện vật sống”, giúp du khách hình dung cách con người từng khai thác tài nguyên giữa núi rừng.

Taipingshan bước sang một thời kỳ khác: từ nơi sản xuất gỗ thành nơi bảo tồn thiên nhiên, giáo dục môi trường và phát triển du lịch sinh thái. Từ một lâm trường từng sản xuất hơn 93.000 m³ gỗ mỗi năm, Taipingshan nay bảo tồn một vùng rừng rộng gần 12.930 ha, trong đó còn những khu rừng bách Đài Loan nguyên sinh và cây cổ thụ hơn 2.500 năm tuổi.

Đi bộ giữa những thân cây già

Nếu Bong Bong Train là cách nhẹ nhàng để bước vào Taipingshan, những con đường mòn đưa du khách đến gần khu rừng. Sau tiếng tàu và nhịp bánh sắt, âm thanh nổi bật nhất lại là sự im lặng.

Các tuyến đường đi bộ xuyên rừng đưa khách qua những tầng cây khác nhau. Có đoạn rừng rậm đến mức ánh sáng lọt xuống thành từng vệt nhỏ. Có đoạn mở ra những thân cây cao vút, khiến con người trở nên nhỏ bé.

Một giá trị đặc biệt của Taipingshan là những khu rừng già và các loài cây bản địa quý. Khu vực này còn có Taiwan Beech, loài cây được xem là dấu tích thực vật từ thời kỳ băng hà. Du khách cũng có thể bắt gặp những loài động vật bản địa, trong đó có khỉ Đài Loan và gà lôi Mikado.

Đi sâu hơn, tuyến đường về hồ Cueifong đưa du khách tới độ cao khoảng 1.840 m. Đây được giới thiệu là hồ núi lớn nhất Đài Loan. Mặt hồ thay đổi theo thời tiết: có lúc xanh trong, có lúc phủ sương, có lúc gần như hòa vào màu trời và rừng núi.

Taipingshan vì thế không phải điểm đến để “check-in”. Nơi này phù hợp với những người muốn dành vài giờ đi bộ chậm rãi, nghe tiếng rừng, nhìn cây và cảm nhận sự thay đổi của không khí theo độ cao.

Từ “tắm rừng” đến tắm suối nóng

Điểm đặc biệt khiến Taipingshan khác nhiều điểm du lịch rừng khác ở Đài Loan nằm dưới chân núi: Jioujhihze Hot Spring, hay suối nước nóng Nhân Trạch. Cơ quan lâm nghiệp Đài Loan xây dựng cách trải nghiệm “Double Bathing”, có thể hiểu là “tắm hai lần”: tắm rừng và tắm suối nóng.

Cách đi đơn giản: đi bộ trong rừng, sau đó xuống Jioujhihze ngâm mình trong nước nóng. Jioujhihze nằm bên suối Towan, nơi có nguồn địa nhiệt dồi dào. Nước nóng tại đây có tính kiềm nhẹ và giàu calcium carbonate. Khu vực suối có bể SPA ngoài trời, bể tắm ngoài trời và các cabin tắm riêng.

Từ thời kỳ Taipingshan còn là lâm trường, những người làm nghề khai thác gỗ đã biết tận hưởng nguồn nước nóng giữa núi. Dưới thời Nhật Bản, công nhân lâm nghiệp xây dựng khu tắm suối nóng. Sau những ngày làm việc nặng nhọc trong rừng, ngâm mình trong nước nóng trở thành thú hưởng thụ quý giá giữa vùng núi xa xôi.

Một trăm năm sau, trải nghiệm ấy vẫn còn. Khác rằng người xuống tắm hôm nay không phải công nhân vừa trở về từ một ngày đốn gỗ, mà là những du khách vừa đi qua một cánh rừng được bảo vệ.

Ở Jioujhihze còn có trải nghiệm luộc trứng bằng nước nóng tự nhiên. Khu vực luộc trứng được thiết kế như một miệng núi lửa nhỏ. Theo giới thiệu của khu du lịch, mất khoảng 10 phút để làm chín trứng bằng nguồn nước nóng có nhiệt độ 92,1 độ C.

Một quả trứng luộc trong nước nóng giữa núi nghe không phải trải nghiệm quá đặc biệt. Nhưng trong hành trình Taipingshan, nó trở thành một mắt xích thú vị: du khách bắt đầu ngày bằng rừng, đi tàu qua dấu tích của ngành lâm nghiệp, rồi kết thúc bằng nước nóng.

Từ khai thác tài nguyên đến trải nghiệm thiên nhiên, một địa danh có thể thay đổi cách con người nhìn về chính nó.