Khi cô Yamini bị một người lạ tiếp cận vào một buổi tối tháng Sáu trên đường đi bộ về nhà, suy nghĩ đầu tiên của cô là mình có thể gặp nguy hiểm. “Tôi hơi giật mình”, nữ giáo sư 35 tuổi sống tại Kolkata, Ấn Độ, chia sẻ.
“Lúc đó khoảng 8 giờ 15 tối và nơi anh ta chặn tôi lại không phải là khu vực đông người. Vì thế, tôi cũng tự hỏi liệu mình có đánh rơi thứ gì không – hay anh ta định làm hại tôi?”
Người đàn ông tiếp cận cô nói rằng anh ta đã nhìn thấy cô từ xa và nghĩ cô “dễ thương”. Muốn nhanh chóng kết thúc cuộc gặp và hy vọng anh ta sẽ không đi theo mình về nhà, cô lịch sự đáp lời rồi bỏ đi. Điều cô không nhận ra vào thời điểm đó là cuộc gặp gỡ đã bị bí mật ghi hình bằng kính thông minh Ray-Ban Meta của người đàn ông.
Cô chỉ biết chuyện này khi một sinh viên nói với cô vào ngày hôm sau rằng cô xuất hiện trong một video trên trang Instagram của người đàn ông – kẻ được gọi là “nghệ sĩ tán tỉnh”, sử dụng cuộc tương tác giữa hai người làm ví dụ về cách tiếp cận phụ nữ trên đường phố.
Trong những ngày tiếp theo, ngày càng nhiều đồng nghiệp nhắn tin cho cô Yamini về đoạn video. Đến thời điểm đó, video đã được chia sẻ rộng rãi cùng dòng chú thích: “Khi bạn tiếp cận những phụ nữ lớn tuổi hơn”. Video đã thu hút 2,3 triệu lượt xem.
Trường hợp của cô Yamini không phải cá biệt. Trên khắp thế giới đã xuất hiện những trường hợp phụ nữ bị người lạ chủ động tiếp cận ngoài ý muốn, sau đó video về những cuộc gặp gỡ này được phát tán trên mạng, có khả năng tiếp cận hàng triệu người. Trong nhiều trường hợp, những người phụ nữ liên quan thậm chí không biết mình đang bị ghi hình.
Đầu năm nay, nữ sinh viên người Anh Isobel Thompson, 22 tuổi, lên tiếng về cảm giác bị “xâm phạm” và “sợ hãi” sau khi một người đàn ông dùng kính thông minh Meta ghi hình cô. Người này cho biết anh ta dự định đăng tải cuộc tương tác lên mạng xã hội để “tăng sự tự tin cho nam giới”.
Đòi bồi thường thiệt hại
Meta đang đối mặt hành động pháp lý tại Ấn Độ từ Tổ chức Tự do Internet (IFF), tổ chức đã gửi thông báo pháp lý đến tập đoàn công nghệ này thay mặt cô Yamini. Thông báo yêu cầu “gỡ bỏ mọi bản sao, chấm dứt mọi liên lạc, tiết lộ tài khoản Meta được ghép nối với thiết bị đó, bảo toàn bằng chứng, kê khai và hoàn trả lợi nhuận, xin lỗi, đình chỉ việc kiếm tiền từ nội dung”, và 20,5 triệu Rupee (5,5 tỷ VND) tiền bồi thường thiệt hại.
Đây là thông báo pháp lý thứ hai mà IFF gửi đến Meta liên quan đến kính thông minh. Trước đó, tổ chức này gửi một thông báo thay mặt một người đàn ông ở Delhi, người cho biết mình bị một người lạ đeo kính Ray-Ban Meta quấy rối trên đường phố.
Video ghi lại cuộc trao đổi giữa hai người được đăng tải lên mạng xã hội mà không có sự hay biết của người khiếu nại đã thu hút gần nửa triệu lượt xem, hơn 15.700 lượt thích và 500 bình luận, trong đó có nhiều bình luận chế giễu nạn nhân.
Kính thông minh Ray-Ban Meta được bán tại Ấn Độ từ tháng 5/2025, với mức giá khởi điểm 29.900 Rupee (8 triệu VND). Meta khẳng định đã tích hợp các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư vào sản phẩm.
Công ty quảng bá kính Ray-Ban Meta như một thiết bị cho phép chụp ảnh, gọi video rảnh tay, nghe nhạc và sử dụng trợ lý AI. Theo công ty, đèn LED báo hiệu cho người khác biết kính đang ghi hình và việc cố che đèn có thể khiến camera ngừng hoạt động.
Tuy nhiên, cô Yamini khẳng định rằng không có đèn báo ghi hình nào sáng trên chiếc kính của người đàn ông tiếp cận cô vào buổi tối hôm đó. Cô cho biết mình không hề nghĩ đến khả năng một chiếc kính trông bình thường lại có thể chứa camera.
Chỉ khi xem lại video trên mạng, cô mới biết người đàn ông đã đi theo cô một thời gian trước khi tiếp cận, và chi tiết này khiến cuộc gặp gỡ trở nên nghiêm trọng hơn nhiều.
“Tôi phát hiện ra anh ta đã theo dõi tôi từ chính đoạn video”, cô nói. “Qua video, tôi nhận ra anh ta đã nhìn tôi một lúc rồi mới quyết định tiếp cận, điều đó khiến sự việc trở nên nguy hiểm hơn rất nhiều đối với tôi”.
Meta xác nhận video bị cáo buộc có nội dung quấy rối trong vụ việc của IFF đã bị gỡ xuống. Video liên quan cô Yamini cũng đã bị người đăng xóa bỏ.
Khi xem trang mạng xã hội của người đăng video, cô nhận ra mình không phải người phụ nữ duy nhất bị anh ta quay bằng kính thông minh. Những video này khuyến khích người theo dõi để lại bình luận, bàn tán, soi xét và đánh giá ngoại hình của các phụ nữ xuất hiện trong đó.
“Rất nhiều lời chế giễu và bình luận xoay quanh ngoại hình và cách đi đứng của tôi. Anh ta đã biến cơ thể tôi thành thứ để người khác tiêu thụ”, cô nói.
Cô Yamini đã cố gắng yêu cầu Instagram gỡ video xuống, nhưng quá trình này gần như bất khả thi vì không có lựa chọn khiếu nại nào giải quyết được vấn đề của cô. Điều này xảy ra bất chấp việc người đứng đầu Instagram của Meta, ông Adam Mosseri, tuyên bố vào tháng Bảy rằng nền tảng sẽ siết chặt kiểm soát đối với các video quay bằng kính Meta có nội dung quấy rối người lạ ở nơi công cộng.
