“Bám trụ” hành lang bệnh viện đến đêm để chờ được xạ trị
Có mặt tại Bệnh viện Ung Bướu TPHCM cơ sở 1 (quận Bình Thạnh cũ) vào những ngày đầu tháng 10 khi đồng hồ đã điểm gần 20h đêm, phóng viên chứng kiến dòng người vẫn chờ đợi. Trái ngược với không khí yên tĩnh, thưa vắng ở các khu khám bệnh ban ngày, khu vực sảnh chờ trước phòng xạ trị vẫn ken đặc người ra vào.
Dưới ánh đèn neon, hai hàng ghế chờ trước cửa phòng máy gần như kín chỗ. Dòng người thậm chí nối dài ra tận khu vực hành lang cạnh cầu thang máy. Trên những khuôn mặt hốc hác vì bạo bệnh là vẻ mệt mỏi, phờ phạc sau hàng giờ đồng hồ ngồi đợi. Nhiều thân nhân tranh thủ chợp mắt trên nền gạch, trong khi người bệnh ngóng từng hồi chuông gọi tên vào phòng máy.
Trao đổi với Tiền Phong, BS.CKII Võ Hồng Minh Phước - Phó Giám đốc bệnh viện Ung Bướu TP.HCM cho biết: “Đối với xạ trị có khoảng 750 đến 800 bệnh nhân xạ trị mỗi ngày. Số bệnh nhân chờ xạ là khoảng 800 đến 900 bệnh nhân. Tuy nhiên tại một thời điểm thời gian chờ của các bệnh nhân khác nhau, có bệnh nhân chờ vài ngày đến một tuần, có bệnh nhân chờ đến ba bốn tuần.”
Áp lực đè nặng lên từng ca trực. Để kịp phục vụ lượng người bệnh khổng lồ, nhân viên y tế tại khoa Xạ trị gần như không có khái niệm ngày hay đêm. Để máy có thể phát tia xạ đầu tiên lúc 5h sáng, đội ngũ kỹ thuật y sinh đã phải có mặt từ 3h sáng để thực hiện các quy trình kiểm tra, đo đạc và hiệu chuẩn thiết bị nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn bức xạ.
Ngồi co ro ở góc hành lang chờ đến lượt vào xạ ca tối muộn, bà Đậu Thị Hợp (ngụ Đắk Lắk) chia sẻ: “Ở lại phòng trọ, xạ xong rồi về, máy hư thì bác sĩ gọi báo, mai nữa là được 16 tia rồi. Ở đây bệnh nhân đông nhưng chúng tôi được an ủi phần nào vì bác sĩ cũng quan tâm, đi xạ trị thì có bác sĩ gọi, hỏi thăm chu đáo”.
Cách đó không xa, ông V.N. (68 tuổi, quê Đồng Tháp) vừa xoa bóp đôi chân tê mỏi vừa thở dài: “Tôi từ quê lên bệnh viện từ trưa, nằm vạ vật ở góc cầu thang hơn nửa ngày rồi. Trong người có bệnh đã mệt mà ngồi chờ nữa nên mệt mỏi hơn. Nhưng nhìn các bác sĩ chạy tới chạy lui mồ hôi ướt đẫm áo, cơm tối còn chưa kịp ăn, chúng tôi cũng ráng kiềm chế. Người đông quá, máy móc lại có hạn, trách sao được”.
Vừa rạng sáng đã kín chỗ lấy số
Không riêng cơ sở 1, áp lực tương tự cũng đang bủa vây cơ sở 2 của Bệnh viện Ung Bướu TP HCM tại TP Thủ Đức cũ.
Chỉ mới 5h sáng, khi trời vừa hửng sáng, sảnh tiếp nhận đã đông nghịt người ngồi xếp hàng dài chờ lấy số thứ tự khám bệnh. Bệnh viện đã chủ động bố trí hàng loạt dãy ghế ngồi chờ nhưng không thể đáp ứng xuể, người bệnh đành đứng ngồi tràn ra cả lối đi.
Mỗi ngày, cơ sở 2 tiếp nhận trung bình 4.800–5.000 lượt khám và điều trị, trong đó có khoảng 700 ca xạ trị. Đa số người bệnh từ các tỉnh, thành phố khu vực miền Tây, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên đổ về. Mặc dù 10 máy xạ trị hiện đại tại đây được vận hành tối đa công suất 3 ca/ngày (từ 5h sáng đến 23h đêm), tình trạng bệnh nhân vạ vật chờ vẫn chưa thể giải quyết triệt để.
TS.BS Diệp Bảo Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM cho biết, dù 10 máy xạ trị chạy hết công suất phục vụ 700 ca mỗi ngày, hiện vẫn còn khoảng 800–1.000 người đang xếp hàng chờ. Trung bình mỗi người bệnh phải chờ 4–6 tuần mới đến lượt điều trị.
Ngồi tựa vào balô ngủ thiếp đi trên hàng ghế trước cửa phòng xạ, chị T.T.M. (45 tuổi, ngụ Tây Ninh) giật mình khi nghe loa phát thanh gọi đến tên mình. Từ lúc phát hiện mắc bệnh đến lúc được lên danh sách xạ trị là tròn hơn một tháng chị M. ròng rã ăn chực nằm chờ ở phòng trọ. "Mỗi ngày tới đây lại đợi thêm một, hai tiếng nữa mới tới lượt vô thuốc"- chị M. nói và cho biết, nhiều lúc lo khối u phát triển thêm từng ngày mà ruột gan như lửa đốt. Nhưng bước chân vào phòng máy, thấy bác sĩ, điều dưỡng dìu đỡ cẩn thận, căn chỉnh từng tư thế nằm chu đáo rồi động viên tinh thần, mình cũng thấy an ủi phần nào.
Chờ gói đầu tư 5.000 tỷ đồng
Đối với bệnh nhân ung thư, thời gian chính là sự sống. Việc phải chờ đợi 1 tiếng trước cửa phòng điều trị hay mỏi mòn 4 đến 6 tuần để được xếp lịch xạ trị thực sự là thử thách khắc nghiệt cả về thể xác lẫn tinh thần. Thấu hiểu điều đó, bệnh viện đã triển khai hàng loạt giải pháp kỹ thuật tạm thời nhằm chạy đua với thời gian.
BS.CKII Võ Hồng Minh Phước - Phó Giám đốc bệnh viện Ung Bướu TP.HCM cho biết, hiện nay bệnh viện tổ chức xạ trị 3 ca từ 5 giờ sáng đến 23 giờ đêm. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng xây dựng những phác đồ à xạ trị ngắn ngày, xạ trị giảm phân liều. "Chúng tôi kết hợp với xạ trị trong, hóa trị theo liệu pháp nhóm trúng đích để giảm thời gian chờ cho người bệnh. Đối với những cái trường hợp mà chưa cần xạ trị kỹ thuật cao thì chúng tôi sẽ tiến hành kỹ thuật thông thường để giảm thời gian xạ trị, đồng thời phân luồng để xạ trị cho những trường hợp cấp cứu, những trường hợp diễn tiến nhanh”- bác sĩ Phước nói.
Theo ông, giải pháp nữa đó là phải tăng cường các máy xạ. Còn về chiến lược lâu dài phải phát triển đồng bộ cái mạng lưới phòng chống ung thư, bên cạnh bổ sung các trang thiết bị và nâng cao năng lực các tuyến cơ sở để người bệnh có nhiều lựa chọn, giúp giảm áp lực cho các tuyến trên.
Bên cạnh đó, bệnh viện chủ động gom nhóm sắp xếp những bệnh nhân có cùng bệnh lý xạ trị liên tiếp để rút ngắn thời gian thay thế linh kiện, phụ kiện định vị giữa các ca phát tia.
Kỳ vọng giải tỏa căn bản tình trạng quá tải được mở ra khi TP.HCM vừa chính thức phê duyệt kế hoạch đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng cho Bệnh viện Ung Bướu TPHCM từ nay đến năm 2030.
Đại diện Sở Y tế TPHCM cho biết, nguồn lực này sẽ dành để xây mới Khu tầm soát bệnh bằng công nghệ cao; mua sắm trang thiết bị y tế chuyên môn; đầu tư hệ thống máy gia tốc tuyến tính, hệ thống Cyclotron và đặc biệt là xây dựng Trung tâm xạ trị hạt Proton tiên tiến nhất khu vực, song song với Khu phụ trợ quy mô phục vụ thân nhân và người bệnh.
Cùng với việc rót vốn đầu tư trang thiết bị, TPHCM đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện mạng lưới y tế đa tầng thông qua các cơ sở vệ tinh tại Bình Dương, Bà Rịa và các cụm y tế chuyên sâu Tân Kiên, Thủ Đức. Chỉ khi mạng lưới phòng chống ung thư tuyến cơ sở được nâng cao năng lực, người bệnh vùng sâu vùng xa mới không phải vượt hàng trăm cây số chen chân, chịu cảnh thức trắng đêm chờ một tia xạ tại đây.
