Bí mật đại ngàn: Vì sao lợn rừng là 'kỹ sư', mèo rừng là 'bảo vệ' của hệ sinh thái?

TPO - Lợn rừng được coi là "kỹ sư" của hệ sinh thái nhờ hành vi đào bới tìm kiếm thức ăn đặc trưng, giúp xới tơi lớp đất mặt, phá lớp lá mục. Trong khi mèo rừng được coi là “bảo vệ” của hệ sinh thái nhờ vai trò thiên địch với các loài gặm nhấm, chim và động vật kích thước nhỏ.

Mới đây hoạt động bẫy ảnh tại Vườn quốc gia Chư Yang Sin ghi nhận được hình ảnh về loài Lợn rừng và Mèo rừng ngoài tự nhiên.

Theo các chuyên gia của Trung tâm Hành động vì Động vật hoang dã Việt Nam, đây là hai loài động vật đóng vai trò rất quan trọng trong hệ sinh thái.

Lợn rừng được coi là “kỹ sư” kiến tạo hệ sinh thái nhờ hành vi đào bới kiếm ăn đặc trưng.

Khi đào bới tìm thức ăn, chúng hoạt động như những “máy cày tự nhiên của rừng”, xới tơi lớp đất mặt, phá lớp lá mục và tạo điều kiện cho hạt giống nảy mầm. Đồng thời, việc ăn quả và phát tán hạt qua chất thải giúp cây cối phát tán, đảm bảo độ phủ và đa dạng sinh học trong rừng.

Những hố đất và vũng bùn do Lợn rừng tạo ra cũng trở thành nơi trú ngụ hoặc nguồn nước cho nhiều loài sinh vật khác.

lon-rung-tai-vuon-quoc-gia-chu-yan-sin-ngay-29052026.jpg
Hình ảnh Lợn rừng được ghi lại bằng bẫy ảnh tại Vườn quốc gia Chư Yang Sin.

Bên cạnh đó, do khả năng thích nghi cao, sự phục hồi của Lợn rừng còn được xem như chỉ số đo lường hiệu quả khi phản ánh những cải thiện về sinh cảnh, nguồn thức ăn và áp lực săn bắt.

Theo các chuyên gia của WildAct, với các nhà bảo tồn, việc thu thập được hình ảnh và dữ liệu của quần thể Lợn rừng không suy giảm hoặc tăng trưởng tại một khu rừng/vườn quốc gia có thể được xem như một tín hiệu thành công bước đầu.

Trong khi đó, Mèo rừng được coi là “bảo vệ” thầm lặng của núi rừng Tây Nguyên. Hoạt động săn các loài gặm nhấm, chim và động vật có kích thước nhỏ của chúng góp phần duy trì cấu trúc trong quần xã sinh vật, khiến hệ sinh thái ổn định và có khả năng chống chịu tốt hơn với các biến đổi từ môi trường.

Nếu như Mèo rừng biến mất, các loài chuột và động vật nhỏ - vốn có tốc độ sinh sôi cực kì nhanh - sẽ trở thành mối nguy hại lớn khi ăn sạch hạt giống và cây non, ảnh hưởng đến sự sinh sôi bền vững của cây rừng.

Ngoài ra, trong trường hợp xuất hiện động vật ngoại lai là con mồi của Mèo rừng, chúng có thể giúp kiểm soát số lượng, qua đó khiến loài bản địa không bị lấn át và tiếp tục phát triển tốt trong tự nhiên.

meo-rung-ngoai-tu-nhien-tai-vuon-quoc-gia-chu-yang-sin-tay-nguyen-ngay-2905.jpg
Hình ảnh Mèo rừng ghi nhận tại Vườn quốc gia Chư Yang Sin.

Các chuyên gia của WildAct cho rằng, việc ghi nhận hình ảnh Mèo rừng tại Vườn quốc gia Chư Yang Sin là tín hiệu đáng mừng cho công tác bảo tồn cũng như cho hệ sinh thái rừng nơi đây.

Thế nhưng, các nhà bảo tồn cũng khuyến cáo, Mèo rừng và Lợn rừng vẫn đang phải đối mặt với các mối đe dọa từ việc bị săn bắt quá mức.

Theo các chuyên gia, số lượng của quần thể Lợn rừng vẫn ngày càng suy giảm và tạo áp lực đáng kể lên quần thể tự nhiên. Trong khi đó, Mèo rừng hiện nay nằm trong nhóm sắp nguy cấp của Sách đỏ Việt Nam.