“Nhái phong cách” - nguy hiểm hơn sao chép tranh!

“Nhái phong cách” - nguy hiểm hơn sao chép tranh!
TP - Dư luận trong giới hội họa nói nhiều đến chuyện tranh “nhái phong cách” của một số họa sĩ ít nhiều danh tiếng và thu nhập cao, nhưng cụ thể đó là ai thì ai có thể nói thẳng thắn về chuyện này?

Báo TP đã tiến hành gặp gỡ một số họa sĩ  bị “nhái” phổ biến nhất. Họa sĩ Đào Hải Phong, sau khá nhiều cân nhắc, đã đồng ý trả lời phỏng vấn của chúng tôi:

Nhìn nhận của riêng anh về tình trạng tranh “nhái phong cách” của một số họa sĩ, trong đó có anh? Tình trạng này, theo anh, dẫn đến hậu quả gì cho uy tín của hội họa VN trên thị trường tranh trong nước và quốc tế?

Khoảng 5 năm trở lại đây, tình trạng sao chép tranh không xin bản quyền tác giả đã thành phổ biến. Nhưng nguy hiểm hơn là tình trạng tranh “nhái phong cách” như chị vừa nói.

"Bến thuyền đêm" của Đào Hải Phong
"Bến thuyền đêm" của Đào Hải Phong

Lượng tranh nhái giờ đây nhiều hơn cả tranh thật và được rải đầy các gallery lớn nhỏ Hà Nội và TPHCM. Về loại tranh này, tôi muốn miêu tả bằng từ “rất quái thai”.

Ví dụ: motif nhà của tôi (họa sĩ ĐHP) được lồng ghép với motif cây của họa sĩ Lê Thanh Sơn một cách thô thiển và vụng dại; phong cách của họa sĩ Hồng Việt Dũng được sử dụng để làm nền cho một vài dạng tranh chân dung khác nhưng nếu không thật hiểu biết và tinh mắt, người ta chỉ có thể gật đầu tin đó là tranh Hồng Việt Dũng,...

Do vậy, dần dà, hội họa VN  giảm uy tín và nay thực sự rất mất uy tín trên thị trường quốc tế.

Những dạng tranh nào, theo anh, đã và đang bị “nhái” nhiều nhất? Của những họa sĩ nào?

Đó là những dạng tranh đẹp, được công chúng yêu thích và có thị trường. Họa sĩ bị “nhái phong cách” nhiều ở Hà Nội là Lê Thanh Sơn, Hồng Việt Dũng, Phạm Luận, Lê Thiết Cương, Đặng Xuân Hòa, Thành Chương, Đinh Quân, Quách Đông Phương và tôi. Trong TP HCM có Nguyễn Thanh Bình và Nguyễn Diệu Thúy.

Anh không e ngại nếu phải điểm mặt, chỉ tên những gallery chủ mưu việc làm nhái tranh nói trên chứ?

Gallery vớ vẩn thì tôi không để ý nhưng nổi cộm nhất là Mai Gallery ở số 183- Hàng Bông, Hà Nội và Vĩnh Lợi Gallery, TP HCM. ở đó, có tất cả những kẻ nhái phong cách, những “cascadeur” của thị trường hội họa. Họ chấp nhận làm tay sai cho những gallery này.

Hai bức tranh của Nguyễn Văn Đức, được MaiGallery giới thiệu trên trang web của mình, rất giống về bố cục, cách xử lý màu sắc trong tranh của Đào Hải Phong Hai bức tranh của Nguyễn Văn Đức, được MaiGallery giới thiệu trên trang web của mình, rất giống về bố cục, cách xử lý màu sắc trong tranh của Đào Hải Phong
Hai bức tranh của Nguyễn Văn Đức, được MaiGallery giới thiệu trên trang web của mình, rất giống về bố cục, cách xử lý màu sắc trong tranh của Đào Hải Phong

Việc “nhái” phong cách trong hội họa đúng là chưa được đề cập trong các văn bản pháp chế ở nước ta, mà chỉ được nhắc đến trong lương tâm nghề nghiệp của người cầm bút vẽ. Tuy nhiên, tình trạng này có vẻ gia tăng theo thời gian và ngày càng được “chuyên nghiệp hóa”. Theo anh, vì sao lại như vậy?

Đơn giản là vì đang có một sự xuống cấp đạo đức nghề nghiệp cũng như  lợi dụng khái niệm nghệ thuật để kiếm tiền trong lĩnh vực hội họa ở VN.

Tôi từng trò chuyện với một số người làm công việc “nhái phong cách”. Họ đưa ra rất nhiều lý do hoàn cảnh sống bắt buộc, ràng buộc về kinh tế của gallery khiến họ không thể (hoặc chưa thể chấm dứt hợp đồng),...

Họ cũng tự nhận thấy là mình hèn, mình đang làm ra một thứ tranh vẽ nhợt nhạt, cải lương,... Họ còn nói rằng một khi thứ tranh đó có người mua, thì có nghĩa nó vẫn có ích nhất định với người khác,...

Đó là những biện minh để lấp liếm cho việc lừa bịp và coi thường công chúng. Khi bán những thứ tranh “nhái” ấy, người bán thậm chí còn nói đó mới là tranh “xịn”, người vẽ nó chính là người sáng tác ra phong cách này nọ,...

Vấn đề ở đây là: chúng ta cần xem “người khác” chính là ai? Chắc hẳn là công chúng, là người mua tranh rồi. Tôi thì vẫn cứ nghĩ người quan tâm và mua tranh hẳn là thành đạt trong sự nghiệp, sành sỏi trong làm ăn, sành điệu trong hưởng thụ... và khá giả. Thế mà họ dễ dàng chấp nhận thưởng thức tranh nhái sao? Thật buồn...

Sau cuộc gặp với họa sĩ Đào Hải Phong, chúng tôi đã ghé thăm website của Mai Gallery tại địa chỉ: www.maigallery-vietnam.com. Ở đó, Gallery này sử dụng tiếng Anh cho toàn bộ thông tin về mình.

Logo của nó là “a leading art gallery of Vietnam” (tạm dịch: một gallery nghệ thuật hàng đầu của Việt Nam).

Và mời bạn xem một cửa sổ thông tin về họa sĩ Nguyễn Văn Đức, sinh năm 1976, người có hàng loạt tranh tựa như tranh của họa sĩ Đào Hải Phong và họa sĩ Bùi Hữu Hùng vẽ từ giữa những năm 1990 thế kỷ trước, khi Đức mới 20 tuổi...

Về họa sĩ Đào Hải Phong:

Sinh năm 1965 tại Hà Nội. Năm 1987: Tốt nghiệp khoa Thiết kế mỹ thuật- Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Một số triển lãm đáng chú ý: Năm 1993: Triển lãm Những ký ức Hà Nội  tại Hội Mỹ thuật Việt Nam; Năm 1994: Triển lãm Nghệ thuật Việt Nam  tại gallery Roy Miles, Luân Đôn, Anh; Năm 1995: Triển lãm Phía sau bóng tối tại gallery Hoa Sen, 65- Quán sứ, Hà Nội; Năm 1996: Triển lãm Ba họa sĩ đương đại Việt Nam   tại gallery LKF, Hồng Kông; Năm 1997: Triển lãm Một thoáng nhìn Hà Nội  tại gallery Đức Minh, TP HCM và nhiều triển lãm nhóm, cá nhân khác tại Hồng Kông, Singapore cho đến nay.

Thoạt nhìn, đa số tranh anh được xếp vào hàng tranh phong cảnh, làng quê, và được thực hiện bằng ngôn ngữ thị giác trực tiếp, đơn giản với màu sắc mạnh mẽ, sinh động như xanh, đỏ, xanh lá và trắng.

Những màu này có phần rực rỡ vào điều chắc chắn là anh đã sử dụng những màu này là do vẻ rực rỡ của chúng. Anh chồng lớp này lên lớp kia một cách cẩn thận, tạo thành những bề mặt nặng về gợi tả chất.

Điều này đã tách biệt Đào Hải Phong khỏi nhóm những họa sĩ cùng thời với anh.  

Ian Findlay - Brown
(Tạp chí Tin tức Nghệ thuật châu Á)

Cùng chuyên mục

Lý giải trưởng ấp ở miền Tây có tên độc, lạ

Lý giải trưởng ấp ở miền Tây có tên độc, lạ

TPO - Việc người dân miền Tây có một số cái tên độc, lạ được soạn giả Nhâm Hùng - nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ lý giải, do thói quen, phản ánh tín ngưỡng dân gian, tâm trạng vui buồn và mong ước của cha mẹ. Người Nam Bộ từ xưa tới nay nổi tiếng với cách đặt tên mộc mạc, từ mong ước "Phú, Quý, Vinh, Hoa" đến những danh xưng gắn liền với các loài vật cũng để dễ nuôi.

Ngày mai, tôi sẽ là tôi khác

Ngày mai, tôi sẽ là tôi khác

Tôi đã từng rất sợ tiếng động. Chỉ một tiếng thìa khẽ chạm vào thành bát cũng khiến tôi giật mình. Tiếng tivi từ phòng bên, tiếng người trò chuyện hay tiếng chuông điện thoại đều làm tôi khó chịu. Có những ngày, tôi chỉ nằm im trong phòng, đóng kín cửa, không muốn gặp gỡ hay nói chuyện với bất kỳ ai.

Sắc màu văn hóa hội tụ trong ngày hội đoàn kết ở Lan Thượng

Sắc màu văn hóa hội tụ trong ngày hội đoàn kết ở Lan Thượng

Giữa không khí rộn ràng của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, người dân các dân tộc ở thôn Lan Thượng, xã Tam Tiến, thành phố Bắc Ninh cùng chung niềm vui, gắn bó và khát vọng xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Ngắm hoàng hôn ở Chùa Tháp có lịch sử 1.000 năm tại Đồ Sơn

Ngắm hoàng hôn ở Chùa Tháp có lịch sử 1.000 năm tại Đồ Sơn

TPO - Chùa Tháp Tường Long được tôn tạo, phục dựng trên nền móng của tòa tháp được xây dựng từ thế kỷ XI trên đỉnh núi Long Sơn, phường Đồ Sơn (TP Hải Phòng). Khu vực này là điểm cao nhất trong 9 ngọn núi với phong cảnh sơn thủy hữu tình, bao quát toàn bộ vùng Đông Nam Hải Phòng và vùng biển Đồ Sơn.

Sau biến cố, tôi tìm thấy hạnh phúc từ những điều bình thường

Sau biến cố, tôi tìm thấy hạnh phúc từ những điều bình thường

Tôi vẫn nhớ rất rõ cảm giác khi bị chiếc xe tải cán qua người. Cơn đau đến tê dại chạy dọc cơ thể, hơi thở yếu dần và đôi chân tôi không thể cử động. Khoảnh khắc đó, tôi chẳng còn nghĩ đến công việc còn dang dở hay những điều mình từng cố gắng để đạt được. Tôi bàng hoàng tự hỏi: Lẽ nào mình sẽ chết?

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

TPO - Trước ngày giỗ nghệ sĩ cải lương Thanh Nga, con trai bà xúc động nhận bằng Tổ quốc ghi công của mẹ sau 47 năm có quyết định công nhận liệt sĩ. Với nhiều khán giả, đây cũng là dịp biết thêm về cuộc đời người nghệ sĩ được gọi là “Nữ hoàng sân khấu”, tài hoa nhưng bạc mệnh.

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

TPO - Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan được tổ chức trang trọng tại chùa Tam Chúc (Ninh Bình) vào chiều 14/11, với sự tham dự của đại diện Bộ Ngoại giao Thái Lan, Đại sứ quán Thái Lan tại Việt Nam, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng đông đảo tăng ni, phật tử.

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

TPO - Cựu Phó Thủ tướng Đức Philipp Rösler vừa nhận lời tham gia "Profile Đất nước của tôi", bộ phim quảng bá hình ảnh Việt Nam. Đây là bộ phim do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Cục Điện ảnh phối hợp và bảo trợ.

'Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027' tìm kiếm nhan sắc có chiều sâu văn hóa

'Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027' tìm kiếm nhan sắc có chiều sâu văn hóa

Không chỉ tôn vinh nhan sắc, “Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027 – Miss Multicultural Vietnam 2027” hướng tới tìm kiếm người phụ nữ hội tụ trí tuệ, bản lĩnh, tâm hồn đẹp và sự am hiểu văn hóa dân tộc. Người đăng quang được kỳ vọng không chỉ đại diện cho vẻ đẹp phụ nữ Việt Nam mà còn mang sứ mệnh gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa đến bạn bè quốc tế.

NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ

NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ

TPO - Sáng 14/11, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và trao bằng Tiến sĩ năm 2026. Trong khuôn khổ buổi lễ, NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Lý luận và lịch sử sân khấu.

Tranh cãi vì… bò biết bay

Tranh cãi vì… bò biết bay

TPO - Bò Sữa Bay có lẽ là bộ phim Việt phân cực khán giả nhất trong năm nay. Phim trở thành đề tài bàn tán sôi nổi của giới mộ điệu điện ảnh trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là Threads. Những cuộc tranh luận sôi nổi trải dài từ các tầng sâu ý nghĩa của hình ảnh con bò biết bay, về việc phim có cần phải “dễ hiểu”, và cả về độ tuổi chính xác của chàng đạo diễn.