UBND TPHCM đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND TPHCM về quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; chính sách đối với tổ chức, cá nhân có quyền, lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng khi khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao vì lợi ích công cộng. Thời gian lấy ý kiến từ ngày 4 - 19/11.
Bồi thường tăng thêm 10%
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc đề xuất cơ chế hỗ trợ bổ sung đối với một số trường hợp thu hồi đất theo Luật Phát triển đô thị. Theo đó, ngoài các khoản bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định hiện hành, người có đất thu hồi thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 37 Luật Phát triển đô thị còn được cộng thêm 10% mức bồi thường, hỗ trợ bằng tiền về đất và được áp dụng cơ chế thưởng nếu bàn giao mặt bằng trước thời hạn.
Dự thảo cũng đề xuất giải quyết những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thu hồi đất, nhất là đối với các thửa đất còn lại có diện tích nhỏ, không có đường giao thông kết nối hoặc không đáp ứng điều kiện xây dựng nhà ở.
Cụ thể, đối với phần đất còn lại ngoài ranh dự án dưới 100 m2 đối với đất phi nông nghiệp hoặc dưới 1.000 m2 đối với đất nông nghiệp, nếu đáp ứng các điều kiện liên quan và người dân có yêu cầu, cơ quan có thẩm quyền có thể thực hiện thu hồi, bồi thường, hỗ trợ mà không phải điều chỉnh quy hoạch, ranh dự án.
Ngoài ra, dự thảo đưa ra chính sách hỗ trợ đối với các trường hợp sử dụng đất ổn định nhưng không đủ điều kiện được bồi thường về đất. Mức hỗ trợ được xác định theo thời điểm sử dụng, nguồn gốc đất và tình trạng chấp hành pháp luật đất đai.
Cụ thể, đối với đất phi nông nghiệp sử dụng trước ngày 1/8/2024, không vi phạm pháp luật về đất đai và đáp ứng các điều kiện theo quy định, mức hỗ trợ dự kiến từ 40 - 100% giá đất tính tiền bồi thường. Đối với trường hợp có vi phạm pháp luật về đất đai, mức hỗ trợ được đề xuất từ 28 - 70%, tùy thời điểm sử dụng đất.
Đối với trường hợp mua bán, chuyển nhượng hoặc tặng cho nhà, đất bằng giấy tay trong khoảng thời gian từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024, người đang trực tiếp sử dụng đất có thể được xem xét hỗ trợ tương đương mức bồi thường hoặc hỗ trợ về đất nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nguồn gốc, quá trình sử dụng ổn định, không có tranh chấp, khiếu nại và được chính quyền địa phương xác nhận, công khai theo quy định.
Cao nhất 6 tỷ
Một điểm mới đáng chú ý khác là chính sách hỗ trợ tái định cư bằng tiền đối với người có đất thu hồi đủ điều kiện tái định cư nhưng không nhận nhà, đất tái định cư và lựa chọn tự lo chỗ ở mới.
Theo dự thảo, đối với địa bàn cấp xã chưa có đủ quỹ nhà, đất tái định cư, mức hỗ trợ được xác định trên cơ sở giá đất ở theo bảng giá đất và diện tích tối thiểu tách thửa tại nơi có đất thu hồi, đồng thời áp dụng mức trần hỗ trợ theo 4 khu vực.
Trong đó, khu vực I gồm các địa bàn trung tâm như Sài Gòn, Bến Thành, Tân Định, Bàn Cờ, Xuân Hòa, Chợ Lớn, Bình Thạnh, Phú Nhuận và một số phường khác, có mức hỗ trợ tối đa 6 tỷ đồng. Khu vực II có mức hỗ trợ tối đa 3,5 tỷ đồng, khu vực III tối đa 1,5 tỷ đồng, khu vực IV tối đa 1 tỷ đồng.
Trường hợp địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi đã có quỹ nhà, đất tái định cư để bố trí, mức hỗ trợ bằng tiền đối với người dân tự lo chỗ ở mới được đề xuất bằng 50% mức quy định tương ứng.
Dự thảo đồng thời bổ sung các cơ chế tái định cư đối với hộ gia đình có diện tích đất ở còn lại không đủ điều kiện xây dựng nhà ở, hỗ trợ tạm cư trong thời gian chờ bố trí tái định cư, tạo điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội cho những trường hợp bị thu hồi đất, nhà ở theo quy định.
Đối với hộ gia đình nhiều thế hệ hoặc nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống trên một thửa đất bị thu hồi, có từ 7 nhân khẩu thường trú trở lên và đáp ứng các điều kiện liên quan, dự thảo đề xuất xem xét hỗ trợ mua hoặc thuê mua thêm một suất nhà ở xã hội theo giá tái định cư được duyệt, bên cạnh suất tái định cư theo quy định.
Dự thảo Nghị quyết cũng quy định rõ chính sách bồi thường, hỗ trợ đối với tổ chức, cá nhân có quyền và lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng khi Nhà nước hoặc các chủ đầu tư khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao vì lợi ích công cộng.
Theo đó, nhà ở, công trình và tài sản phải sửa chữa, gia cường, chống đỡ, chống thấm, chống rung hoặc hệ thống hạ tầng kỹ thuật phải di dời, hoàn trả do ảnh hưởng trực tiếp của dự án sẽ được bồi thường 100% chi phí sửa chữa, khắc phục, di dời hoặc hoàn trả.
Ngoài ra, tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng còn được xem xét áp dụng các chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, ổn định sản xuất, kinh doanh, di dời vật nuôi, đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm, tái định cư và hỗ trợ tháo dỡ, di dời theo quy định.
