Nơi vướng tiền thuê mặt bằng, nơi mất lợi thế cạnh tranh
Sau khi đóng cửa cơ sở trên phố Khuất Duy Tiến, chủ một chuỗi nhà hàng chuyên món dê tiếp tục trả mặt bằng tại Hà Đông. Cơ sở này hoạt động từ năm 2017, khi các khu đô thị lân cận như An Hưng, Văn Phú còn thưa dân cư.
Theo chủ nhà hàng, thời điểm đó, địa điểm kinh doanh nằm trong khu vực tập trung nhiều hàng quán của Hà Đông. Sau nhiều năm, các khu dân cư xung quanh phát triển, nhiều địa điểm ăn uống mới xuất hiện, trong khi cơ sở cũ dần bộc lộ hạn chế về không gian.
Nhà hàng không thể đầu tư xây dựng, cải tạo mặt bằng theo nhu cầu. Đây là một trong những yếu tố khiến cơ sở giảm sức cạnh tranh, hoạt động kinh doanh kém dần.
Trước khi quyết định trả mặt bằng, chủ quán đã tìm người tiếp quản. Phương án sang nhượng được đưa ra cùng khoản hỗ trợ tiền thuê nhà trong khoảng 6 tháng, trị giá gần 200 triệu đồng. Tuy nhiên, sau 4 tháng tìm kiếm, chủ quán vẫn chưa tìm được người thuê mới, trong khi còn một tháng nữa là đến hạn phải thu dọn để bàn giao mặt bằng.
Theo chủ nhà hàng, dù không gian còn hạn chế, cơ sở vẫn duy trì được một nhóm khách quen trong nhiều năm. Tuy nhiên, lượng khách ổn định không đủ để duy trì địa điểm khi điều kiện kinh doanh ngày càng bất lợi. Chủ quán mong muốn tìm được mặt bằng khác tại Hà Đông để mở lại nhà hàng khi có điều kiện phù hợp.
Tại phố Lê Đại Hành, một nhà hàng quy mô lớn cũng dừng hoạt động sau khi kết thúc hợp đồng thuê. Đại diện hệ thống cho biết quyết định này nằm trong kế hoạch kinh doanh từ đầu, gắn với mục tiêu khai thác địa điểm theo từng giai đoạn.
Theo chia sẻ, giá thuê mặt bằng ban đầu khoảng 200 triệu đồng/tháng, sau nhiều năm tăng lên khoảng 385 triệu đồng/tháng. Với mức chi phí thuê gần 400 triệu đồng mỗi tháng, cơ sở chỉ đạt mức hòa vốn trong nhiều tháng liên tiếp.
Ban đầu, địa điểm này vừa phục vụ hoạt động kinh doanh, vừa góp phần tăng nhận diện thương hiệu nhờ vị trí nổi bật. Tuy nhiên, khi hệ thống mở rộng và thương hiệu được nhiều người biết đến, hiệu quả quảng bá từ địa điểm này giảm dần, trong khi chi phí thuê tiếp tục tăng.
Bên cạnh đó, hệ thống chuyển hướng phát triển các mô hình phục vụ trong nhà, kéo theo yêu cầu khác về không gian và cách vận hành. Việc trả mặt bằng giúp doanh nghiệp giảm chi phí thuê, tập trung nguồn lực cho những mô hình phù hợp hơn.
Khảo sát thị trường cho thấy nhiều quán ăn, nhà hàng đã đóng cửa, trả mặt bằng hoặc treo biển sang nhượng. Một số địa điểm dù được chủ quán chào mời tiếp quản trong nhiều tháng vẫn chưa tìm được người thuê mới.
Áp lực chi phí và thay đổi thói quen ăn uống
Theo chuyên gia Trần Khánh Minh Sơn, khi người dân thắt chặt chi tiêu, các nhà hàng lâu năm chịu sức ép từ cả doanh thu và chi phí vận hành. Khách hàng có thể giảm số lần ăn ngoài, thu hẹp ngân sách cho mỗi bữa hoặc chuyển sang chọn những địa điểm có mức giá phù hợp hơn.
Trong khi đó, chủ nhà hàng vẫn phải thanh toán tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên và nhiều khoản chi cố định. Nếu lượng khách giảm kéo dài, doanh thu không đủ bù đắp chi phí, cơ sở kinh doanh sẽ khó duy trì dù đã hoạt động nhiều năm, có tệp khách quen.
Bên cạnh sức mua, thay đổi trong thói quen ăn uống cũng đặt ra yêu cầu mới đối với các nhà hàng. Một địa điểm từng đông khách có thể giảm sức hút nếu thực đơn ít đổi mới, cơ sở vật chất xuống cấp hoặc mức giá không còn tương xứng với trải nghiệm. Khi có thêm nhiều lựa chọn, khách hàng cũng dễ chuyển sang những địa điểm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của họ.
Để thích ứng, chủ nhà hàng cần xác định lại nhóm khách hàng mục tiêu, khả năng chi trả và những thay đổi trong nhu cầu ăn uống. Từ đó, cơ sở kinh doanh có thể điều chỉnh thực đơn, khẩu phần, mức giá và cách tổ chức phục vụ. Việc đổi mới cần dựa trên hiệu quả thực tế, tránh đầu tư lớn vào trang trí hoặc mở rộng khi chưa đánh giá được khả năng thu hồi vốn.
Chủ quán cũng cần rà soát chi phí của từng cơ sở, từ tiền thuê, nhân sự đến hao hụt nguyên liệu, thay vì chỉ nhìn vào doanh thu hoặc số lượng khách. Một nhà hàng đông khách vào cuối tuần nhưng vắng khách trong các ngày thường chưa chắc tạo đủ lợi nhuận để duy trì.
Khi không còn khả năng cải thiện hiệu quả kinh doanh, việc thu hẹp diện tích, chuyển địa điểm hoặc đóng cửa cơ sở cũ có thể giúp doanh nghiệp bảo toàn vốn và tập trung nguồn lực cho mô hình phù hợp hơn.
