Chiều 5/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, các ý kiến của đại biểu đều rất tâm huyết, trách nhiệm, sát thực tiễn, sẽ được cơ quan soạn thảo phối hợp nghiên cứu tiếp thu đầy đủ.
Bộ trưởng Tài chính cho biết trong quá trình xây dựng dự thảo luật, cơ quan soạn thảo đã cố gắng thể hiện 4 nguyên tắc cơ bản.
Đầu tiên, là thể chế hóa kịp thời các quy định mới của Đảng trong quản lý ngân sách, đầu tư, như: Kết luận 18 Hội nghị Trung ương 2, Nghị quyết 79 Hội nghị Trung ương 3 và Kết luận 106 Hội nghị Trung ương 4.
Thứ hai, theo bộ trưởng, là quán triệt nguyên tắc mọi khoản chi, chương trình, dự án sử dụng ngân sách nhà nước đều phải được đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội theo Kết luận 18.
Ông Tuấn cho biết, để đáp ứng nhu cầu phát triển tổng vốn đầu tư trong thời gian tới dự kiến tăng khoảng 2,21 lần so với giai đoạn trước, trong đó, riêng đầu tư công phải huy động tăng 2,6 lần so với giai đoạn trước.
“Đầu tư công của ngân sách Trung ương theo kế hoạch 5 năm phải huy động khoảng 3,8 triệu tỷ đồng, và của địa phương là 4,42 triệu tỷ đồng”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói và nhấn mạnh rằng, phải nâng hiệu quả sử dụng vốn lên gấp 2 lần so với giai đoạn trước, vì thế phải thực hiện “nguyên tắc đánh giá hiệu quả xuyên suốt”.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu thêm, bên cạnh việc huy động vốn cho đầu tư phát triển, phải đảm bảo nguồn vốn củng cố an ninh, quốc phòng và an sinh xã hội.
Nguyên tắc thứ ba, theo bộ trưởng, là đảm bảo tuyệt đối an toàn về an ninh tài chính quốc gia, đặc biệt là hạn mức vay, bội chi ngân sách Nhà nước phải đảm bảo trong hạn mức Quốc hội giao.
Nguyên tắc thứ tư, là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính. Đảm bảo vai trò dẫn dắt của ngân sách Trung ương nhưng đảm bảo tính chủ động của ngân sách địa phương và phân quyền mạnh mẽ theo nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm".
Về một số vấn đề cụ thể, trong đó có ý kiến đại biểu nêu dự toán ngân sách phải sát thực tiễn, theo bộ trưởng, trong giải trình tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ông đã có trao đổi.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, vấn đề này có nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chủ quan là chính, do công tác phân tích dự báo chưa theo kịp diễn biến của tình hình kinh tế trong nước và thế giới.
Thông tin rằng, đối với phương án năm 2027 trình Quốc hội, dự toán thu ngân sách chỉ tăng khoảng 9,1% so với ước thực hiện năm 2026, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết yêu cầu tăng trưởng vẫn phải đảm bảo trên 10% và lạm phát ở mức 4,5%.
Bộ trưởng nhấn mạnh, Đảng ủy Bộ Tài chính đã có nghị quyết giao nhiệm vụ rất rõ ràng cho thuế và hải quan các địa phương. “Không được giảm thu, không được phản ánh không phù hợp với điều kiện kinh tế, nhưng cũng không được giấu nguồn thu để tăng thu”, Bộ trưởng Tài chính nói và cho biết sẽ kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm.
