Gói vay 153.000 tỷ đồng vẫn khó đến tay người mua nhà
Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 31/10, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước đang gấp rút triển khai gói tái cấp vốn cho vay nhà ở xã hội.
Theo số liệu đến ngày 25/9, Ngân hàng Chính sách xã hội được giao 6.305 tỷ đồng vốn cho vay chương trình nhà ở xã hội trên toàn quốc trong năm 2026. Dư nợ đạt 5.104 tỷ đồng, tương đương 81% kế hoạch. Khoảng 1.201 tỷ đồng còn lại được dành giải ngân theo tiến độ các hợp đồng đã ký. Lãi suất dành cho người vay mua nhà ở mức 5,4%/năm kéo dài trong 15 - 20 năm.
Trong khi đó, chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP hiện có 11 ngân hàng thương mại tham gia, với tổng quy mô hơn 153.000 tỷ đồng.
Lãi suất cho vay ưu đãi đối với chủ đầu tư là 7%/năm trong 3 năm, lãi suất dành cho người mua nhà là 6,5%/năm trong 5 năm.
Tuy nhiên, quy mô vốn lớn chưa đồng nghĩa với khả năng tiếp cận dễ dàng. Đến ngày 31/8/2026, tổng số tiền cam kết cho vay đạt khoảng 50.300 tỷ đồng, tăng gần 3 lần so với cuối năm 2025. Dù vậy, doanh số giải ngân mới đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, dư nợ khoảng 14.300 tỷ đồng.
Anh Minh Quân (39 tuổi), mua nhà ở xã hội tại dự án CT3 Kim Chung, Hà Nội cho biết: "Tôi đã nộp hồ sơ vay qua Ngân hàng Chính sách nhưng bị từ chối, vì ngân hàng hết vốn năm nay. Tôi cố gắng chờ năm sau nhưng không biết có còn gói vay thương mại lãi suất cao hơn 1-2%/năm nữa hay không. Chưa kể hết thời gian ưu đãi, lãi suất sẽ thả nổi vượt quá khả năng chi trả của gia đình tôi".
Chị Phúc Minh, 32 tuổi, mua nhà ở xã hội tại dự án Long Biên, Hà Nội cho biết, khó khăn lắm mới bốc thăm trúng được quyền mua nhà ở xã hội tại đây và dù chấp nhận mức lãi suất cao hơn Ngân hàng Chính sách, nhưng cũng không vay được tại ngân hàng thương mại, vì ngân hàng thông báo hết room trong năm 2026.
Chờ cú hích từ gói tái cấp vốn
Trao đổi với PV Tiền Phong, bà Nguyễn Thúy Hà - Phó Giám đốc Công ty Kinh doanh Bất động sản Viglacera, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) - cho biết một trong những nguyên nhân khiến gói tín dụng hơn 153.000 tỷ đồng giải ngân chậm là lãi suất cho vay còn cao, trong khi các ngân hàng thương mại chưa thực sự mặn mà.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Anh Quê - Chủ tịch Tập đoàn G6, đơn vị phát triển dự án nhà ở xã hội Minh Đức, Hà Nội - phân tích, trong bối cảnh chi phí huy động vốn của ngân hàng khoảng 9,5%/năm, việc cho người mua nhà ở xã hội vay với lãi suất 6,5%/năm khiến các ngân hàng gặp bất lợi về hiệu quả kinh doanh. Nếu không có cơ chế hỗ trợ, ngân hàng càng mở rộng cho vay càng chịu áp lực từ khoản chênh lệch lãi suất.
Ông Quê kiến nghị Nhà nước cần cấp bù phần chênh lệch lãi suất để tạo động lực cho các ngân hàng thương mại tham gia chương trình. Theo ông Quê, khi được hỗ trợ phần chênh lệch, các ngân hàng sẽ chủ động hơn trong việc giải ngân, thay vì thận trọng hoặc đặt ra nhiều điều kiện khiến người mua nhà khó tiếp cận vốn.
"Nếu Nhà nước thực hiện cấp bù lãi suất tương tự gói 30.000 tỷ đồng trước đây, tôi khẳng định các ngân hàng sẽ hào hứng và chủ động hơn trong việc cho người mua nhà ở xã hội vay vốn", ông Quê nói.
