Nhiều địa phương vượt kế hoạch, Hà Nội và TPHCM gặp khó
Theo báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại Nghị quyết số 303, cả nước đã hoàn thành 55.665 căn, đạt 57,2% kế hoạch. Dự kiến đến cuối năm 2026, cả nước hoàn thành 82.470/97.271 căn, tương đương 85% chỉ tiêu được giao.
Đáng chú ý, trong số 34 địa phương, có 25 địa phương có khả năng hoàn thành và vượt chỉ tiêu. Tổng chỉ tiêu được giao cho nhóm này là 63.371 căn, đến nay đã hoàn thành 48.422 căn, đạt 76,4%. Dự kiến cuối năm, hoàn thành 69.250 căn, tương đương 109,3% kế hoạch. Ngoài ra, 5 địa phương gồm Tuyên Quang, Lạng Sơn, Sơn La, Điện Biên và Lai Châu không được giao chỉ tiêu năm 2026.
Một số địa phương ghi nhận kết quả vượt kế hoạch đáng chú ý. Hải Phòng được giao 4.764 căn, dự kiến cuối năm hoàn thành 5.036 căn, đạt 106% chỉ tiêu. Đồng Nai được giao 2.000 căn nhưng dự kiến hoàn thành 3.264 căn, đạt 163%.
Tại Phú Thọ, chỉ tiêu được giao là 2.354 căn nhà ở xã hội và 500 căn nhà ở cho thuê. Đến nay, địa phương đã hoàn thành 3.085 căn, đạt 132% kế hoạch. Nghệ An cũng hoàn thành 2.750 căn, vượt 38% chỉ tiêu được giao.
Dự án Nhà ở xã hội Đông Anh, Hà Nội được mở bán trong năm 2026. Ảnh: NM.
Bốn địa phương được đánh giá khó có khả năng hoàn thành kế hoạch gồm: TPHCM, Hà Nội, Cần Thơ và Huế. Tổng chỉ tiêu của nhóm địa phương này là 33.900 căn, nhưng đến nay mới hoàn thành 7.243 căn, đạt 21,4%. Dự kiến đến cuối năm, các địa phương này hoàn thành 13.220 căn, tương đương 39% chỉ tiêu.
Trong đó, TPHCM được giao 9.000 căn, dự kiến hoàn thành 4.562 căn, đạt 51%. Cần Thơ được giao 3.000 căn nhưng dự kiến chỉ hoàn thành 724 căn, đạt 24%. Huế dự kiến hoàn thành 2.436/3.200 căn, đạt 76%. Riêng Hà Nội không đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu nhưng vẫn được đánh giá khó hoàn thành kế hoạch năm nay.
Ba địa phương xin điều chỉnh tiến độ
Trước nguy cơ không đạt kế hoạch, TPHCM, Cần Thơ và Huế đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo hướng phân bổ lại tiến độ giữa các năm, giữ nguyên tổng chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030.
Cụ thể, Cần Thơ đề xuất giảm chỉ tiêu năm 2026 từ 3.000 căn xuống còn 724 căn. Năm 2027, địa phương này cũng được đề xuất giảm chỉ tiêu từ 2.800 căn xuống 788 căn. Ngược lại, kế hoạch năm 2028 tăng từ 2.250 căn lên 3.450 căn; năm 2029 tăng từ 2.500 căn lên 3.800 căn và năm 2030 tăng từ 2.700 căn lên 4.488 căn.
Thông tin từ địa phương này cho biết, việc điều chỉnh chỉ tiêu xuất phát từ thời gian chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng kéo dài; quỹ đất tại khu vực có nhu cầu tập trung còn hạn chế. Bên cạnh đó, nhu cầu nhà ở có sự dịch chuyển sau sắp xếp đơn vị hành chính, trong khi định hướng đầu tư và nguồn cung nhà ở cho thuê cần thêm thời gian chuẩn bị.
Tại TPHCM, chỉ tiêu năm 2026 được đề xuất giảm từ 9.000 căn xuống 4.562 căn. Năm 2027, chỉ tiêu giảm mạnh từ 57.657 căn xuống 12.075 căn. Đổi lại, thành phố đề xuất nâng kế hoạch năm 2028 lên 42.620 căn, năm 2029 lên 54.000 căn và năm 2030 lên 68.000 căn.
TPHCM cho biết, lãi suất tăng cao khiến việc vay vốn, giải ngân theo các hợp đồng tín dụng gặp khó khăn. Ngoài ra, nhiều dự án nhà ở xã hội có quy mô lớn, cao 20-30 tầng, cần khoảng 2 - 3 năm thi công. Các dự án mới được chấp thuận chủ trương đầu tư trong năm 2026 cũng cần thêm thời gian hoàn tất thủ tục, khó có thể đưa vào sử dụng ngay trong năm.
Đối với Huế, địa phương đề xuất giảm chỉ tiêu năm 2026 từ 3.200 căn xuống 2.436 căn, đồng thời tăng kế hoạch năm 2027 từ 2.300 căn lên 3.064 căn. Chỉ tiêu giai đoạn 2028-2030 được giữ nguyên.
Những khó khăn được Huế nêu ra gồm giá vật liệu xây dựng biến động, thị trường bất động sản thanh khoản thấp, khó huy động vốn, nguồn tín dụng ưu đãi cho người mua nhà ở xã hội bị gián đoạn và hạ tầng giao thông kết nối tại một số dự án chưa hoàn thiện.
Trên cơ sở tình hình triển khai thực tế và những khó khăn được các địa phương báo cáo, Bộ Xây dựng thống nhất với đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu của TPHCM, Cần Thơ và Huế. Việc điều chỉnh tiến độ từng năm không làm thay đổi tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu 899.857 căn theo Nghị quyết số 303/NQ-CP của Chính phủ.
